Kamera Kaydını Yedekleme: Önemli Klibi Kilitleme, USB ve Ağ Yedeği, İkinci NVR, Bulut ve RAID Farkı

Kamera kaydı yedekleme nedir ve neden gerekir?

Kamera kaydı yedekleme, kayıt cihazındaki görüntünün bir kopyasının farklı bir ortamda ve mümkünse farklı bir yerde tutulmasıdır. Kayıt cihazları normalde döngüsel kayıt yapar: disk dolunca en eski görüntünün üzerine yazılır. Bu yüzden önemli bir olay fark edilmezse, birkaç hafta sonra o görüntü kendiliğinden silinir.

Yedeklemenin iki ayrı amacı vardır ve ikisi karıştırılmamalıdır. Birincisi olay klibinin korunmasıdır: hırsızlık, kaza ya da anlaşmazlık anının kaydı, süresi dolmadan ayrı bir kopyaya alınır. İkincisi sistemin sürekliliğidir: disk bozulsa, cihaz çalınsa ya da yansa bile kayıt hizmetinin ve görüntülerin tamamen kaybolmaması sağlanır.

Bu iki amaç farklı araçlarla karşılanır. Klip korumak için kilitleme ve dışa aktarma yeterlidir; süreklilik içinse ikinci bir kayıt noktası, ağ depolaması veya bulut gibi bağımsız bir kopya gerekir. Kayıt cihazı türleri için NVR ve DVR farkı rehberine bakabilirsiniz.

Önemli olay klibi nasıl korunur: kilitleme ve dışa aktarma

Önemli bir klibi korumanın en hızlı yolu, o zaman aralığındaki kayıt dosyalarını NVR üzerinde kilitlemektir. Birçok kayıt cihazında oynatma ekranından seçilen dosyaya "kilitle" (lock) işlevi uygulanır; kilitli dosyalar döngüsel silmede atlanır. İşlevin adı ve menü yolu üreticiye ve modele göre değişir, bu yüzden cihazın kullanım kılavuzuna bakmak gerekir.

Kilitleme bir yedek değildir; görüntü hâlâ aynı diskte durur. Disk bozulursa kilitli dosya da gider. Kilit yalnızca kopya alana kadar zaman kazandırır. Çok sayıda dosya kilitlenirse diskin kullanılabilir alanı küçülür ve döngüsel kayıt süresi kısalır; bu yüzden kilit, kopya alındıktan sonra kaldırılmalıdır.

Olay klibini dışa aktarırken şu sırayı izlemek hem kaybı hem de tartışmayı önler:

• Zaman aralığını geniş seç: olaydan birkaç dakika önce ve sonrasını da dahil et; olayın öncesi ve sonrası çoğu zaman anlamlıdır.
• İlgili kameraları ekle: olayı gören komşu kameraların kayıtlarını da aynı aralıkta al.
• Kayıt cihazının kendi biçimini koru: üretici biçimindeki ilk dışa aktarma, özgün kayıt sayılır; izleme için MP4 gibi ayrı bir kopya üret.
• Oynatıcıyı yanında ver: üretici biçimi çoğu zaman cihazın kendi oynatıcısıyla açılır; oynatıcıyı aynı belleğe koy.
• Cihaz saatini not et: kameranın gösterdiği saat gerçek saatten farklıysa farkı yaz; bunun için kamera saat ve tarih ayarı rehberini uygulayın.
• Bütünlüğü kaydet: dosyanın SHA-256 gibi bir özet (hash) değerini hesaplayıp ayrıca sakla; sonradan değiştirilmediğini göstermeye yarar.

USB ve ağ üzerinden yedekleme

USB yedekleme, NVR'ye takılan bir harici bellek ya da diske seçili klipleri kopyalamaktır ve tek seferlik olay kayıtları için en basit yöntemdir. Bellek cihazın desteklediği dosya sistemiyle biçimlendirilmelidir; FAT32 tek bir dosya için yaklaşık 4 GB sınırı koyar, uzun klipler bu yüzden parçalanabilir. Cihazın kılavuzunda hangi biçimlerin desteklendiği yazılıdır.

Ağ üzerinden yedekleme ise klipleri bilgisayardaki istemci yazılımıyla ya da zamanlanmış bir görevle bir NAS'a veya dosya sunucusuna kopyalamaktır. Yedek trafiği kamera trafiğiyle aynı ağı kullanacağı için gece gibi sakin saatlere planlamak ya da ayrı bir ağ segmenti kullanmak gerekir; ağ planı için güvenlik kamerası ağ kurulumu rehberine bakın.

