Taksi ve Servis Aracında Kamera Zorunlu mu? Yönetmelikler, UKOME Kararları ve KVKK

Taksi ve servis araçlarında kamera zorunlu mu?

Okul servis araçlarında kamera ve kayıt cihazı bulundurmak yönetmelikle zorunludur; taksi ve taksi dolmuşlarda ise zorunluluk Karayolları Trafik Yönetmeliği ile il düzeyindeki UKOME veya il trafik komisyonu kararlarının birlikte oluşturduğu bir çerçeveden gelir. Yani tek bir cümleyle her ticari araç için aynı cevabı vermek doğru olmaz.

Bu rehber yalnızca Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik metinlerinde ve yargı kararlarına ilişkin haberlerde doğrulanabilen düzenlemeleri aktarır. Her şehrin UKOME kararı, uygulama takvimi ve denetim biçimi farklı olabilir; araç sahibinin kendi ilindeki güncel kararı belediyeden veya meslek odasından teyit etmesi gerekir.

Kamera zorunluluğu ayrı, kişisel verilerin korunması ayrı bir konudur. Kamerayı yönetmelik gereği takmak, kaydı dilediğiniz gibi kullanma veya paylaşma yetkisi vermez. Bu nedenle rehberin ikinci yarısı KVKK aydınlatması ve kayıtlara erişim kurallarına ayrılmıştır.

Okul servis araçları: yönetmelik ne diyor?

Okul Servis Araçları Yönetmeliği'nin 4. maddesinin birinci fıkrasındaki (m) bendi, okul servis araçlarında tüm koltukları görecek şekilde konumlandırılmış iç ve dış kamera ile kayıt cihazı bulundurulmasını şart koşar. Bu bent 19 Ağustos 2025 tarihli ve 32991 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yeniden düzenlenmiştir.

Aynı bent, kamera ve kayıt cihazının Karayolları Trafik Yönetmeliği ile Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik'in hükümlerinde ve eklerinde belirtilen teknik, donanım, montaj ve işletim şartlarına uygun olmasını arar. Yani yalnızca bir kamera takmak yetmez; cihazın ve montajın belirlenmiş teknik şartlara uyması gerekir.

Değişiklikle Okul tanımı da genişletilmiştir: okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarının yanında kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulüpleri de tanıma dahildir. Bu nedenle bu kurumların öğrencilerini taşıyan servisler de aynı kapsamda değerlendirilir.

• Dayanak: Okul Servis Araçları Yönetmeliği m.4/1-(m), değişiklik RG 19.08.2025, sayı 32991.
• Kamera sayısı ve konum: tüm koltukları görecek şekilde yerleştirilmiş iç kamera ile dış kamera.
• Kayıt cihazı: kameralarla birlikte zorunlu donanımdır.
• Teknik şart: Karayolları Trafik Yönetmeliği ve İmal, Tadil ve Montaj Yönetmeliği'ne uygunluk.

Taksi ve taksi dolmuş: Karayolları Trafik Yönetmeliği ve UKOME

Taksi ve taksi dolmuşlar için kamera düzenlemesi iki katmanlıdır: ülke düzeyinde Karayolları Trafik Yönetmeliği, il düzeyinde ise UKOME veya il trafik komisyonu kararları. 29 Kasım 2024 tarihli ve 32737 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yönetmeliğe eklenen hüküm, taksi ve taksi dolmuşlarda 1 sayılı Cetvel'in C bölümündeki teçhizatın bulundurulmasını düzenler.

Aynı hükme göre ulaşım koordinasyon merkezleri veya il trafik komisyonları, büyükşehir ve belediye kanunları kapsamında çalışan araçların tamamı ya da belirleyecekleri kısmı için bu şartı arayabilir; İçişleri Bakanlığı da uygulamayı ülke genelinde zorunlu kılabilir. Teçhizatın standartlara uygunluğu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın belirlediği kuruluşça belgelenir, belge araç tescilinde kayıt altına alınır ve belgenin bir örneği denetimlerde gösterilmek üzere araçta bulundurulur.

Uygulamanın kökeni daha eskidir. İçişleri Bakanlığı'nın 27 Şubat 2017 tarihli yazısının ardından birçok ilde UKOME ve il trafik komisyonları taksilere iç ve dış kamera zorunluluğu getirmiş, bazı idare mahkemeleri bu kararları özel hayatın gizliliği gerekçesiyle iptal etmiş, bazıları reddetmiştir. Haberlere göre Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2022'de taksilere 7/24 çalışan iç kamera sistemi takılmasına ilişkin UKOME kararlarını hukuka uygun bulmuş; ticari taksilerin kamusal alan niteliği taşıdığını belirtmiştir.

• Ülke düzeyi: Karayolları Trafik Yönetmeliği, taksi ve taksi dolmuşları açıkça anan ek madde (RG 29.11.2024, sayı 32737).
• İl düzeyi: UKOME veya il trafik komisyonu hangi araçlara ve hangi tarihe kadar şart arandığını belirler.
• Belgelendirme: teçhizat Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nca belirlenen kuruluşça belgelenir ve belge araçta bulundurulur.
• Periyodik kontrol: teçhizatın düzgün çalıştığı yetkili kuruluşça belirli aralıklarla denetlenir.

