NVR Nasıl Seçilir? Kanal Sayısı, Gelen Bant Genişliği, Dekodlama ve Disk Yuvası Ölçütleri

NVR seçerken hangi teknik ölçütlere bakılır?

NVR (ağ video kaydedici) seçiminde belirleyici ölçüt kanal sayısı değil, cihazın aynı anda ne kadar video akışını işleyebildiğidir. Bu yüzden veri sayfasında sırayla şu satırlara bakılır: kanal sayısı, gelen bant genişliği, kayıt çözünürlüğü, eş zamanlı oynatma kanalı, dekodlama kapasitesi, HDMI/VGA çıkış çözünürlüğü, disk yuvası ve disk başına azami kapasite, video sıkıştırma (H.265), ONVIF ve üçüncü parti kamera desteği, PoE bağlantı noktaları ile RAID desteği.

Bu satırların her biri farklı bir darboğazı anlatır. Kanal sayısı kaç kameranın tanımlanabileceğini, gelen bant genişliği kaç Mbps'lik akışın diske yazılabileceğini, dekodlama kapasitesi ise ekranda canlı izleme ve geri oynatmada kaç yüksek çözünürlüklü görüntünün aynı anda açılabileceğini söyler. Üçünden biri yetersizse diğerleri boşa gider.

Değerler üreticiye, seriye ve hatta aynı serideki alt modele göre değişir. Aynı model adının farklı yazılım sürümlerinde ya da bölgesel versiyonlarında farklı özellikler çıkabildiği için rakamları her zaman almayı düşündüğünüz modelin güncel veri sayfasından doğrulayın. Cihaz tipinin NVR mi DVR mı olacağı ayrı bir konudur; onu NVR mi DVR mı rehberinde bulabilirsiniz.

16 kanal NVR kaç kamera destekler?

16 kanallı bir NVR en fazla 16 IP kamera tanımlamanıza izin verir; ancak bu 16 kameranın hepsinin yüksek çözünürlükte çalışacağı anlamına gelmez. Kanal sayısı yalnızca bir üst sınırdır; gerçek kapasiteyi toplam bit hızı belirler.

Örnek olarak bir üreticinin giriş-orta seviye serisinde veri sayfaları şu düzeni gösterir: 8 kanallı modelde 80 Mbps, 16 kanallı modelde 160 Mbps, 32 kanallı modelde 256 Mbps gelen bant genişliği. Buradan kanal başına düşen pay çıkarılabilir: 16 kanalda yaklaşık 10 Mbps, 32 kanalda yaklaşık 8 Mbps. Yani 32 kanallı bir cihazın tüm kanallarına 8 Mbps'lik 4K kamera bağlandığında kanal sayısı yetse bile bant genişliği sınırına yaklaşılır. Bu rakamlar yalnızca örnektir; her model için kendi veri sayfasına bakılmalıdır.

Pratik sonuç şudur: kanal sayısı, kamera sayısına ek olarak ilerideki genişlemeyi de karşılayacak biçimde seçilir; ama kamera çözünürlüğü yükseldikçe sınırlayıcı olan değer kanal değil Mbps olur.

Gelen (incoming) bant genişliği nedir ve nasıl hesaplanır?

Gelen bant genişliği, NVR'ın tüm kameralardan aynı anda kabul edip kaydedebildiği toplam video verisinin Mbps cinsinden üst sınırıdır. Veri sayfalarında İngilizce olarak incoming bandwidth, bazen de total access bandwidth ya da maximum throughput olarak geçer. Kameraların bit hızı toplamı bu sınırı aşarsa cihaz fazla kameralarda görüntüyü düşürür, kayıt boşlukları oluşur ya da yeni kamera eklemeyi reddeder.

Hesap yöntemi aşağıdaki adımlarla yapılır. Kamera bit hızlarını nasıl ayarlayacağınızı bit hızı ve kare hızı rehberinde ayrıntılı bulabilirsiniz.

