Eski Analog Diafonu IP Diafona Çevirme: Mevcut Kabloyla Geçiş Seçenekleri ve Aşamalı Yenileme

Eski diafon IP diafona çevrilebilir mi ve hangi yollar var?

Evet, eski diafon IP sisteme çevrilebilir; ancak analog cihazların kendisi IP'ye "dönüştürülmez", kapı paneli ve daire iç üniteleri IP uyumlu cihazlarla değiştirilir, asıl tartışma bu cihazları bağlayacak kablonun ne olacağıdır. Eski sistemin elektronik parçaları genellikle yeni sistemle konuşamaz; yeniden kullanılabilen şey çoğunlukla bina içindeki kablo, boru ve pano yapısıdır.

Uygulamada üç ana yol vardır. Birincisi, mevcut çok telli ya da 2 telli kolon kablosunu 2 telli Ethernet uzatıcı adaptörleriyle kullanmaktır. İkincisi, kolon boyunca ve daire girişlerine yeni CAT6 (ya da CAT5e) kablo çekmektir. Üçüncüsü ise bu ikisini aynı binada birleştiren hibrit geçiştir: önce kapı paneli ve ağ omurgası yenilenir, daireler zamanla geçer.

Yöntemi seçmeden önce şunu bilmek gerekir: IP diafonda her cihaz bir ağ noktasıdır. Bu nedenle geçiş, bir diafon işinden çok küçük bir yerel ağ kurulumu gibi planlanır; anahtar (switch), güç bütçesi, adresleme ve yönetim yazılımı kararları da kablo kararıyla birlikte verilir. İki sistem arasındaki temel fark için iki telli ve IP diafon farkı rehberine bakabilirsiniz.

Mevcut kabloyu kullanmak: 2 telli Ethernet adaptörleri ve sınırları

Mevcut kabloyla geçişin ana aracı, bir çift telin üzerinden Ethernet taşıyan 2 telli uzatıcı adaptör çiftleridir; bir adaptör ağ anahtarı tarafında, diğeri kapı paneli ya da iç ünite tarafında durur ve aradaki eski kablo üzerinden veri, çoğu üründe de güç taşınır. Bu yöntem duvar kırmadan geçişe izin verdiği için eski binalarda en cazip seçenektir.

Sınırlar ürüne göre değişir, bu yüzden her değer üretici belgesinden teyit edilmelidir. Genel tablo şöyledir:

• Nokta-nokta bağlantı: Adaptörler çoğunlukla bir çift teli iki uç arasında tek bağlantı olarak kullanır. Eski sistemlerin ortak hat (bus) üzerinde birçok dairenin paralel bağlanması bu adaptörlerle çalışmaz; her uç için ayrı bir çift gerekir.
• Mesafe: Standart Ethernet bakır kanalı 100 metreyle sınırlıdır (IEEE 802.3, 100BASE-TX ve 1000BASE-T için 100 metrelik kanal). 2 telli uzatıcılar bu sınırı birkaç yüz metreye çıkarabilir; ancak veri hızı genellikle düşer ve ulaşılabilen mesafe kablonun kesitine, kalitesine ve parazite bağlıdır.
• Kablo durumu: Oksitlenmiş, ek yapılmış, bakır kaplamalı alüminyum ya da çok ince kesitli teller beklenen mesafeyi vermez. Aynı demet içinde zil trafosu, kapı kilidi hattı ya da başka kuvvetli akım taşıyan teller girişim yaratabilir.
• Temiz hat gereksinimi: Eski bobinler, dağıtım kutusundaki köprüler, filtreler ve diafon modülleri hattan çıkarılmalıdır; adaptör bu parçalarla birlikte çalışmaz. Hattın ucuna ucuna sürekliliği ve yalıtım direnci ölçülmelidir.
• Güç: Birçok adaptör çifti, uzaktaki cihazı hat üzerinden besleyebilir; ancak güç hat boyunca düşer. Kapı panelinin ısıtıcısı, kilit rölesi ve kameranın IR aydınlatması gibi ek yükler bütçeye girmelidir.
• Polarite ve çift sırası: Birçok üründe iki telin polaritesi önemlidir. Eski kabloda renk kodu belirsizse hat uçtan uca işaretlenmelidir.