Yeni ve eski araçlar için geçiş takvimi

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde 19 Ağustos 2025'te yapılan değişiklik (RG 32991), 1 sayılı Cetvel'in C bölümündeki araç takip ve kamera sistemi, görüntü kayıt cihazı ve acil durum butonu şartını kapsamdaki taşıtlarda yeni tescillerde ilk tescil sırasında arar. Daha önce tescil edilmiş taşıtlar için şart, model yılına göre belirli bir tarihten sonraki ilk muayeneye kadar aranmaz.

Hangi taşıt türlerinin kapsama girdiği değişiklik metninde sayılmaz, 1 sayılı Cetvel'e atıf yapılır. Bu yüzden kendi aracınızın kapsamda olup olmadığını cetvelden, muayene istasyonundan veya il kararından kontrol etmelisiniz.

• Yeni tescil: kapsamdaki taşıtlarda şart ilk tescil sırasında aranır.
• 2023–2025 model araçlar: 1 Ocak 2026'dan sonraki ilk muayeneye kadar aranmaz.
• 2018–2022 model araçlar: 1 Ocak 2027'den sonraki ilk muayeneye kadar aranmaz.
• 2017 ve öncesi model araçlar: 1 Ocak 2028'den sonraki ilk muayeneye kadar aranmaz.
• Okul servisleri için ayrı geçici hüküm: 18.02.2025 ile 01.10.2025 arasında okul servisi olarak tescil edilmiş ve önceki mevzuata uygun kamera ile kayıt cihazı bulunan araçlarda yeni şartlar 31 Aralık 2027'den sonraki ilk muayeneye kadar aranmaz.

Şehre göre farklar: neden herkes aynı kuralı uygulamıyor?

Şehirler arasındaki fark, UKOME ve il trafik komisyonlarının yetkisinden doğar. Büyükşehirlerde ulaşım koordinasyon merkezleri, diğer illerde il trafik komisyonları taksi, dolmuş, minibüs ve servis araçlarına dair ek şartları belirleyebilir; takvim, kapsam, kayıt süresi ve merkezi izleme sistemine bağlanma kuralları da buna göre değişir.

Basına yansıyan örneklerden birinde İstanbul UKOME'sinin okul servislerine kamera zorunluluğunu oybirliğiyle kabul ettiği, uygulamanın 2026 içinde başlamasının planlandığı ve servislerin de taksi, minibüs ve taksi dolmuşlar gibi merkezi bir izleme sistemine bağlanmasının istendiği aktarılmıştır. Bu bilgi haber düzeyindedir; güncel durum için İBB UKOME karar metni esas alınmalıdır.

Genel kural şudur: önce ülke düzeyindeki yönetmeliğe, sonra ilinizin UKOME veya trafik komisyonu kararına, en son da kurumunuzun veya şirketinizin kendi iç kurallarına bakın. İl kararı yönetmeliği genişletebilir, ancak kişisel verilerin korunması kurallarını ortadan kaldıramaz.

KVKK: araç içi kamerada veri sorumlusu ve aydınlatma

Araç içi kameranın kaydettiği yolcu, sürücü ve çocuk görüntüleri 6698 sayılı Kanun kapsamında kişisel veridir; bu görüntüleri işleyen ve amacını belirleyen taraf veri sorumlusudur. Taksi işletmecisi, servis şirketi, okul veya araç sahibi, kaydı kimin yönettiğine göre veri sorumlusu olabilir; rol belirsizse sözleşmede açıkça yazılmalıdır.

Kanun'un 10. maddesi, veriler elde edilirken ilgili kişilere bilgi verilmesini şart koşar. Aydınlatmada veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile 11. maddedeki haklar yer almalıdır. Araçta bu bilgi, görünür bir uyarı levhası ve ulaşılabilir ayrıntılı metinle verilir; ayrıntılar için kamera uyarı levhası ve aydınlatma metni rehberine bakın.

Zorunlu kamera, hukuki sebep tartışmasını kolaylaştırır; çünkü Kanun'un 5. maddesi kanunlarda açıkça öngörülen işleme hâlini rıza aranmaksızın mümkün kılar. Ancak 4. madde gereği kayıt belirli, açık ve meşru amaçlarla, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü biçimde işlenmelidir. Yönetmeliğin gerektirmediği ek işleme (örneğin ses kaydı veya sürücü performans takibi) ayrı bir ölçülülük değerlendirmesi gerektirir; ayrıntı için kamerada ses ve iki yönlü konuşma ile çalışan takibi ve KVKK yazılarına göz atın.

