Asansör Kabininde Kamera Zorunlu mu? KVKK, Kat Mülkiyeti Kanunu, Ses Kaydı ve Kurulum

Asansör kabininde kamera zorunlu mu?

Hayır; asansör mevzuatında kabin içine kamera takılmasını zorunlu kılan bir hüküm bulunmaz. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği'nin metninde "kamera" ve "görüntü" ifadeleri geçmez; yönetmelik bina sorumlusuna bakım sözleşmesi yaptırma, aylık bakımı sağlama, tehlikeli durumu bakım firmasına bildirme ve kurtarma düzenini kurma gibi yükümlülükler getirir.

Zorunlu olan, kabinde mahsur kalan kişinin yardım çağırabilmesidir. Bunu kamera değil, kabindeki alarm ve acil iletişim donanımı sağlar; uzaktan alarm sistemleri için EN 81-28 standardı yaygın başvuru kaynağıdır (standart 2018'de yenilenmiştir). Kamera bu donanımın yerine geçmez, yalnızca tamamlayıcı bir kayıt aracıdır.

Bazı yapılarda kamera başka bir düzenlemeden doğabilir: işletme izni, sigorta şartı, kurumsal güvenlik planı ya da site yönetim planı. Bu durumda zorunluluğun kaynağı asansör değil, o belgedir; hangi belge geçerliyse hükmün asansör kabinini kapsayıp kapsamadığına ayrıca bakılmalıdır.

Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre karar kimin?

Asansör kabini ortak yerdir ve kamera kurulumuna kat malikleri kurulu karar verir; tek bir daire sahibi veya yönetici tek başına kamera taktıramaz. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 4. maddesi asansörleri her halde ortak yer sayar; 42. madde kat maliklerinin ortak yerlerde kendi başlarına değişiklik yapamayacağını, yenilik ve ilavelerin kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri kararla yapılacağını söyler.

Kanun metni kameradan söz etmediği için hangi çoğunluğun aranacağı uygulamada tartışmalıdır. Daha yüksek bir nisap savunulabilir; yönetim planında kamera veya güvenlik hükmü varsa o hüküm esas alınır. Uyuşmazlığı en aza indiren yol, yönetim planını okumak ve kararı mümkün olduğunca geniş katılımla, yazılı rızalarla destekleyerek almaktır. Ayrıntılı nisap tartışması apartman ve sitede güvenlik kamerası rehberinde anlatılır.

Toplantı ve karar usulü de önemlidir: 30. madde kurulun sayı ve arsa payı bakımından yarısından fazlasıyla toplanmasını, yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantıda katılanların salt çoğunluğunu arar; 32. madde kararın noter tasdikli karar defterine yazılıp imzalanmasını ister. 33. madde uyarınca karara muhalif ya da toplantıya katılmayan kat malikleri, sulh mahkemesinde belirli sürelerle iptal davası açabilir. Kararda amaç, kamera sayısı ve yeri, saklama süresi ve erişim yetkilisi açıkça yazılmalıdır.

İş merkezi ve AVM gibi toplu yapılarda karar mercii yönetim planına göre değişir; çoğunlukla işletmeci veya yönetim şirketi hem karar vericidir hem KVKK anlamında veri sorumlusudur.

KVKK asansör kamerası için hangi şartları arar?

Asansör kabinindeki kamera 6698 sayılı Kanun kapsamında kişisel veri işlemedir ve yalnızca gerekçesi açık, ölçülü ve amaçla sınırlı olduğunda hukuka uygun olur. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun 8 Haziran 2026 tarihli apartman duyurusu, asansör dahil ortak alanlara meşru amaçla kamera kurulabileceğini söyler; asansörler için ise gerekçenin açıkça belirtilmesi gerektiğini ve kapalı, dar alanın yoğun gözetim etkisi yaratabileceğini vurgular.

Uygulamada şu adımlar izlenir:

• Amacı yazın: vandalizm, hasar, taciz veya hırsızlık şikâyetleri gibi somut gerekçeyi kurul kararına geçirin; "genel güvenlik" tek başına zayıf kalır.
• Daha hafif yolu değerlendirin: aydınlatma, kabin alarmı, bakım ve vandalizme dayanıklı malzeme yeterli mi diye bakıp neden kameranın gerektiğini belgeleyin (ölçülülük, KVKK m. 4).
• Kamerayı kabinle sınırlayın: kat kapısı açıkken koridorun ve daire kapılarının görünmemesi için gizlilik maskesi tanımlayın; KVKK duyurusu daire kapısı önüne ve daire içini gösterebilecek açıya kamera konmamasını ister.
• Aydınlatma yapın: kabin girişine uyarı levhası, yönetim ofisine tam aydınlatma metni koyun (aşağıda).
• Teknik ve idari tedbir alın: kayıt cihazı kilitli yerde, şifreli ve yetkili kullanıcıyla çalışsın (KVKK m. 12).

Uyarı levhası ve aydınlatma nasıl yapılır?

