ZKTeco ve Suprema Nedir? Biyometrik Geçiş Kontrol, PDKS Terminalleri ve Yazılım Platformları

ZKTeco ve Suprema nedir?

ZKTeco ve Suprema, biyometrik kimlik doğrulama terminalleri ve bunları yöneten yazılımlar geliştiren iki uluslararası geçiş kontrol markasıdır. ZKTeco kendi sitesinde geçiş kontrol, zaman ve devam takibi (PDKS), turnike, araç yönetimi, güvenlik taraması, görüntü izleme, görüntülü diafon ve akıllı kilit gibi geniş bir ürün yelpazesi sunduğunu belirtir; yüz, parmak izi ve avuç içi tanıma bu yelpazenin biyometrik tarafını oluşturur.

Suprema ise kendini yapay zekâ destekli geçiş kontrol ve güvenlik çözümleri sağlayan bir üretici olarak tanımlar; şirket sitesinde kuruluş yılını 2000 olarak verir ve 140'tan fazla ülkede varlık gösterdiğini belirtir. Ürün ailesi biyometrik terminaller, RFID okuyucular, kontrolörler ve mobil kimlik bilgilerinden oluşur.

Bu yazı iki markayı tarafsız biçimde, üretici sitelerindeki bilgilere dayanarak tanıtır; üstünlük iddiası taşımaz. Genel kavramlar için PDKS ve geçiş kontrol rehberini ve güvenlik sistemleri terimler sözlüğünü da inceleyebilirsiniz.

Biyometrik terminal nasıl çalışır?

Biyometrik terminal, kişinin parmak izi, yüz ya da avuç içi gibi ölçülebilir bir özelliğini okuyup kayıtlı şablonla karşılaştırarak kapıyı açan ya da giriş-çıkış kaydı tutan cihazdır. Çoğu sistem ham görüntüyü değil, görüntüden üretilmiş matematiksel bir şablonu saklar; ancak şablonun nerede ve nasıl tutulduğu ürüne göre değişir ve satın almadan önce sorulmalıdır.

Karşılaştırma iki biçimde yapılır: 1:1 doğrulama kişinin önce kart ya da PIN ile kim olduğunu söylemesini, cihazın da yalnızca o kişinin şablonuyla karşılaştırmasını ifade eder. 1:N tanımlama ise cihazın tüm kayıtlı şablonlar arasında arama yapmasıdır. Tanımlama hızlıdır ama kapasite büyüdükçe hata payı ve veri sorumluluğu artar.

• FMR (yanlış kabul oranı): yetkisiz kişinin yanlışlıkla kabul edilme olasılığıdır.
• FNMR (yanlış ret oranı): yetkili kişinin yanlışlıkla reddedilme olasılığıdır.
• Canlılık (sahtecilik) tespiti: fotoğraf, maske ya da sahte parmakla kandırma girişimlerini ayırt eden özelliktir; ISO/IEC 30107-3 standardı bu tür sunum saldırılarının test ve raporlama yöntemini tanımlar.
• Şablon biçimi: parmak izi minutia şablonları için ISO/IEC 19794-2 ve ANSI INCITS 378 biçimleri kullanılır; NIST'in MINEX III programı INCITS 378 şablonlarının üretici ve eşleştirici uyumunu ölçer.

ZKTeco ürün ve yazılım yapısı

ZKTeco'nun biyometrik ürünleri yüz, parmak izi, avuç içi ve hibrit cihazlar olarak sınıflanır. Üretici sitesinde yüz tanıma tarafında SpeedFace, SenseFace ve Horus serileri, avuç içi tarafında SpeedPalm ve SensePalm serileri, parmak izi tarafında SenseFP serisi, ayrıca hibrit biyometrik modüller listelenir. Bunların bir kısmı bağımsız geçiş kontrol terminali, bir kısmı zaman ve devam terminali olarak konumlanır.

Yazılım tarafında ZKTeco sitesi ZKBio CVSecurity (bütünleşik güvenlik platformu), ZKBio CVAccess (geçiş kontrol), ZKBio Time (zaman ve devam), bulut tabanlı ZKBio Time Cloud ve ZKBio Zlink gibi adları sıralar. Cihazların yazılımla uyumu seri ve yazılım sürümüne göre değiştiğinden, hangi cihazın hangi platformla çalıştığını üretici ya da tedarikçiden yazılı alın.

Suprema ürün ve yazılım yapısı

Suprema'nın ürün listesi biyometrik terminaller (örneğin BioStation 3, BioStation 3 Max, BioStation 2a), yüz doğrulama destekli BioEntry W3, XPass Q2 gibi okuyucular, geçiş kontrol kontrolörleri ve RFID cihazlarından oluşur. Şirket ayrıca video analitiği alanındaki ürünlerini de aynı portföyde sunar.

Yazılım tarafında BioStar 2 web tabanlı, açık yapılı bir geçiş kontrol ve güvenlik platformudur; Suprema'ya göre fiziksel kart, mobil kimlik ve biyometrik doğrulamayı destekler, ziyaretçi yönetimi ile zaman ve devam eklenti modülleri sunar ve açık API ile diğer sistemlerle bağlanır. Aynı sayfada AES-256 şifreleme, Secure Element, Secure Boot ile ISO 27001 ve ISO 27701 sertifikaları belirtilir. Yeni nesil platform olarak BioStar X ve bulut entegrasyonu için Suprema CLUe de üretici sitesinde yer alır.