• Veri sorumlusunu belirleyin: kaydı kim yönetiyor, kim yetkilendiriyor, yazılı olsun.
• Aydınlatma levhası: araç girişinde ve içinde görünür, yolcunun binmeden önce göreceği yerde.
• Ayrıntılı metin: amaç, saklama süresi, aktarım ve başvuru yolu; şoföre ve yolcuya ulaşılabilir.
• Amaç sınırı: kayıt güvenlik ve delil amacıyla kullanılır; reklam, merak veya sosyal medya paylaşımı için değil.
• Çocuk yolcular: servis araçlarında velilere servis sözleşmesi veya kayıt formu aşamasında yazılı bilgi verin.

Kayıtlara erişim, saklama ve güvenlik

İncelenen Karayolları Trafik Yönetmeliği değişikliklerinde kayıtların saklama süresine ve kimlerin erişebileceğine dair bir hüküm yer almaz; bu boşluk KVKK'nın genel ilkeleri ve il kararlarıyla doldurulur. Haberlerde, 2017 tarihli İçişleri yazısına atıfla taksi kameralarının en az 7 gün kayıt yapabilmesi gerektiği belirtilmiştir; fiilî süre için ilinizin kararına bakılmalıdır.

Kanun'un 4. maddesi, verilerin ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilmesini ister. 12. madde ise veri sorumlusunu hukuka aykırı işlemeyi ve yetkisiz erişimi önlemek için gerekli tüm teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlü kılar; veri sorumluları ve işleyenler öğrendikleri verileri başkasına açıklayamaz.

Kayıtlara erişim için kısa bir iç prosedür yazmak, hem hukuki riski hem de yanlış paylaşımları azaltır. Kayıt cihazının sabit diskini veya hafıza kartını paylaşmak yerine yalnızca ilgili zaman aralığının kopyasını çıkarmak ölçülülük ilkesine daha uygundur.

• Erişim yetkisi: kayıtlara yalnızca yetkilendirilmiş az sayıda kişi erişsin; erişimler günlüğe yazılsın.
• Şifre ve kilit: kayıt cihazı ve uygulama varsayılan şifreyle bırakılmasın, cihaz fiziksel olarak kilitli veya sökülemez montajlı olsun.
• Resmî talepler: kolluk veya mahkeme talebi yazılıdır; talebi kayda alıp yalnızca istenen görüntüyü verin.
• Saklama ve imha: süre dolunca kayıtlar kendiliğinden üzerine yazılsın veya silinsin; süre iç politika metninde yazılı olsun.
• Dış aktarım: bulut veya merkezî izleme kullanılıyorsa hizmeti veren tarafla veri işleme sözleşmesi yapın; siber güvenlik için IP kamera siber güvenliği rehberine bakın.
• Hak başvurusu: görüntüsünün izlenmesini isteyen kişiye Kanun'un 11. maddesi kapsamında yasal sürede yanıt verin, üçüncü kişilerin görüntüsünü maskeleyin.

Araç sahibi için uygulama kontrol listesi

Kameranın hukuken geçerli olması için donanım, montaj ve belgenin yönetmeliğe uygun olması gerekir; bu yüzden ilk adım, teçhizatın İmal, Tadil ve Montaj Yönetmeliği'ne göre belgelendirilmiş bir sistem olmasıdır. Aşağıdaki sıra hem mevzuat hem KVKK yükümlülüklerini birlikte karşılar.

• 1. Kapsamı kontrol edin: aracınızın türü ve model yılı için Cetvel 1 C bölümü ile ilinizdeki UKOME veya trafik komisyonu kararına bakın.
• 2. Belgeli sistem seçin: montajı ve belgelendirmeyi yetkili kuruluşlar eliyle yaptırın, belgenin örneğini araçta bulundurun.
• 3. Kamera yerleşimini doğrulayın: okul servislerinde tüm koltuklar görünsün, dış kamera yol ve çevreyi kaydetsin.
• 4. Kayıt ortamını sınayın: tarih-saat doğru olsun, kayıt süresi ve kapasite sürekli kayıt için yeterli olsun; kayıt ortamı seçimi için hard disk seçimi yazısına bakabilirsiniz.
• 5. Aydınlatmayı yapın: araç içine uyarı levhası, şoför ve yolculara yazılı bilgi.
• 6. İç prosedürü yazın: kim hangi koşulda kaydı izler, kopyalar ve siler, tek sayfada belirleyin.
• 7. Periyodik bakım yapın: kamera lensini, kablo ve montajı, kayıt durumunu düzenli kontrol edin; muayene ve denetimde çalışır olması beklenir.

Bayifi'nin bu konudaki yeri

Bayifi, güvenlik kamerası kurulumcuları ile toptancıları buluşturan bir B2B pazar yeri ve il il firma dizinidir; araç içi kamera mevzuatı konusunda yetkili kurum değildir ve burada yazılanlar hukuki danışmanlık yerine geçmez. Sisteminizi kuracak firmayı bulmak için bayi listesine ve bayi haritasına bakabilirsiniz.

Kameralı sistem kuran bir firmaysanız firmanızı kaydedebilir, toptancılar tarafında anlık stoklu ürünleri ve tek talep ile çok toptancıdan teklif alma imkânını pazar bölümünden inceleyebilirsiniz.