NAS ile Kamera Kaydı Nasıl Yapılır? Gözetim Yazılımı, NVR Farkı, RAID ve 3-2-1 Yedekleme

NAS ile kamera kaydı nedir ve nasıl çalışır?

NAS (Network Attached Storage), ağa bağlı çalışan ve içine birden fazla disk takılabilen küçük bir depolama sunucusudur; kamera kaydında ise IP kameraların akışını alıp diske yazan bir kayıt cihazı gibi kullanılır. Kameralar ağ üzerinden NAS'a bağlanır, NAS üzerinde çalışan gözetim yazılımı her kameradan video akışını çeker, kayıt takvimini yönetir ve görüntüyü disklere yazar.

Bu yöntem yalnızca IP kameralarla çalışır. Analog ya da koaksiyel kameralar için önce kameradaki sinyali ağa çeviren bir video sunucusu veya kodlayıcı gerekir. Kamera türleri arasındaki farkı merak ediyorsanız IP ve analog kamera karşılaştırmalarına göz atın.

Kayıt kalitesi üç şeye bağlıdır: kameraların NAS ile uyumu, ağın sürekli yazmaya yetecek kapasitesi ve disklerin 7/24 yazma yüküne uygun olması. Dosya paylaşımı için alınmış bir NAS'ın aynı anda kamera kaydını da taşıyabileceği varsayılmamalı; işlemci, bellek ve disk hızı kamera sayısına göre kontrol edilmelidir.

NAS gözetim yazılımları ve lisans mantığı

NAS'a kamera kaydı yaptıran yazılımlar, kameraları ekleyen, kayıt kurallarını yöneten ve izleme ekranı sunan bir video yönetim yazılımıdır (VMS); Synology Surveillance Station, QNAP QVR Pro ve benzeri paketler bu sınıfa girer. Genel kavramı VMS video yönetim yazılımı nedir yazımızda anlattık.

Lisans mantığı üreticiden üreticiye değişir, fakat yaygın model kamera başına lisans modelidir. Örnek olarak Synology'nin yayımladığı lisans sayfasına göre NAS cihazlarında 2, NVR cihazlarında 4, Deep Learning NVR cihazlarında 8 varsayılan lisans bulunur; ek ihtiyaç için 1, 4 veya 8 lisanslık paketler satılır. Bu değerler zamanla değişebileceğinden güncel koşullar üreticinin sayfasından doğrulanmalıdır.

• Cihaz başına sayım: Synology'ye göre çoğu IP kamera, giriş-çıkış modülü, IP hoparlör, interkom ve geçiş kontrol cihazı 1 lisans kullanır; satış noktası (POS) gibi işlem cihazları 2 lisans kullanır.
• Çok lensli kameralar ve video sunucuları: Bağımsız IP'li çok lensli kameralarda kanal başına, analog kamera çeviren video sunucularında bağlı analog kamera başına lisans gerekir.
• Süre: Varsayılan ve satın alınan lisansların süresi dolmaz; varsayılan lisanslar başka cihaza taşınamaz, satın alınanlar taşınabilir.
• Aktivasyon: Lisans etkinleştirme için üreticinin sunucusuna internet bağlantısı ve kayıtlı bir hesap gerekir; çevrimdışı cihazlar için bağlı bir bilgisayar ya da mobil uygulama üzerinden işlem yapma seçeneği sunulur.
• Yedek sunucu: Yüksek erişilebilirlik (HA) ya da merkezi yönetim yük devretme sunucusunda ayrıca lisans istenmez.

NAS mı NVR mi? Temel farklar

NVR, yalnızca kamera kaydı için tasarlanmış, yazılımı ve donanımı birlikte gelen bir cihazdır; NAS ise genel amaçlı bir depolama sunucusudur ve kamera kaydını üzerine kurulan yazılımla yapar. Bu yüzden NVR kurulumu daha hazır ve basittir, NAS ise daha esnektir. Kayıt cihazı türlerinin genel karşılaştırması için NVR mi DVR mi rehberine göz atın.

• Kurulum: NVR genellikle kutudan çıkınca kamera ekleyip kayda başlatılır; NAS'ta önce disk grubu, paylaşım ve gözetim yazılımı kurulur.
• Esneklik: NAS aynı cihazda dosya paylaşımı, yedekleme, sanal makine ve gözetim gibi birden fazla işi taşıyabilir; ancak kayıt performansı bu işlerle paylaşılır.
• Marka uyumu: NVR çoğunlukla kendi markasının kameralarıyla en rahat çalışır; NAS yazılımları ONVIF ve üretici protokolleri üzerinden geniş bir kamera listesini destekler. Synology, desteklediği IP kamera modeli sayısını 20.000'in üzerinde belirtir.
• Arıza etkisi: NAS'ta bir hizmet güncellemesi ya da başka bir uygulama yükü kayıt sürekliliğini etkileyebilir; NVR'de cihaz tek işe ayrıldığı için bu risk düşüktür.
• Disk altyapısı: NAS'larda RAID, anlık görüntü (snapshot) ve otomatik yedekleme araçları yaygındır; birçok NVR'de bunlar sınırlıdır.