• 1. Kamera gruplarını çıkarın: Çözünürlüğe göre sayın; örneğin 6 adet 4 MP ve 10 adet 8 MP kamera.
• 2. Her grubun bit hızını belirleyin: Kamera ayarındaki ana akış (main stream) bit hızı tavanını alın. Örneğin 4 MP için 4 Mbps, 8 MP için 8 Mbps. Hareketli sahnelerde ve gece gürültüsünde değişken bit hızı (VBR) tavana çıkabileceğinden ortalama değil tavan değerle hesap yapmak güvenlidir.
• 3. Toplam Mbps'i bulun: Toplam = (kamera sayısı x bit hızı) toplamı. Örnekte: 6 x 4 = 24 Mbps; 10 x 8 = 80 Mbps; toplam 104 Mbps.
• 4. Pay bırakın: Gereken kapasite = toplam x 1,2 ile 1,3. Örnekte 104 x 1,25 = 130 Mbps. %20-30 pay oranı yaygın bir uygulama kuralıdır; hangi orana kadar kararlı çalışıldığını üretici veri sayfasından ve teknik destekten doğrulayın.
• 5. NVR ile karşılaştırın: NVR'ın gelen bant genişliği 130 Mbps'in altındaysa bir üst modele geçin; örnekte 160 Mbps'lik bir model yeterlidir (kullanım yaklaşık %65).
• 6. Ağ portunu da kontrol edin: Kameraların bağlandığı anahtarın (switch) yukarı bağlantısı ve NVR'ın ağ portu toplam akışı taşıyabilmelidir. 100 Mbps'lik bir hat, 104 Mbps'lik toplamı taşıyamaz; bu durumda Gigabit bağlantı gerekir.

Dekodlama, oynatma ve çıkış çözünürlüğü: 4K kamera NVR'a bağlanır mı?

Bir NVR'a 4K (8 MP) kamera bağlayıp kaydetmek mümkün olabilir; ama bu kameraları canlı izleme ve geri oynatmada aynı anda açabilmek ayrı bir sınırdır. Dekodlama kapasitesi, NVR'ın kendi HDMI/VGA çıkışında ya da geri oynatmada aynı anda çözebildiği görüntü sayısını belirtir ve veri sayfasında genellikle şöyle yazar: 1 kanal 12 MP, 2 kanal 8 MP, 4 kanal 4 MP, 8 kanal 1080p gibi seçenekli bir ifade.

Bu ifade ‘ya da’ mantığıyla okunur: aynı anda ya 2 adet 8 MP görüntü ya da 4 adet 4 MP görüntü ya da 8 adet 1080p görüntü çözülebilir. Kanalların hepsi 8 MP ise ekranda aynı anda yalnızca birkaç tanesi tam çözünürlükte açılır; kalan kanallar için cihaz alt akışa (sub stream) geçer ya da görüntüyü atlar.

Dekodlama sınırını aşmanın tipik sonuçları görüntünün takılması, geri oynatmada donma, bazı kanalların siyah görünmesi ve çoklu ekran bölümlemede (örneğin 16'lı) kalitenin düşmesidir. Kayıt sağlıklı sürse bile bu sorunlar yaşanabilir, çünkü kayıt dekodlama gerektirmez; izleme gerektirir.

• Eş zamanlı oynatma (playback) kanalı: Aynı anda geri oynatılabilecek kanal sayısıdır. Üst düzey modellerde bu kanal sayısı kayıt kanal sayısına eşittir; bazı yüksek kanallı modellerde ise daha düşüktür (örneğin 32 kanallı modelde 16 kanal).
• HDMI çıkışı: 4K çıkış (3840 x 2160) olup olmadığına bakın; 4K monitörde 1080p çıkışlı NVR görüntüyü büyütür, ayrıntı kazandırmaz.
• VGA çıkışı: Çoğu modelde en çok 1080p'dir; HDMI ve VGA'nın aynı anda aynı görüntüyü mü yoksa ayrı görüntü mü verdiğini veri sayfasından doğrulayın.
• Alt akış ile izleme: Çok kameralı ekranda alt akış kullanmak dekodlama yükünü ciddi biçimde azaltır; monitör tarafı için ayrı bir izleme ekranı seçimi gerekir.