"Balun" ile Ethernet taşınır mı?

Hayır, analog kamera sistemlerinde kullanılan video balunlar Ethernet taşımaz; yalnızca analog video sinyalini koaksiyel yerine bükümlü çifte aktarır. Eski bir diafon kablosuna video balun takmak, onu IP diafona hazır hale getirmez.

"Balun" kelimesi bu konuda sıkça yanlış anlaşılır. IP diafonun ihtiyacı, çift telli hat üzerinden Ethernet çerçevesi taşıyabilen aktif bir uzatıcıdır. Aldığınız cihazın açıkça "Ethernet uzatıcı" ya da "2 telli IP adaptörü" olarak tanımlandığından, desteklenen hızdan ve en yüksek mesafeden emin olun.

Ayrıca bazı üreticilerin kendi 2 telli IP diafon sistemleri vardır; bunlar kendi iç ünitesi ve kapı paneliyle çalışan kapalı sistemlerdir. "2 telli IP" ifadesi, farklı markaların cihazlarının aynı hattı paylaşacağı anlamına gelmez. İki farklı üreticinin 2 telli ürünleri birbirleriyle çoğunlukla uyumsuzdur.

Tamamen yeni CAT6 çekimi ne zaman gerekir?

Yeni kablo çekimi, eski kablonun durumu güvenilmezse, mesafe 100 metreyi belirgin biçimde aşıyorsa ya da her dairede yüksek çözünürlüklü görüntü ve ek özellik isteniyorsa en sağlam çözümdür. Her daireye ayrı bir ağ noktası gelmesi, ileride cihaz değişimini ve arıza bulmayı da kolaylaştırır.

Standart bükümlü çift (TIA/EIA-568 ve ISO/IEC 11801 mantığı) kanalda kalıcı hat ile bağlantı kordonları dahil toplam 100 metreye izin verir; bunun yaklaşık 90 metresi kalıcı hat, kalanı kordonlardır. Bina yüksekliği ve kolon yatay uzunluğu bu sınırı geçmiyorsa, her kata yerleştirilen küçük bir anahtar ile bu mesafe yönetilebilir.

• Kolon tipi: Mevcut boru çapı yeni kablo için yeterliyse çekim kolaydır; boru dolu ya da kırıksa kablo kanalı, kat holünde yüzey kanalı ya da dış cephe geçişi gerekebilir.
• Daire içi: Kolondan dairenin iç ünite noktasına kadar da ağ kablosu gerekir; daire içinde mevcut boru kullanılabiliyorsa yeni kablo bu boruya çekilir.
• Kablo seçimi: Bina içi hatta CAT6 ya da CAT5e, bakır (CU) iletkenli kablo kullanılır; bakır kaplı alüminyum kablo direnci yüksek olduğundan güç aktarımında ve mesafede sorun çıkarır. Dış mekân ve nemli geçişlerde dış mekân tipi kablo tercih edilir.

Hibrit ve aşamalı geçiş: önce kapı paneli, sonra daireler

Aşamalı geçişin mantığı, binanın diafonunu hiç kesmeden IP sisteme adım adım taşımaktır; önce ortak alanlar ve kapı paneli, sonra daire iç üniteleri yenilenir. Böylece tüm sakinlerin aynı gün ev içi ekipmanı değiştirmesi gerekmez ve geçiş maliyeti zamana yayılabilir.

Eski sistem ile yeni IP sistemin aynı anda çalışması gerektiğinde, geçiş birimi olarak bir arayüz modülü ya da iki sistemi bağlayan geçit (gateway) kullanılabilir. Bu tür geçitler her eski sistemle uyumlu değildir; hangi analog hat türünün desteklendiği üretici belgesinden teyit edilmelidir.