Kamera uyumu ve ağ: ONVIF, PoE ve ayrı kamera ağı

Kameranın NAS yazılımına eklenebilmesi için ya üreticiye özel bir sürücüsü yazılımda bulunmalı ya da kamera ONVIF uyumlu olmalıdır. ONVIF'in S, G ve T gibi profilleri vardır; temel canlı izleme ve akış için genellikle Profile S, kayıtlı görüntüye erişim için Profile G, daha yeni akış özellikleri için Profile T aranır. Ayrıntılar için ONVIF nedir yazısına bakın.

Kameralar çoğunlukla PoE (Power over Ethernet) anahtarından beslenir; IEEE 802.3af (Type 1) 15,4 W, 802.3at (Type 2) 30 W, 802.3bt ise Type 3 için 60 W ve Type 4 için 90 W'a kadar güç sağlar (güç kaynağı çıkışında). Kablo mesafesi Cat5e/Cat6 bakır kablo için en fazla 100 m'dir.

Kameraları genel ofis ağından ayrı bir VLAN ya da ayrı bir anahtar üzerinde tutmak hem yük hem güvenlik açısından önerilir. Ağ tasarımı ayrıntıları için güvenlik kamerası için ağ kurulumu rehberini kullanabilirsiniz.

Depolama alanı nasıl hesaplanır?

Gereken alan, kameraların toplam bit hızı ile saklama süresinin çarpımıdır. Bir kameranın bir günde yazdığı veri şu formülle bulunur: GB/gün = bit hızı (Mbps) × 86.400 ÷ 8 ÷ 1000. Örneğin 4 Mbps ile sürekli kayıt yapan bir kamera günde yaklaşık 43,2 GB üretir.

Toplam ihtiyaç için bu değeri kamera sayısı ve gün sayısıyla çarpın: 16 kamera × 43,2 GB × 30 gün ≈ 20.736 GB, yani yaklaşık 20,7 TB. Bunun üzerine RAID'in harcadığı alan ve ek bir güvenlik payı eklenir.

• Codec: H.265 çoğunlukla aynı kalitede H.264'e göre daha düşük bit hızı verir; kamera, NAS yazılımı ve izleme cihazlarının H.265'i desteklediğinden emin olun.
• Kayıt modu: Hareketle kayıt, sürekli kayda göre alan ihtiyacını belirgin biçimde azaltır; sahneye ve ayara göre değişir.
• Çözünürlük ve kare hızı: Bit hızını yükselten başlıca etkenlerdir.
• Gece görüşü ve sahne hareketi: Gürültülü karanlık görüntü ve yoğun hareket bit hızını artırır.
• Çift akış: Ana akışı kayda, düşük çözünürlüklü alt akışı canlı izlemeye yönlendirmek hem ağı hem işlemciyi rahatlatır.

Disk seçimi ve RAID düzeyleri

Kamera kaydı için disk 7/24 sürekli yazma yapacağından, üreticilerin gözetim ya da NAS kullanımı için tasarladığı ve çok sayıda yuvaya uygunluğu belirtilen diskler tercih edilir. Üretici veri sayfasında dayanıklılık (iş yükü sınırı), yazma yöntemi (CMR/SMR) ve cihaz uyumluluk listesi kontrol edilmelidir; bazı SMR disklerde uzun süreli yoğun yazmada performans düşüşü görülebilir.

RAID, birden fazla diski tek mantıksal birim olarak birleştirerek bir diskin arızalanmasında kaydın devam etmesini sağlar. Ancak RAID yedek değil, süreklilik önlemidir: silinen, bozulan, kötü amaçlı yazılımla şifrelenen ya da yangın, hırsızlık gibi nedenlerle kaybolan veriyi geri getirmez.

• RAID 1: İki disk birbirinin aynası; bir disk arızasını tolere eder, kullanılabilir alan tek diskin kapasitesi kadardır. Küçük, 4–8 kameralı sistemler için yaygındır.
• RAID 5: En az 3 disk; bir disk arızasını tolere eder, kullanılabilir alan (n − 1) × disk kapasitesidir. Büyük disklerde yeniden kurma uzun sürer ve bu sürede ikinci arıza riski vardır.
• RAID 6: En az 4 disk; iki disk arızasını tolere eder, kullanılabilir alan (n − 2) × disk kapasitesidir. Çok kameralı ve büyük kapasiteli kurulumlarda tercih edilir.
• RAID 10: En az 4 disk; ayna çiftleri halinde çalışır, her çiftte bir disk arızasını tolere eder, kullanılabilir alan toplamın yarısıdır. Yazma performansı yüksektir.
• SHR gibi üretici çözümleri: Farklı boyutlu disklerin birlikte kullanılabildiği, en az bir disk arızasını koruyan esnek yapılar sunulur; Synology'nin SHR yapısı buna örnektir.
• Yedek disk (hot spare): Boşta bekleyen disk, arıza anında otomatik olarak devreye girer.

