Ajax Alarm Sistemi Nedir? Hub Modelleri, Jeweller Protokolü, Dedektör Aileleri ve Kurulum Mantığı

Ajax alarm sistemi nedir ve nelerden oluşur?

Ajax alarm sistemi, üretici Ajax Systems'in geliştirdiği kablosuz bir hırsız, yangın ve güvenlik alarm ekosistemidir. Sistemin kalbinde hub adı verilen merkez cihaz bulunur; kapı kontağı, hareket dedektörü, duman dedektörü, siren ve klavye gibi tüm cihazlar bu merkezle Jeweller adlı radyo protokolüyle haberleşir.

Ekosistem dört ana kategoride sunulur: izinsiz giriş koruması, video gözetim, yangın ve yaşam güvenliği, konfor ve otomasyon. Yani yalnızca bir hırsız alarmı değil; yangın, su baskını ve kamera gibi alanlara uzanan bir cihaz ailesidir. Üretici ayrıca Fibra adlı kablolu bir protokol de kullanır; bu yazı kablosuz Jeweller tarafına odaklanır.

Sistemi oluşturan katmanlar şöyle sıralanabilir: merkez cihaz (hub), radyo protokolü (Jeweller, fotoğraf için Wings), saha cihazları (dedektör, siren, klavye, menzil genişletici) ve yazılım (kullanıcı uygulaması, kurulumcu uygulaması, izleme merkezi bağlantısı). Kablosuz ve kablolu sistem ayrımı için kablolu mu kablosuz alarm sistemi mi rehberine bakabilirsiniz.

Ajax hub modelleri: hangi merkez cihaz ne kadar cihaz taşır?

Hub, sistemin beynidir ve model seçimi cihaz kapasitesini, bağlantı kanallarını ve sertifikasyon düzeyini belirler. Üreticinin ürün sayfasında Hub, Hub 2, Hub 2 Plus, bataryalı Hub BP, Superior Hub G3, Superior Hub Hybrid, Superior Hub Hybrid 2, Superior MegaHub ile yangın odaklı Type4 hub modelleri listelenir.

Üreticinin yayımladığı teknik özelliklere göre konut ve küçük işyerlerinde en sık karşılaşılan iki model şöyle ayrışır:

• Hub 2 (2G veya 4G) Jeweller: en fazla 100 Ajax cihazı, 50 kullanıcı, 50 oda, 9 güvenlik grubu, 32 senaryo ve 25 IP kamera ya da kayıt cihazı; Ethernet ve iki mikro SIM yuvası ile haberleşir.
• Hub 2 Plus Jeweller: en fazla 200 Ajax cihazı, 200 kullanıcı, 50 oda, 25 güvenlik grubu ve 64 senaryo; Ethernet ve iki SIM'e ek olarak Wi-Fi bağlantısı sunar.
• Menzil genişletici (ReX): hub'a en fazla 5 adet bağlanabilir; büyük binalarda veya kalın duvarlı yapılarda sinyali taşır.
• Yedek enerji: Hub 2 ve Hub 2 Plus'ta 3 Ah Li-ion yedek batarya bulunur; üretici yalnızca SIM ile çalışırken yaklaşık 15 saate kadar süre belirtir.
• Kullanım yeri: iki model de yalnızca iç mekân içindir ve IP20 koruma sınıfındadır.

Jeweller nedir? Ajax'ın radyo protokolünün çalışma mantığı

Jeweller, Ajax cihazlarının hub ile haberleştiği iki yönlü, şifreli ve izlenen bir radyo protokolüdür. Üreticiye göre 868,0–868,6 MHz ya da 868,7–869,2 MHz bandında, bölgeye bağlı olarak çalışır ve açık alanda hub ile cihaz arasında 2.000 metreye kadar menzil belirtilir. Bina içinde duvar, perde beton ve metal bu değeri belirgin biçimde düşürür; gerçek menzil yerinde test edilmelidir.