• 1. aşama, ağ omurgası: Giriş katında ya da teknik odada anahtar ve gerekirse PoE bütçesi kurulur, kolon ve katlara hat çekilir ya da 2 telli adaptör noktaları belirlenir.
• 2. aşama, kapı paneli: Yeni IP kapı paneli kurulur. Eski iç üniteler ancak bir geçit varsa çalışmaya devam eder; geçit yoksa panelin değişimi iç ünitelerin de aynı gün değişmesini gerektirebilir.
• 3. aşama, iç üniteler: Daireler kademeli olarak IP iç ünite ya da uygulama tabanlı bir çözüme geçer. Her tamamlanan daire yönetim yazılımında tanımlanır.
• Uyumluluk: Kapı paneli ile iç ünitenin aynı üreticinin ürünleri olması ya da SIP uyumluluğunun önceden denenmesi gerekir; karma cihazlarda görüntü ve kapı açma işlevleri değişebilir.

Ağ anahtarı ve PoE bütçesi nasıl hesaplanır?

PoE bütçesi, anahtarın toplam güç kapasitesinin, bağlı tüm cihazların gerçek tüketiminin toplamından büyük olmasıdır; port sayısı yetse bile toplam bütçe yetmezse cihazlar çalışmaz. Hesap şu formülle yapılır: toplam ihtiyaç = (kapı paneli gücü + iç ünite gücü × adet + diğer PoE cihazlar) × 1,2; sonuç anahtarın toplam PoE bütçesinin altında kalmalıdır, %20 pay yedek olarak bırakılır.

PoE standartları IEEE 802.3 ailesindedir: 802.3af (Tip 1) bağlantı noktasında yaklaşık 15,4 W verir ve cihaza yaklaşık 12,95 W ulaşır; 802.3at (Tip 2) yaklaşık 30 W verir ve cihaza yaklaşık 25,5 W ulaşır; 802.3bt (Tip 3 ve 4) 60 W ile 100 W'a kadar verir. Kapı panelinde ısıtıcı, IR aydınlatma ve kilit rölesi varsa panel 802.3af bütçesini aşabilir ve at ya da bt sınıfı gerekebilir.

• Cihaz başına güç: Her cihazın datasheet'inde belirtilen en yüksek tüketimi kullanın; boştaki tüketim ile kış koşulundaki ısıtıcılı tüketim aynı değildir.
• Portlar: Daire sayısı kadar port, kapı paneli ve yönetim bilgisayarı için ek port, ayrıca gelecekteki dairelere yer bırakın.
• Kat anahtarları: Büyük binalarda tek merkez anahtar yerine kat ya da blok anahtarları kullanmak, kablo mesafesini 100 metre altında tutar. Bu durumda anahtarlar arası bağlantı için yukarı bağlantı (uplink) portları planlanmalıdır.
• Kesinti ve yedek güç: Diafon yaşam güvenliği sistemi değildir ancak kapı açmak ve ziyaretçiyi görmek için elektrik kesintisinde de çalışması beklenir; anahtar ve kapı paneli için küçük bir UPS planlanabilir.
• Güç kaynağı yaklaşımı: Kilit rölesi ve panel güç kaynağı seçimi için diafon güç kaynağı, akım hesabı ve kablo kesiti rehberine bakın.

Ağ, yönetim yazılımı ve telefona yönlendirme

IP diafonlar çağrı kurmak için çoğunlukla SIP (Session Initiation Protocol, IETF RFC 3261) kullanır; bu protokol çağrının kurulması, değiştirilmesi ve sonlandırılması için bir sinyalleşme yöntemi tanımlar. Aynı SIP desteğine sahip cihazlar ya da yazılım telefonları, doğru ayarla farklı üreticilerin ürünleriyle konuşabilir; yine de görüntü ve kapı açma işlevleri üreticiye özgü olabilir.

Yönetim yazılımı, tüm dairelerin adres-numara eşleşmesini, çağrı gruplarını, kart ve şifre kayıtlarını ve ziyaretçi kayıtlarını tek yerden yönetir. Binada yönetici değişse bile ayarların ve kayıtların devredilebilmesi için yönetim hesabı kişiye değil göreve bağlanmalıdır.