Yedekleme stratejisi: 3-2-1 kuralı

3-2-1 kuralı, verinin 3 kopyasının bulunmasını, bu kopyaların 2 farklı ortamda saklanmasını ve 1 kopyanın başka bir konumda (uzak ya da bulutta) tutulmasını öngörür. Kural veri güvenliği alanında yaygın kabul gören bir ilkedir ve RAID'in koruyamadığı olaylara karşı ek güvence sağlar.

Kamera kaydında bu kuralın tamamını uygulamak çoğu zaman gerekmez, çünkü her görüntü aynı derecede kritik değildir. Önemli olan, olay anlarına ait klipleri ve gerektiğinde tüm kaydı ayrı bir yere almak için planlı bir düzen kurmaktır. Yöntemler için kamera kaydını yedekleme rehberine bakabilirsiniz.

• Kopya 1: NAS içindeki canlı kayıt (RAID ile korunmuş).
• Kopya 2: Aynı bina içindeki ayrı bir cihaza, örneğin ikinci bir NAS'a ya da harici diske zamanlanmış yedek.
• Kopya 3: Farklı bir konuma ya da bulut depolamaya alınan şifreli kopya.
• Yazılım desteği: Synology'nin Hyper Backup aracı, yerel hacim, uzak NAS, rsync sunucusu ve bulut hizmetlerine sürümlü, artımlı yedek almayı ve AES-256 şifrelemeyi destekler.
• Anlık görüntü (snapshot): Btrfs gibi dosya sistemleri zamanlanmış anlık görüntü sunar; yanlışlıkla silmeye ve kötü amaçlı yazılıma karşı geri dönüş noktası sağlar ama tek başına yedek sayılmaz.
• Yedek testi: Yedekten geri yükleme düzenli aralıklarla denenmeli; denenmemiş yedek güvenilir sayılmaz.
• Kesinti koruması: NAS için UPS kullanmak ani elektrik kesintisinde disk ve dosya sistemi hasarını önler.

Adım adım: NAS'a kamera kaydı kurulumu

Planlı bir kurulum, kayıt kaybı yaşanmasını büyük ölçüde engeller; aşağıdaki sıra çoğu NAS gözetim yazılımı için geçerlidir.

• 1. Kamera sayısı ve bit hızını belirleyin: Yukarıdaki formülle günlük ve toplam alanı hesaplayın.
• 2. NAS'ın kapasitesini kontrol edin: Üreticinin desteklediği en fazla kamera sayısını, işlemci yükünü ve lisans ihtiyacını doğrulayın.
• 3. Diskleri takın ve RAID oluşturun: Aynı model ve kapasitede, gözetim ya da NAS uyumlu diskler kullanın.
• 4. Ağı hazırlayın: PoE anahtarı, kameralar için ayrı VLAN ve sabit IP ya da DHCP rezervasyonu tanımlayın.
• 5. Gözetim yazılımını kurun ve lisansları etkinleştirin: Kamera sayısı varsayılan lisansı aşıyorsa ek lisans ekleyin.
• 6. Kameraları ekleyin: ONVIF ya da üreticiye özel sürücüyle kameraları bulun, kayıt modunu ve saklama süresini ayarlayın.
• 7. Saat ve tarihi eşitleyin: Kamera ve NAS aynı zaman sunucusunu kullansın; olay incelemede zaman kaymasını önler.
• 8. Yedeklemeyi ve uyarıları kurun: Disk arızası, kayıt kesintisi ve yer dolması bildirimleri e-posta ya da uygulamaya gelsin.
• 9. Erişimi sınırlayın: Varsayılan parolaları değiştirin, yönetici hesabını ayırın, dışarıdan erişimde VPN ya da üreticinin güvenli bulut aracısını kullanın.

Kurulumcu ve ürün bulmak: Bayifi'nin yeri

NAS tabanlı kayıt sistemi kurdurmak ya da mevcut sistemi yedekleme açısından gözden geçirtmek için bayi dizinindeki il il kurulumcu profillerinden hizmet ve marka bilgilerine bakabilirsiniz. Kamera, kayıt cihazı ve disk gibi ürünleri toptan ve stoklu arayanlar pazar bölümünde toptancıların güncel listelerini inceleyebilir; kurulum ya da toptan satış yapıyorsanız firmanızı kaydol sayfasından ekleyebilirsiniz.