Kabine girenin kameradan girmeden önce haberdar olması gerekir; bunun için kabin kapısı dışına ve kabinin içine görünür yerde bir uyarı levhası konur. KVKK'nın 10. maddesi ilgili kişinin bilgilendirilmesini ister; Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ, bunun katmanlı yapılabilmesine imkân verir.

Levhada izleme amacı ve veri sorumlusunun kimliği bulunmalı, tam aydınlatma metnine (yönetim ofisi ya da web adresi) yönlendirme yapılmalıdır. Metin içeriği, örnek iskelet ve yerleşim için KVKK kamera uyarı levhası ve aydınlatma metni rehberine bakın. Levhayı yalnızca kabin içine koymak, kamera kapı açılmadan koridora da bakıyorsa yetersiz kalır.

Asansör kamerasında ses kaydı neden sakıncalı?

Asansör içinde ses kaydı yapılmamalıdır; KVKK apartman duyurusu ses kaydı ve yüz tanıma gibi özel hayata müdahale edebilecek özelliklerin kullanılmamasını ister. Görüntü kaydı, kabinde bulunmanın kendisini belgelerken ses kaydı konuşmaların içeriğini de yakalar; kapalı, kısa ve sık kullanılan bir alanda bu orantısız bir müdahaledir.

Ceza hukuku boyutu da vardır: Türk Ceza Kanunu'nun haberleşmenin gizliliğine ve özel hayatın gizliliğine ilişkin 132 ila 134. maddeleri, konuşmaların hukuka aykırı dinlenmesini veya kayda alınmasını suç olarak düzenler. Bu nedenle "ses de olsun" talebi yönetici için kişisel sorumluluk doğurabilir.

Sakin sıkıştığında konuşabilmek ise ayrı bir iştir: kabin interkomu veya alarm butonu yalnızca basıldığında açılan, iki yönlü bir acil iletişim hattıdır ve kamera mikrofonu değildir. Teknik ayrıntı için güvenlik kamerasında ses kaydı yasal mı yazısına bakın. Kamerada mikrofon varsa donanımdan veya ayarlardan kapatın ve kapalı olduğunu kararda belirtin.

Kayıt ne kadar saklanır, kim izler?

KVKK asansör kayıtları için sabit bir gün sayısı vermez; kayıtlar makul bir süre saklanmalı, sebep ortadan kalkınca imha edilmeli, olay olursa yalnızca ilgili kayıt hukuki süreç boyunca ayrıca tutulmalıdır. Süreyi amaca göre belirleyip karara yazın ve cihazı otomatik üzerine yazacak biçimde ayarlayın. Süre gerekçesi için kamera kayıtları kaç gün saklanmalı rehberi kullanılabilir.

Disk ihtiyacı şu formülle hesaplanır: günlük depolama (GB) ≈ bit hızı (Mbps) × 86.400 ÷ 8 ÷ 1.000. Örneğin 2 Mbps ile sürekli kayıt günde yaklaşık 21,6 GB eder; 30 gün için yaklaşık 650 GB gerekir. H.265 ve hareketle kayıt bu değeri belirgin biçimde düşürür.

Erişim yalnızca yönetici ve en çok bir yedek yetkiliyle sınırlı olmalı, her kişi ayrı hesapla girmeli, varsayılan şifre değiştirilmeli ve izleme ekranı koridorda ya da girişte herkesin göreceği yerde durmamalıdır. Kayıt, ilgili kişiye başvurusu üzerine, savcılık ve mahkemeye ise yazılı talep üzerine verilir; komşulara, sosyal medya veya apartman gruplarına paylaşılmaz.

Zorlu tartışma noktaları: kadın ve çocuk güvenliği, vandalizm, sıkışma

Asansör kamerasına en güçlü gerekçe, kabin içinde yaşanan taciz, çocuğun yalnız kalması ve vandalizmdir; en güçlü itiraz ise kapalı alanda kişinin sürekli izlenmesidir. İkisi birlikte tartılır: kayıt, kimsenin canlı izlenmesi için değil, olay sonrası inceleme için tutulur; kayda erişim olay şikâyeti ve yetkili talebiyle sınırlanır.

Kadın ve çocuk güvenliği gerekçesi tek başına kameranın kendisini haklı kılmaz; kamera caydırıcı olabilir ama kabinde olay yaşayan kişiye yardım getirmez. Bu yüzden alarm butonu ve kabin aydınlatmasının çalışması kameradan önce gelir. Çocukların görüntüsü işlendiğinden özen daha yüksektir; aydınlatma ve erişim kuralları aynen uygulanmalıdır.

Vandalizm gerekçesinde kamera hasarı kimin verdiğini bulmaya yarar; yine de kabin yüzeylerinin dayanıklılığı ve düzenli bakım önlemi daha kalıcıdır. Sıkışma anında canlı izleme ise kameranın doğru işi değildir: sıkışan kişiye yardım alarm/interkom ve bakım firmasının kurtarma düzeniyle gelir, kamera yalnızca durumu teyit etmeye yarayabilir.

