Kamera Uyarı Levhası Ne Yazmalı? KVKK Aydınlatma Metni, Katmanlı Aydınlatma ve Örnek İskelet

Kamera uyarı levhasına ne yazılmalı, "kamera ile izlenmektesiniz" yeterli mi?

"Kamera ile izlenmektesiniz" yazısı tek başına yeterli kabul edilmez; levha, tam aydınlatma metnine yönlendiren bir ön bilgilendirme olarak kurgulanmalıdır. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, bir kararında kamera yanındaki "bu bina kameralarla izlenmektedir" türü uyarıyı ön bilgilendirme (ilk katman) saymış, ancak ziyaretçiyi Kanun'un 10. maddesine uygun ayrıntılı aydınlatmaya yönlendirmediği için aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmediğine hükmetmiştir.

Bu nedenle doğru kurgulanmış bir levhada kamera simgesi, kısa bir izleme gerekçesi, veri sorumlusunun adı ve ayrıntılı metne nereden ulaşılacağı bulunur. Ayrıntılı metin girişte asılı bir pano, resepsiyondaki basılı form, QR kod ya da internet adresi olabilir.

Güvenlik kamerası görüntüsü, kişiyi tanımlanabilir kıldığı için kişisel veridir. Bu nedenle kamera kullanan işyeri, site, apartman ve mağazalar aydınlatma yükümlülüğünün tarafıdır. Yazının geri kalanı bu yükümlülüğün pratikte nasıl yerine getirileceğini adım adım anlatır.

Yasal dayanak: 6698 sayılı Kanun m.10 ve Aydınlatma Tebliği

Aydınlatma yükümlülüğü, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 10. maddesinde düzenlenir; veri sorumlusu ya da yetkilendirdiği kişi, veriler elde edilirken ilgili kişiyi bilgilendirmek zorundadır. Kamerada veri "elde edilmesi" görüntü alındığı an gerçekleştiği için bilgilendirme kameranın görüş alanına girmeden önce yapılmalıdır.

Usul ve esasları ise Resmî Gazete'de 10 Mart 2018 tarihli ve 30356 sayılı nüshada yayımlanan Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ belirler. Tebliğe göre bilgilendirme sözlü ya da yazılı yapılabilir, ilgili kişinin talebine bağlı değildir, açık ve sade bir dille yapılmalıdır; genel ve belirsiz ifadelerden kaçınılır. Aydınlatmanın yapıldığını ispat etme yükü de veri sorumlusuna aittir.

Aydınlatma yükümlülüğü açık rızaya dayanmayan işlemlerde de geçerlidir. Güvenlik kamerasında çoğu zaman rıza değil, meşru menfaat gibi başka bir işleme şartı kullanılır; bu durum aydınlatmayı gereksiz kılmaz. Yükümlülüğe uyulmaması halinde Kanun'un 18. maddesi kapsamında idari para cezası söz konusu olabilir.

• Kanun m.10: veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, aktarım (kimlere ve hangi amaçla), toplama yöntemi ve hukuki sebebi, m.11'deki haklar.
• Tebliğ: açık, sade, belirli amaç; her işleme faaliyeti için bilgilendirme; ispat yükü veri sorumlusunda.
• Kanun m.18: aydınlatma yükümlülüğüne aykırılıkta idari para cezası.

Katmanlı aydınlatma nedir, kamera için nasıl uygulanır?

Katmanlı aydınlatma, bilginin tek bir uzun metinde değil, kısa bir ön bilgilendirme ve ona bağlı ayrıntılı metin olarak iki aşamada verilmesidir. Kamera alanında bu, girişteki levhanın birinci katman, tam aydınlatma metninin ikinci katman olması demektir.

Birinci katman kısa ve görünür olmalıdır: kameranın varlığı, izleme amacı ve veri sorumlusunun kimliği gibi en önemli bilgiler yer alır. İkinci katman ise Kanun'un 10. maddesindeki tüm unsurları içerir. İki katman arasındaki bağ kesintisiz olmalıdır; ziyaretçi levhadan ayrıntılı metne gitmenin yolunu açıkça görebilmelidir.

KVKK, genel gizlilik politikası ya da çerez metni gibi belgelerin aydınlatma metni yerine geçmeyeceğini, aydınlatmanın işleme faaliyetine özel olması gerektiğini vurgular. Web sitenizdeki genel bir "gizlilik" sayfası bu nedenle kamera aydınlatması için tek başına yeterli sayılmaz; kamerayı kapsayan ayrı bir bölüm ya da ayrı bir metin gerekir.