NAS yedeklerinde sürümleme, şifreleme ve uzak hedef desteği önemlidir. Örneğin Synology'nin Hyper Backup uygulaması yerel birim, harici cihaz, başka bir Synology, rsync sunucusu ve genel bulut hizmetleri gibi hedefleri destekler; blok düzeyinde artımlı yedekleme ve AES-256 şifreleme sunar. Başka üreticilerin NAS ürünlerinde de benzer işlevler bulunur. Kamera kaydını doğrudan NAS'a almak için NAS ile kamera kaydı yazısına göz atın.

İkinci NVR ve kamera içi kayıt ile çift kayıt

İkinci bir NVR, aynı kameraların görüntüsünü bağımsız olarak kaydeden ikinci bir cihazdır ve ana cihaz arızalansa ya da çalınsa bile kaydın sürmesini sağlar. Kameralar ONVIF gibi açık protokollerle birden fazla kayıt cihazına akış verebilir; ancak her kameranın aynı anda destekleyebileceği akış sayısı sınırlıdır ve bu sınır kamera kılavuzunda yazar.

Bazı üreticilerin kayıt cihazlarında ana cihaz devre dışı kalınca devreye giren yedek cihaz (hot spare, N+1) işlevi bulunur. Bu işlev modele ve yazılım sürümüne bağlıdır; satın almadan önce özelliğin kullanılacak model ve kamera sayısı için desteklenip desteklenmediği kontrol edilmelidir.

Kamerada microSD kart varsa üçüncü bir kayıt noktası elde edilir. ONVIF Profile G, kameranın kendi üzerinde (edge) kayıt yapmasını ve istemcilerin bu kaydı yönetip geri almasını tanımlar. Bazı cihazlarda ağ koptuğunda kamera kartına kaydeder, bağlantı gelince eksik kısmı kayıt cihazına tamamlar. Kartın dayanıklılığı ve kayıt süresi hesabı için kameranın kılavuzuna bakın; bu yöntem bütün modellerde bulunmaz.

Bulut yedek: ne zaman ve ne kadar bant genişliği gerekir?

Bulut yedek, görüntünün kayıt yerinden fiziksel olarak uzakta tutulan şifreli bir kopyasıdır ve hırsızlık, yangın, sel gibi tüm sahayı etkileyen olaylara karşı en güçlü korumadır. Bütün kameraların sürekli akışını buluta göndermek çoğu iş yeri için hem internet hattı hem depolama bakımından ağır olduğundan, pratikte yalnız seçilmiş olay klipleri ya da hareket tetiklemeli kayıtlar gönderilir.

Gereken yükleme (upload) hızı basit bir formülle kestirilir: gerekli yükleme hızı ≈ kamera sayısı × kamera bit hızı. Örneğin her biri 4 Mbit/s ile kayıt yapan 8 kameranın sürekli yedeklenmesi yaklaşık 32 Mbit/s yükleme hızı ister. Birçok internet hattında yükleme hızı indirme hızından düşüktür ve hat başka işler için de kullanılır.

Depolama alanı için de şu formül kullanılır: boyut (MB) ≈ bit hızı (Mbit/s) × süre (saniye) ÷ 8. 4 Mbit/s ile kaydedilmiş 5 dakikalık bir klip 4 × 300 ÷ 8 = 150 MB eder. Bulut hizmetinde şifrelemenin istemci tarafında yapılıp yapılmadığı, verinin hangi ülkede tutulduğu, kimlerin eriştiği ve silme koşulları sorulmalıdır; bu noktalar KVKK açısından da önemlidir.

RAID ile yedekleme arasındaki fark

RAID, birden çok diski tek depolama alanı gibi çalıştırarak disk arızasında kayıt hizmetinin sürmesini sağlar; yedekleme ise verinin ayrı bir kopyasını tutar. RAID bir kopya değildir, aynı verinin diskler arasında dağıtılmasıdır; dolayısıyla yedek yerine geçmez.

RAID'in karşıladığı ve karşılamadığı durumlar şöyledir:

• Karşılar: tek bir diskin bozulması; RAID 1, 5, 6 ve 10 düzeylerinde bir veya daha fazla disk kaybında kayıt sürer.
• Karşılamaz: yanlışlıkla silme ve biçimlendirme, kayıt cihazının kendisinin arızası, fidye yazılımı, hırsızlık, yangın ve su baskını.
• RAID 1: iki disk birbirinin aynasıdır; kullanılabilir kapasite bir diskin kapasitesi kadardır.
• RAID 5: kullanılabilir kapasite (N − 1) × C; bir disk kaybı tolere edilir. N disk sayısı, C tek diskin kapasitesidir.
• RAID 6: kullanılabilir kapasite (N − 2) × C; iki disk kaybı tolere edilir.
• RAID 10: kullanılabilir kapasite N × C ÷ 2; aynalı çiftler halinde çalışır.