Disk yuvası sayısı, disk başına kapasite ve RAID

NVR'ın disk yuvası sayısı ve ‘disk başına azami kapasite’ satırı, kaç gün kayıt tutabileceğinizin ve ileride diski büyütüp büyütemeyeceğinizin belirleyicisidir. Giriş seviyesi 1U modellerde genellikle 1 ya da 2, orta sınıfta 4, büyük projelerde 8 ve üzeri yuva bulunur. Veri sayfasında yazan disk başına azami kapasitenin üzerinde bir disk takarsanız cihaz diski hiç tanımayabilir ya da yalnızca bir kısmını kullanabilir.

Kayıt süresi için pratik formül şudur: günlük veri (GB) = toplam Mbps x 10,8. Çünkü 1 Mbps sürekli akış bir günde yaklaşık 10,8 GB üretir (1 Mbps = 0,125 MB/s; x 86.400 saniye). Örneğin toplam 64 Mbps sürekli kayıtta günde yaklaşık 691 GB yazılır. Hareketli ve zamanlanmış kayıtta bu rakam düşer. Disk türü için hard disk seçimi, gün hesabının ayrıntıları için kaç gün kayıt rehberi sayfalarına bakın; burada tekrar etmiyoruz.

RAID, birden fazla diski birlikte kullanıp bir disk bozulduğunda kaydın sürmesini sağlar. RAID 1 (ayna) iki diski, RAID 5 en az üç diski, RAID 6 en az dört diski gerektirir; bu yüzden RAID genellikle 4 ve üzeri yuvalı modellerde bulunur. RAID yedek (backup) değildir: yanlışlıkla silme, yangın ya da hırsızlık durumunda kaydı korumaz.

H.265, ONVIF ve üçüncü parti kamera desteği

H.265 (HEVC), ITU-T'nin yayımladığı bir video sıkıştırma standardıdır ve aynı görüntü kalitesi için H.264'e göre belirgin ölçüde daha düşük bit hızı sağlayabilir. Bu da hem gelen bant genişliği hem de disk ihtiyacı üzerinde pay açar. Kazancın büyüklüğü sahneye, kamera ayarına ve kodlayıcıya göre değişir; ayrıntıları H.265 rehberinde bulabilirsiniz.

Dikkat edilecek nokta, NVR'ın H.265 kaydı destekleyip desteklemediğinin yanında dekodlayıp dekodlayamadığıdır; bazı eski modeller yalnızca H.264 çözer. ‘H.265+’ ya da ‘akıllı kodek’ adıyla geçen yöntemler üreticilere özgü uzantılardır ve çoğunlukla yalnızca aynı marka kamera ile çalışır; ONVIF ya da standart akışla bağlanan başka marka kamerada bu kazanç oluşmayabilir.

ONVIF, ağ video ürünlerinin birlikte çalışmasını tanımlayan açık bir endüstri girişimidir. Profile S canlı video akışını, Profile G cihaz üzerinde kayıt ve geri alma işlemlerini, Profile T ise H.264/H.265 akış, görüntü ayarları ve hareket/kurcalama olaylarını kapsar. Üçüncü parti kamera bağlayacaksanız NVR ve kameranın ortak bir profili desteklediğini kontrol edin; ONVIF görüntüyü getirir ama her kameranın tüm özelliklerini (akıllı analiz, çift akış ayarları, PTZ ön ayarları) garanti etmez. Konunun ayrıntısı ONVIF rehberimizde anlatılmıştır.

PoE'li mi PoE'siz NVR mi seçilmeli?