Kararı, bu tartışmaları yansıtan gerekçeyle ve deneme süresi ile almak, sakinlerin güvenini artırır; tüm itirazlar kurul tutanağına geçmelidir.

Dar alan için kamera seçimi: geniş açı ve balık gözü

Kabin kameraları dar alanda çalıştığı için geniş açılı mercek gerekir; tavan ortasına ya da köşeye yerleştirilen panoramik (balık gözü) lens kabinin tamamını tek kameradan gösterir. Tavan merkezli 360° kameralar görüntüyü sonradan düzelterek (dewarp) farklı görünümlere ayırır, köşe montajlı 180° kameralar ise daha doğal bir perspektif verir.

Seçimde şunlara bakın:

• Çözünürlük: kabin küçük olduğundan 2–4 MP çoğu zaman yeterlidir; yüz tanıma hedeflenmez, çünkü KVKK duyurusu yüz tanıma özelliğinin kullanılmamasını ister.
• WDR (geniş dinamik aralık): kapı açılınca koridor ışığı ile kabin içi aydınlık farkı yüzünden görüntü patlayabilir; WDR bunu dengeler.
• Yansıma: paslanmaz çelik ve ayna yüzeyler kızılötesi (IR) ışığı geri yansıtabilir; kabin lambası sürekli açıksa IR ihtiyacı azalır.
• Darbe dayanımı: vandalizm riskinde IK koduyla (IEC 62262) darbe sınıfı belirtilmiş kubbe kamera tercih edilir; kabin içi için toz-su koruması (IEC 60529 IP kodu) genellikle ikincil kalır.
• Gizlilik maskesi: kapı açıkken koridor ve daire kapıları görünmesin diye maske alanı tanımlanabilmelidir.
• Ses: mikrofon donanımda varsa kapatılabilir olmalı ya da mikrofonsuz model seçilmelidir.

Kablo, bağlantı yolu ve asansör bakım firması koordinasyonu

Kabine veri ve güç taşımanın standart yolu, kabin ile kuyu arasında asılı duran asansör seyyar (hareketli) kablosudur. Kabin sürekli hareket ettiği için sıradan kamera kablosu kabine kuyu boyunca sarkıtılamaz; kablo hareketli kullanıma uygun olmalı, mevcut seyyar kablonun boş (yedek) damarı veya asansör için üretilmiş video/ağ çiftli kablo kullanılmalıdır.

Bağlantı seçenekleri şunlardır:

• Seyyar kabloda yedek damar veya ağ çifti: varsa en az müdahaleli yoldur; ancak hangi damarın boş olduğunu ve kullanılabilir olduğunu bakım firması doğrulamalıdır.
• Ayrı asansör uyumlu seyyar kablo: kuyuda çekilir; ölçüm, sabitleme ve kabin altı bağlantı bakım firmasıyla yapılır.
• Ağ uzatıcı: Ethernet kanalı 100 m ile sınırlıdır (100BASE-TX/1000BASE-T); iki telli ağ uzatıcılar veya koaksiyel dönüştürücüler daha az damarla bağlantıyı mümkün kılar. PoE gücü IEEE 802.3af (en çok 15,4 W) veya 802.3at (en çok 30 W) ile taşınır; kabin kamerası genellikle af sınıfındadır.
• Kablosuz köprü: metal kabin ve kuyu sinyali zayıflatır; çoğu zaman kabin üstüne köprü cihazı konup kabin içindeki kameraya kısa bir kabloyla bağlanır.
• Kabin içi yerel kayıt: bazı kameralar SD kart veya kabin üstü minik kayıt cihazıyla görüntüyü kabinde tutar; bu yolda kablo ihtiyacı azalır, ancak kayda erişim ve kartın şifrelenmesi KVKK tedbiri olarak planlanmalıdır.

Bakım firmasıyla nasıl çalışılır ve Bayifi bu konuda nerede durur?

Asansöre donanım ve kablo ekleme işi, bakım firması bilgisi ve katılımı olmadan yapılmamalıdır. Yönetmelik bina sorumlusunu bakım sözleşmesi yapmak, tehlikeli durumları bakım firmasına bildirmek ve asansöre izinsiz müdahaleyi önlemekle yükümlü kılar; ayrıca kamera kablosu, kabin tavanı ve kumanda sistemi gibi güvenlik açısından hassas alanlara dokunur. Montaj öncesi bakım firmasından yazılı onay alın, işi bakım gününe koordine edin ve çalışma sonrası alarm ve kabin kapısının sorunsuz çalıştığını birlikte deneyin.

Çalışma sırası genelde şudur: kurul kararı, keşif (kamera kurulumu öncesi keşif), bakım firmasıyla kablo yolunun belirlenmesi, montaj, levha ve aydınlatma metni, kayıt ve erişim ayarları.

Bayifi, bu işi yapabilecek kurulumcuyu bulmak isteyenler için il il kurulumcu dizini ve bayi haritası sunar; kurulumcular toptancılardaki ürünleri pazar bölümünden talep edebilir, firmasını kaydol sayfasından ekleyebilir.