• Birinci katman: kamera simgesi ve kısa uyarı, izleme amacı, veri sorumlusu adı, ayrıntılı metne yönlendirme.
• İkinci katman: Kanun m.10 kapsamındaki tüm unsurları taşıyan tam aydınlatma metni.
• Ulaşım yolu: giriş panosu, resepsiyonda basılı kopya, QR kod veya kısa internet adresi.

Uyarı levhasında bulunması gereken unsurlar

Levhanın görevi, ziyaretçiyi kameraya girmeden önce uyarmak ve ayrıntıya yönlendirmektir. Aşağıdaki unsurlar levhayı Kurul kararlarında eleştirilen "yönlendirmesiz uyarı" olmaktan çıkarır.

• Kamera simgesi ve net bir ifade: "Bu alan güvenlik amacıyla kamera ile izlenmektedir" gibi kısa ve anlaşılır cümle.
• İzleme amacı: örneğin işyeri ve can güvenliği ya da suçun önlenmesi; "genel kontrol" gibi belirsiz amaçlar yazılmaz.
• Veri sorumlusunun kimliği: işyeri unvanı, site ya da apartman yönetimi gibi sorumlu taraf.
• Yönlendirme: ayrıntılı aydınlatma metninin nerede olduğu; QR kod, internet adresi ya da "girişteki panoya bakınız".
• Görünürlük: levha kameranın görüş alanına girmeden önce, göz hizasında ve okunabilir boyutta asılır; kameranın bulunduğu her giriş için ayrı konur.
• Dil: Türkçe, sade; gerekirse yabancı ziyaretçi için ikinci dil eklenir.

Tam aydınlatma metninde bulunması gereken unsurlar

İkinci katmandaki metin, Kanun'un 10. maddesindeki dört temel bilgiyi ve ilgili kişinin haklarını eksiksiz içermelidir. Tebliğ, her işleme amacı için ayrı ve belirli bir açıklama yapılmasını ve verinin hangi hukuki sebebe dayanılarak işlendiğinin açıkça belirtilmesini ister.

Kamera kaydı için sık kullanılan işleme şartları meşru menfaat ile hukuki yükümlülüktür; hangisinin geçerli olduğu kurumun durumuna göre değişir (örneğin bazı kurum ve okullarda mevzuat kamera kullanımını zorunlu kılabilir). Seçilen hukuki sebep metinde açıkça yazılır.

• Veri sorumlusunun kimliği: unvan, adres, iletişim bilgisi; varsa temsilcisi.
• İşleme amacı: güvenliğin sağlanması, suç ve zararın önlenmesi, olay halinde delil sunulması gibi belirli ve meşru amaçlar.
• Aktarım: görüntülerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği; örneğin kolluk ve yargı makamları, talep halinde sigorta veya güvenlik hizmeti sağlayıcısı.
• Toplama yöntemi ve hukuki sebep: görüntünün kamera ile otomatik yolla toplandığı ve hangi işleme şartına dayanıldığı.
• Saklama süresi: KVKK'nın duyurusuna göre kayıtlar gereğinden uzun tutulmamalı ve sistemde otomatik silme mekanizması bulunmalıdır; süre metinde belirtilir.
• İlgili kişi hakları (m.11): verinin işlenip işlenmediğini öğrenme, bilgi talep etme, düzeltme ve silme isteme, itiraz ve zararın giderilmesini talep etme gibi haklar ile başvuru yolu.
• Başvuru kanalı: veri sorumlusuna başvuru için yazılı, KEP veya e-posta adresi; başvurular Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ çerçevesinde en geç otuz gün içinde yanıtlanır.

Örnek metin iskeleti: levha ve tam aydınlatma

Aşağıdaki iskeletler yol göstermek içindir; çift tırnak içindeki «» alanlar kendi bilgilerinizle doldurulmalı, metin kuruma özel olarak uyarlanmalı ve gerekirse bir hukuk uzmanına gösterilmelidir. Bu bölüm hukuki danışmanlık değildir.