PoE'li NVR, kameraya güç ve veriyi tek ağ kablosundan verir; kısa mesafeli ve az kameralı kurulumlarda kablo ve cihaz sayısını azaltır. PoE'siz NVR ise harici bir PoE anahtarla (switch) çalışır; kamera çok, mesafe uzun ya da kameralar farklı katlara dağılmışsa daha esnektir.

PoE standartları IEEE 802.3af (en çok yaklaşık 15,4 W sağlar), IEEE 802.3at (yaklaşık 30 W) ve IEEE 802.3bt (Type 3 için 60 W, Type 4 için 90 W) olarak ayrılır. NVR'daki PoE portlarının her biri belirli bir standardı ve bir toplam güç bütçesini destekler; ısıtıcılı ya da PTZ kameralar 802.3at ve üzeri isteyebilir. Toplam güç bütçesi aşılırsa bazı kameralar kapanır. Bakır Ethernet kablosunda standart mesafe sınırı 100 metredir; daha uzun mesafe için anahtar ya da fiber hat gerekir.

• Port sayısı: Kamera sayısı kadar PoE portu olsa bile kanal sayısı ile PoE port sayısı aynı olmayabilir (örneğin 16 kanal, 8 PoE portu).
• Güç bütçesi: Tüm kameraların toplam watt tüketimini hesaplayın ve cihazın toplam PoE bütçesinin altında kalın.
• İç ağ yapısı: Çoğu modelde PoE portları NVR'ın ayrı bir iç ağındadır; bu portlara bağlı kameralara dışarıdan doğrudan erişim için ayrı yapılandırma gerekebilir.

Sık yapılan hatalar ve satın almadan önce kontrol listesi

En sık görülen hata, kanal sayısı yetiyor diye bant genişliğini kontrol etmemektir. 16 kanallı bir NVR'a 16 adet 8 MP kamera bağlanıp her biri 10 Mbps'e ayarlandığında toplam 160 Mbps olur; kullanım yüzde yüze çıkar ve pay kalmaz. İkinci hata, 4K kameraları dekodlama sınırını aşarak bağlamaktır; kayıt çalışsa da canlı izleme ve geri oynatma takılır.

Üçüncü hata, kamera bit hızını üretici varsayılanında bırakmaktır; varsayılan değerler çoğu zaman yüksektir ve gerçek ihtiyacın üzerindedir. Dördüncü hata, diskin azami kapasitesini ve yuva sayısını kontrol etmeden ‘sonra büyütürüz’ demektir. Beşinci hata, sistem için gerekli ağ altyapısını, yani anahtar ve kablo kalitesini hesaba katmamaktır.

• Toplam kamera Mbps'ini tavan bit hızıyla hesapladım ve %20-30 pay bıraktım.
• Gelen bant genişliği, hesapladığım gereken kapasiteden yüksek.
• Dekodlama kapasitesi, aynı anda izleyeceğim yüksek çözünürlüklü kanal sayısını karşılıyor.
• Eş zamanlı oynatma kanal sayısı ve HDMI çıkış çözünürlüğü ihtiyacıma uygun.
• Disk yuvası sayısı ve disk başına azami kapasite hedef kayıt günümü karşılıyor.
• H.265 hem kayıt hem dekodlamada destekleniyor; ONVIF profilini doğruladım.
• PoE port sayısı, standardı ve toplam güç bütçesi kameralarıma yetiyor.
• Gerekiyorsa RAID desteği var; ayrıca yedekleme planım mevcut.

Bayifi bu konuda nasıl yardımcı olur?

NVR kapasitesini kamera sayısı ve çözünürlüğe göre hesaplamak, keşif yapılmış bir projede kurulumcuyla birlikte yapılacak en sağlıklı iştir. Bayifi'de il il firma dizininden kurulumcuları bayi listesinde inceleyebilirsiniz.

Toptancıların anlık stoklu NVR, kamera ve disk ürünleri ile tek talepten birden fazla toptancıdan teklif almak için pazar sayfasına bakabilirsiniz. Firmanızı dizine eklemek isterseniz firma kaydı sayfasından başvurabilirsiniz.