Yüz tanıma terminali ve PDKS cihazı markaları

Yüz tanıma terminali ve PDKS cihazı üreten tek marka ZKTeco ya da Suprema değildir; pazarda birçok uluslararası üretici bulunur. Güvenlik kamerasıyla bilinen Hikvision ve Dahua gibi markalar da geçiş kontrol terminali üretir; bu nedenle terminalin markası kadar kamera, diafon ve alarm sistemiyle uyumu da değerlendirilmelidir.

Markaları karşılaştırmak için kullanılabilecek tarafsız bir sıralama yoktur; her proje farklı öncelik taşır. Üreticileri ve kurulumcuların çalıştığı markaları görmek için marka dizinine bakabilirsiniz.

Terminal seçerken hangi ölçütlere bakılmalı?

Terminal seçimi önce kullanım amacına, sonra teknik ölçütlere göre yapılır; geçiş kontrol ile mesai takibi aynı cihazla yapılsa bile hukuki durumları farklıdır. Aşağıdaki ölçütler kurulumdan önce yazılı olarak netleştirilmelidir.

• Kimlik doğrulama yöntemi: yüz, parmak izi, avuç içi, kart (125 kHz veya 13,56 MHz), PIN ya da karma; ortama ve kullanıcı sayısına göre seçilir.
• Kapasite: kullanıcı, şablon ve olay kaydı sayısı; ağ kesilince cihazın çevrimdışı çalışma ve kayıt tutma davranışı.
• Okuyucu bağlantısı: Wiegand eski ve tek yönlü bir bağlantıdır; OSDP (IEC 60839-11-5) RS-485 üzerinden iki yönlü, denetimli ve şifreli iletişim sunar.
• Ağ ve güç: TCP/IP bağlantısı ve PoE desteği (IEEE 802.3af/at) kablolama işini azaltır; gerekli güç sınıfı cihazın teknik föyünde yazar.
• Dış mekân dayanımı: IEC 60529 uyarınca IP65 gibi bir koruma sınıfı belirtilmiş mi, darbe dayanımı (IK) var mı?
• Kilit ve kapı bağlantısı: röle çıkışı, kapı sensörü ve çıkış butonu girişleri; fail-safe ve fail-secure kilitlere uygunluk.
• Yazılım ve entegrasyon: web arayüzü, API ya da SDK, bordro ve insan kaynakları yazılımına aktarım, lisans modeli.
• Güvenlik: şablon şifreleme, güvenli önyükleme, firmware güncelleme politikası ve kamuya açık sızma bildirimlerine yanıt.

Biyometrik veri ve KVKK: mesai takibinde sınır

Parmak izi, yüz ve avuç içi şablonu 6698 sayılı KVKK'da özel nitelikli kişisel veridir ve işlenmesi 6. maddedeki sıkı şartlara bağlıdır. Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 29.04.2026 tarihli ve 2026/921 sayılı ilke kararı, çalışanların mesai takibi amacıyla parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina gibi biyometrik tanımlama sistemleriyle izlenmesini, açık rıza olsa bile ölçülülük bakımından uygun görmemektedir.

Kurul gerekçesinde mevzuatın çalışma sürelerinin takibini düzenlediğini ancak bunu biyometrik yöntemle yapmayı öngörmediğini, işçi ile işveren arasındaki güç dengesizliği nedeniyle açık rızanın özgür iradeyle verilmesinin tartışmalı olduğunu belirtir. Alternatif olarak şifreli kart veya PIN, RFID/NFC kimlik kartı, imza ve denetçi gözetiminde kayıt gösterilir. Bu nedenle PDKS projesinde biyometrik özellikli bir cihaz alınsa bile, mesai takibi için kart veya PIN gibi biyometrik olmayan doğrulama modunun planlanması gerekir.

Karar mesai takibi dışındaki kullanımları kapsamaz; kritik alan erişimi gibi durumlar amaca, işin niteliğine ve somut olaya göre veri sorumlusunca ve gerekirse Kurum'ca değerlendirilir. Ayrıntılar için yüz tanıma sistemleri ve KVKK rehberine bakın. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir.

Kurulum ve entegrasyon adımları

Biyometrik terminal kurulumu cihazın duvara takılmasından ibaret değildir; kapı donanımı, ağ, yazılım ve hukuki hazırlık birlikte planlanır. Adımların sırası genellikle aşağıdaki gibidir.

• Amaç ve yöntem kararı: kapı kontrolü mü, mesai takibi mi, ikisi mi; hukuki dayanak ve alternatif yöntem belirlenir.
• Kapı ve kilit keşfi: kapı tipi, kilit türü, yangın durumunda kilidin serbest kalması ve kaçış yolları kontrol edilir. Yangın panelinden kapı açma bağlantısı için yangın alarm paneli rehberine bakılabilir.
• Kablolama ve güç: terminal ağ kablosu, okuyucu hattı, kilit besleme hattı ve yedek güç planlanır.
• Yazılım kurulumu: sunucu ya da bulut, kullanıcı yetkileri, zaman ve vardiya tanımları yapılır.
• Kayıt ve test: kullanıcı kaydı, yanlış ret/kabul testi, çevrimdışı çalışma ve olay kaydı kontrolü yapılır.
• Veri yönetimi: aydınlatma metni, saklama ve silme süreleri, erişim yetkileri ve yedekleme belgelenir.

Bayifi'de kurulumcu ve ürün bulmak

Bayifi, güvenlik sektörünün kurulumcularını ve toptancılarını buluşturan bir pazar yeri ve il il firma dizinidir. Geçiş kontrol işi için bölgenizdeki firmalara bayi dizininden bakabilir, toptancıların stoklu ürünlerini pazar bölümünde görebilirsiniz. Kurulumcu ya da toptancıysanız firmanızı kaydol sayfasından ekleyebilirsiniz.