Birinci katman (levha) iskeleti: "KAMERA İLE İZLENMEKTESİNİZ. Bu alan, «işyeri ve can güvenliğinin sağlanması» amacıyla görüntü kaydı alan güvenlik kameraları ile izlenmektedir. Veri sorumlusu: «Unvan». Kişisel verilerinizin işlenmesine ilişkin ayrıntılı aydınlatma metnine «QR kod / internet adresi / girişteki pano» üzerinden ulaşabilirsiniz."

İkinci katman (tam metin) iskeleti: "1) Veri sorumlusu: «Unvan, adres, iletişim». 2) İşlenen veri ve yöntem: güvenlik kameraları aracılığıyla otomatik yolla toplanan görüntü kayıtları. 3) Amaç: «tesis ve kişi güvenliğinin sağlanması, suç ve zararın önlenmesi, olay halinde delil temini». 4) Hukuki sebep: «6698 sayılı Kanun m.5/2 kapsamında … (ör. veri sorumlusunun meşru menfaati)». 5) Aktarım: «yetkili kolluk ve yargı makamları; talep halinde … ». 6) Saklama süresi: «… gün; süre sonunda otomatik silinir». 7) Haklarınız: Kanun'un 11. maddesinde sayılan haklar. 8) Başvuru: «adres / KEP / e-posta»."

Metnin sade olması, Tebliğ'in anlaşılır dil kuralı gereğidir. Uzun hukuk terimleriyle dolu bir metin, aydınlatma yapılmış saymayı zorlaştırır.

İşyeri, apartman ve ev: veri sorumlusu kim, nelere dikkat edilir?

İşyerlerinde veri sorumlusu işverendir; KVKK'nın işyeri kamerası duyurusuna göre çalışanlara ayrıca bilgi verilmeli, kayıtlar mümkün olan en kısa süre saklanmalı, tuvalet, soyunma odası ve dinlenme alanı gibi özel alanlara kamera konmamalı ve ses kaydı özel hayata ağır müdahale oluşturduğu için gerekçesiz kullanılmamalıdır. Ayrıntı için işyerinde güvenlik kamerası ve KVKK rehberine bakın.

Apartman ve sitelerde KVKK'nın apartman duyurusuna göre ortak alanlarda kamera kurulabilir, fakat ortamın kayıt altına alındığı bildirilmeli, daire kapıları ve merdiven boşlukları görüntüye girmemeli, kayıtlara yalnızca yetkili kişiler erişmelidir. Kararlar kat malikleri kurulundan geçer, uygulamayı yönetici yürütür; ayrıntılar için apartman ve sitede güvenlik kamerası rehberi yardımcı olur.

Müstakil ev ve daire için Kanun, kişisel verilerin tamamen kişinin kendisiyle veya aynı konutta yaşayan aile fertleriyle ilgili faaliyetler kapsamında işlenmesini kapsam dışı bırakır. Kamera sokağı, komşu bahçesini ya da ortak alanı görüyorsa değerlendirme farklılaşabilir; bu durumda bir uzmana danışmak yerinde olur.

Saklama süresi konusunda kamera kayıtları kaç gün saklanmalı, ses konusunda ise güvenlik kamerasında ses kaydı yasal mı yazılarını inceleyin.

• Sık hata 1: yalnızca "kamera ile izlenmektesiniz" yazılı levha asıp ayrıntılı metne yönlendirmemek.
• Sık hata 2: internet sitesindeki genel gizlilik metnini kamera aydınlatması yerine saymak.
• Sık hata 3: levhayı kamera alanı içine, okunmayacak boyutta ya da yüksekte asmak.
• Sık hata 4: saklama süresini belirtmemek ve kayıtları sürekli saklamak.
• Sık hata 5: aydınlatmanın yapıldığını belgeleyememek; ispat yükü veri sorumlusundadır, bu yüzden levha ve pano fotoğrafı ile metin sürümlerini saklayın.

Bayifi'de kurulumcu bulmak

Levha ve aydınlatma metni hukuki bir iş olsa da kameranın yerleşimi, görüş açısı ve kayıt süresi kurulumda belirlenir; bu nedenle mevzuatı bilen bir kurulumcu ile çalışmak işinizi kolaylaştırır. Bayifi'de il il firma dizininden kurulumcuların profil ve hizmet bilgilerine bayi listesi ve bayi haritası üzerinden bakabilirsiniz; kurulumcu ya da toptancıysanız firmanızı kaydol sayfasından ekleyebilirsiniz.