Protokolün güvenlik tarafında üreticinin belirttiği başlıca özellikler şunlardır:

• Şifreleme: veri paketleri AES tabanlı, dinamik anahtarlı bir blok şifreleme algoritmasıyla korunur.
• Periyodik kontrol (polling): cihazlar hub'a 12 ile 300 saniye arasında ayarlanabilir aralıkla sinyal gönderir; hub bu sayede bağlantısı kopan cihazı fark eder.
• Frekans atlama: parazit (jamming) saptanırsa haberleşme etkilenmemiş bir kanala kaydırılır; tüm bant bastırılırsa hub acil alarm bildirimi gönderir.
• Adreslenebilir cihaz: her dedektör hub'a tanıtılır, bu nedenle sahte ya da ele geçirilmiş cihaz tespit edilebilir.
• Verici gücü: en fazla 25 mW olup kendiliğinden ayarlanır; bu durum pil ömrüne katkı sağlar.
• Çift anten: hub iki anten taşır ve daha güçlü sinyali seçer.

Wings ve fotoğrafla alarm doğrulama

Wings, Ajax'ın görüntü verisi taşımak için kullandığı ikinci radyo protokolüdür ve fotoğrafla alarm doğrulamayı mümkün kılar. MotionCam serisi hareket dedektörleri alarm anında kısa bir fotoğraf serisi çeker; üretici ilk fotoğrafın yaklaşık 9 saniyede ulaştığını, Hub 2 Plus'ta çözünürlüğün 640 × 480 pikselle, seri başına 1–5 fotoğrafla sınırlı olduğunu belirtir. Wings'in açık alan menzili 5.500 feet (yaklaşık 1,7 km) olarak verilir.

Fotoğrafla doğrulamanın amacı, yanlış alarm ile gerçek izinsiz girişi ayırt etmektir. Böylece izleme merkezi ya da mülk sahibi olay anında ne olduğunu görerek müdahale kararı verebilir. Ancak görüntü içeren bir özellik kullanıldığında kişisel veri işlenmiş olur; iş yerlerinde bu konuda işyerinde güvenlik kamerası ve KVKK yazısındaki ilkeler geçerlidir.

Dedektör ve cihaz aileleri

Ajax dedektörleri, koruma amacına göre ayrı ürün gruplarında toplanır. Üreticinin ürün sayfasında şu gruplar yer alır:

• Hareket dedektörleri: odadaki insan hareketini algılar; fotoğraf çeken MotionCam türevleri bu gruptadır.
• Açılma dedektörleri: kapı ve pencere kontağı olarak çalışır.
• Cam kırılma dedektörleri: camın kırılma sesini algılar.
• Yangın dedektörleri ve yangın alarm cihazları: yangın algılama cihazlarını ve manuel ihbar butonlarını kapsar.
• Su baskını dedektörleri: zemindeki sızıntıyı algılar.
• Sismik ve hava kalitesi dedektörleri: titreşim ya da ortam koşulu gibi özel ihtiyaçlar için sunulur.
• Klavye, siren ve menzil genişleticiler: sistemi devreye alıp devreden çıkarmak, sesli uyarı vermek ve sinyali uzatmak için kullanılır.

Uygulamalar ve izleme merkezi bağlantısı

Ajax sistemi iki mobil uygulama ve bir masaüstü yazılımı üzerinden yönetilir. Ajax Security System uygulaması son kullanıcı içindir: sistemi kurma, devreden çıkarma, anlık bildirimleri izleme ve cihaz durumlarını görme işlerini yapar. Ajax PRO: Tool for Engineers uygulaması ise kurulumcu ve güvenlik hizmet sağlayıcıları içindir. Ajax PRO Desktop, Windows ve macOS üzerinde çalışır; çok sayıda tesisin izlenmesi, uzaktan yapılandırma, dedektör testi ve bakım raporları için kullanılır.