• Ağ ayrımı: Diafon ağını apartmandaki başka ağlardan (kamera, internet) ayrı VLAN ya da ayrı anahtarda tutmak girişim ve güvenlik riskini azaltır.
• IP adresleme: Her cihaz için sabit ya da DHCP rezervasyonlu adres belirleyin ve adres tablosunu yönetim dosyasında saklayın.
• Bant genişliği: Sesli çağrı bir akışta tipik olarak onlarca kbps ile yüzlerce kbps arasında, görüntülü akış çözünürlüğe göre birkaç Mbps düzeyinde bant kullanır; eş zamanlı çağrı sayısı düşük olduğundan yerel ağ nadiren darboğaz olur.
• Telefona yönlendirme: Çağrının cep telefonuna aktarılması için SIP uygulaması ve bulut yönlendirme ayrı bir bağlantı ve hesap yapısı gerektirir.
• Kamera sistemine bağlantı: Kapı panelinin görüntüsünü kayıt cihazına almak için ONVIF ve RTSP ile NVR bağlantısı rehberine bakın. ONVIF, IP tabanlı güvenlik cihazlarının farklı üreticilerle birlikte çalışması için açık standartlar geliştiren bir kuruluştur.

Kurulumcunun müşteriye sunacağı keşif listesi

Doğru bir geçiş teklifi, binada yapılan yazılı bir keşif listesine dayanır; hangi yöntemin uygun olduğu ancak kolon, kablo, pano ve çağrı yönlendirme bilgileri toplandıktan sonra söylenebilir. Aşağıdaki liste, müşteriye de verilebilecek şekilde sıralanmıştır.

Yeni yapılan binalarda kolon altyapısı ve müteahhit koordinasyonu ayrı bir konudur; bunun için yeni bina diafon altyapısı rehberine bakabilirsiniz.

• Kolon: Kat sayısı, kolon yüksekliği, kolonun kaç dairede nasıl dağıldığı, boru çapı ve dolulukla boşluk durumu.
• Kablo: Kablo türü (çok telli, 2 telli, koaksiyel), tel sayısı, kesit, renk kodu, ek yerleri, oksitlenme ve kemirgen hasarı; uçtan uca süreklilik ve yalıtım ölçümü.
• Mesafe: Kapı panelinden en uzak daireye kablo uzunluğu; 100 metreyi aşan hatların ayrıca işaretlenmesi.
• Panolar: Giriş kat panosu, kat dağıtım kutuları, transformatör ve güç kaynağı yeri, mevcut elektrik ve topraklama durumu, anahtar için yer ve havalandırma.
• Çağrı yönlendirme: Her dairenin adı ve numarası, kat zili ile iç ünite ilişkisi, ikinci iç ünite ve grup çağrısı kullanımı; bu konudaki ayarlar kat zili ve ikinci iç ünite mantığına göre planlanır.
• Daireler: Kaç dairede iç ünite var, hangileri çalışıyor, kaçında telefon uygulaması istenecek, boş daire ve dükkân olup olmadığı.
• Kapı paneli: Montaj noktası, ek kapı (otopark, arka kapı), kapı açma rölesi ve elektrikli kilit tipi, kartlı geçiş ihtiyacı.
• Ağ ve güç: Anahtar sayısı, PoE bütçesi, UPS ihtiyacı, internet bağlantısının olup olmadığı.
• Geçiş planı: Hangi yöntemin hangi bölüm için seçildiği, aşamalar, sakinlere bilgi verme zamanı ve eski cihazların yeniden kullanılıp kullanılmayacağı.

Bayifi bu süreçte nerede yardımcı olur?

Bayifi, Türkiye'deki güvenlik kamerası, alarm, yangın ve geçiş kontrol kurulumcuları ile toptancıları buluşturan bir B2B pazar yeri ve il il firma dizinidir. Diafon geçişi için bölgenizdeki kurulumcuları bayiler dizininden arayabilir, il bazında firmaları inceleyebilirsiniz.

Kurulumcular için IP diafon, anahtar ve PoE ürünlerini toptancıların anlık stoklu listelerinde pazar bölümünde görmek mümkündür. Firmanızı dizine eklemek için kaydol sayfasını kullanabilirsiniz.