KVKK: yedek kopya ile saklama süresi dengesi

Yüzü ya da plakası seçilebilen kamera görüntüsü kişisel veridir; bu yüzden yedek kopyalar da 6698 sayılı Kanun'un kapsamındadır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun iş yerlerindeki güvenlik kameralarına ilişkin duyurusu, kayıtların mümkün olan en kısa süre tutulmasını, sistemde otomatik imha mekanizması bulunmasını ve bir olay yaşanırsa hukuki süreç boyunca yalnızca ilgili kaydın saklanmasını ister. Duyuruda sabit bir gün sayısı verilmez.

Buradan çıkan denge şudur: olay klibini yedeklemek meşrudur, ancak yedeği sınırsız tutmak değildir. Kilitlenen ve kopyalanan klibin hangi olay için, kim tarafından, hangi tarihe kadar saklandığı yazılmalı; süreç bittiğinde hem özgün kayıt hem yedekler silinmelidir. Genel yedekler de ana kayıttan uzun süre tutulmamalıdır. Bu, hukuki yorumdur; somut durumlar için hukuk danışmanına başvurun.

Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik, saklama ve imha politikası hazırlamayı, periyodik imhayı (aralık hiçbir durumda altı ayı geçemez, madde 11) ve silme-yok etme işlemlerinin kayıtlarının en az üç yıl tutulmasını (madde 7) düzenler. Yönetmelik yedeklerden silmeyi ayrıca tarif etmez; ilkeyi yedeklere de uygulamak, yani yedek ortamları imha programına dahil etmek akıllıca olur.

Yedeğe erişim de sınırlandırılmalıdır. Duyuru, kayıtlara yalnızca yetkili kişilerin erişmesini ve erişimi belirleyen prosedürlerin hazırlanmasını bekler. Harici bellekler kilitli yerde saklanmalı, bulut ve NAS hesapları kişiye özel kullanıcılarla ve iki aşamalı doğrulamayla korunmalıdır.

Yedekleme planı: 3-2-1 kuralı, şifreleme ve geri yükleme testi

Yaygın kural olan 3-2-1, verinin en az üç kopyasının, iki farklı ortamda ve bir kopyanın başka bir yerde tutulmasını öngörür. Kamera kaydında bu, tüm kayıtlara değil önemli klipler ve kritik ayarlar için uygulanır: ana NVR diski, bir NAS veya harici disk ve şifreli bir bulut ya da başka şubedeki kopya gibi.

Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı (CISA) fidye yazılımı rehberinde, fidye yazılımlarının ulaşabildikleri yedekleri de silmeye ya da şifrelemeye çalıştığını belirtir ve kritik veriler için çevrimdışı, şifreli yedek tutulmasını ve yedeklerin kullanılabilirlik ile bütünlüğünün düzenli test edilmesini önerir. Aynı mantık kamera kayıtlarına da uygulanır: ağdan sürekli erişilebilen tek bir yedek, saldırıda ana kayıtla birlikte gidebilir.

Bir yedekleme planı için kontrol listesi:

• Neyi yedekliyoruz: tüm kayıt mı, yalnız olay klipleri mi; karar yazılı olsun.
• Nerede ve ne kadar: her kopyanın yeri ve saklama süresi, KVKK saklama ve imha tablosuyla uyumlu olmalı.
• Şifreleme: harici bellek, NAS ve bulut kopyaları şifrelenmeli; anahtar ayrı yerde saklanmalı.
• Erişim ve kayıt: kim kopya aldı, kime verildi, ne zaman silindi; kısa bir defterde tutulmalı.
• Geri yükleme testi: en az birkaç ayda bir bir kopya gerçekten açılıp oynatılmalı; açılamayan yedek işe yaramaz.
• Enerji: kayıt cihazı ve NAS için kesintisiz güç kaynağı kullanılmalı; güvenlik sistemlerinde UPS ve enerji rehberi konuyu açıklar.

Kurulumcu bulmak ve ürün temin etmek: Bayifi'nin yeri

Yedekleme düzeni kurulum aşamasında planlanması en kolay işlerden biridir; kayıt cihazı, disk sayısı, RAID düzeyi, NAS ve ağ yapısı birlikte düşünülmelidir. Bayifi'nin il il firma dizininde kurulumcuların hizmet ve marka bilgilerine bayi listesi üzerinden bakabilirsiniz.

Kayıt cihazı, sabit disk ve NAS gibi ürünleri toptancıların stoklarında aramak için pazar sayfası kullanılabilir. Kurulumcu ya da toptancıysanız firmanızı kaydol sayfasından ekleyebilirsiniz.