Profesyonel izleme için hub, alarm izleme merkezi yazılımlarına standart protokollerle bağlanabilir. Hub 2 ve Hub 2 Plus ürün sayfalarında SIA DC-09, SurGard (Contact ID) ve ADEMCO 685 protokolleri belirtilir. Üreticinin Ajax Translator PRO yazılımı ise şifreli hub olaylarını izleme merkezinin desteklediği biçime dönüştürür. İzleme hizmetinin işleyişi için alarm izleme merkezi nedir yazısını inceleyebilirsiniz.

Kurulum mantığı: adım adım Ajax alarm kurulumu

Kablosuz bir sistemde kurulum, kablo çekmekten çok doğru planlama ve sinyal testidir. Genel akış şu adımlardan oluşur:

• 1. Keşif: bina planı, giriş noktaları, pencereler, kat sayısı ve duvar yapısı incelenir; riskli bölgeler ve korunacak değerler belirlenir.
• 2. Model ve cihaz listesi: cihaz sayısına, kullanıcı sayısına ve Wi-Fi ya da SIM ihtiyacına göre hub modeli seçilir; kapı, pencere, hareket ve yangın dedektörleri yerleştirilir.
• 3. Hub konumu: hub binanın mümkünse ortasında, metal kasa ve kalın duvarlardan uzakta, elektrik ve internete erişimi olan bir yere konur.
• 4. Cihazları tanıtma: her dedektör uygulama üzerinden hub'a eklenir ve ilgili odaya atanır.
• 5. Sinyal gücü testi: her cihaz kendi konumunda test edilir; zayıf noktalar için menzil genişletici eklenir.
• 6. Haberleşme yolları: Ethernet öncelikli kanaldır, ardından Wi-Fi ve SIM gelir; birden çok yol yedeklilik sağlar. Hub 2 Plus'ta bu sıra Ethernet, Wi-Fi, hücresel olarak belirtilmiştir.
• 7. Senaryo ve kullanıcı ayarı: gecikme süreleri, bölge grupları, kullanıcı yetkileri ve otomasyon senaryoları tanımlanır.
• 8. Teslim ve bakım: pil durumu, sinyal seviyesi ve sistem testi periyodik olarak kontrol edilir.

Standartlar ve dikkat edilecek sınırlar

Ajax hub'ları için üretici EN 50131 serisine uygunluk beyan eder. Hub 2 (4G) ürün sayfasında Güvenlik Derecesi 2 (Security Grade 2) ifadesi, TREZOR TEST tarafından EN 50131-3 ve EN 50136-2 standartlarına göre verilen sertifikayla birlikte yer alır. Hub 2 Plus sayfasında da EN 50131 Grade 2 belirtilir. EN 50131, alarm sistemlerini risk düzeyine göre Derece 1'den 4'e sınıflandırır; her konut için yüksek derece gerekmez, fakat projenin hangi standarda göre kurulduğunu sormak doğrudur.

Unutulmaması gereken sınırlar da vardır. Hub'lar yalnızca iç mekân içindir ve IP20 sınıfındadır; dış mekân cihazları için ayrı ürünler gerekir. Cihaz kapasiteleri model ve yazılım sürümüne göre değişir ve değerler zamanla güncellenebilir. Menzil değerleri açık alan içindir. Belirli bir yönetmelik gereği kayıtlı bir yangın algılama sistemi gerekiyorsa, kablosuz bir ürünün bu amaca uygun sertifikalı olması gerekir; bu konuda yangın algılama sistemi zorunlu mu rehberine bakılabilir.

Bayifi'de Ajax ürünleri ve kurulumcular

Bayifi, kurulumcuları ve toptancıları bir araya getiren il il firma dizinidir. Ajax markasına ait ürünleri listeleyen toptancılar ve bu markayla çalışan kurulumcular için Ajax marka sayfasına bakabilirsiniz. Şehrinizde kurulumcu aramak için bayi listesi ve bayi haritası kullanılabilir; il rehberleri arasında İstanbul, İzmir ve Ankara alarm sistemi rehberleri bulunur. Toptan ürün ve stok için pazar bölümüne, firmanızı eklemek için kayıt sayfasına gidebilirsiniz.