Dükkan ve Küçük İşyeri İçin Kaç Kamera Gerekir? Mağaza, Market, Ofis ve Depo Hesabı

Kamera sayısı metrekareyle mi, kritik noktalarla mı belirlenir?

Kamera sayısını belirleyen asıl ölçüt metrekare değil, görüntünün hangi iş için gerekli olduğudur. Aynı 100 m² alan kapısı tek olan bir ofiste 5-6 kamerayla, iki kasalı ve çok koridorlu bir markette 10-12 kameradan fazlasıyla kapatılabilir. Bu yüzden hesap, binayı kuş bakışı çizip risk noktalarını işaretlemekle başlar.

Pratik yöntem üç adımdan oluşur: önce kritik noktalar listelenir, sonra her nokta için hedef belirlenir (genel görünüm mü, yüz mü, plaka mı), son olarak kör nokta kontrolü yapılıp eksik açılar tamamlanır. Hedef yükseldikçe bir kameranın kapsayabileceği alan küçülür; çünkü kimlik ayırt etmek için sahnenin dar tutulması gerekir.

Bu yazıdaki sayılar aralık olarak verilmiş genel hesap örnekleridir. Raf düzeni, tavan yüksekliği, ışık ve cam yüzeyler sonucu değiştirir; kesin sayı ve konum keşifte netleşir.

İşyeri tipine göre kritik noktalar

Her işyeri tipinde önce girişler ve para ya da mal akışının geçtiği noktalar korunur. Aşağıdaki liste, tipik bir yerleşimde kamera atanması gereken noktaları özetler.

Kritik noktalar belirlendikten sonra iç mekânda genel görünüm kameraları, giriş ve kasada ise kimlik ayırt eden kameralar ayrı düşünülür; tek bir geniş açılı kamera hem genel görünümü hem de yüz ayrımını aynı kalitede veremez.

• Dükkan ve butik: giriş kapısı (içeriden dışarıya bakan), kasa ve tezgâh, vitrin yanı ya da genel salon, deneme kabini önü koridoru (kabinin içi değil), depo veya arka kapı.
• Market: giriş ve çıkış, her kasa, reyon koridorlarının uçları, soğuk oda ve depo kapısı, mal kabul kapısı, kasa arkası ve para sayma alanı, dış cephe ve yükleme alanı.
• Ofis: ana giriş, resepsiyon, ortak koridor ve bekleme alanı, sunucu ve arşiv odası kapısı, kasa veya evrak odası, acil çıkış ve arka kapı. Çalışan masalarına doğrudan bakan kamera ayrıca düşünülmelidir (bkz. çalışan gizliliği bölümü).
• Depo ve atölye: personel girişi, yükleme rampası ve araç kapısı, raf koridorlarının uçları, değerli mal bölmesi ya da kafes, bina çevresi ve otopark yaklaşımı.

Giriş ve kasada gereken piksel yoğunluğu (ppm) nasıl hesaplanır?

Bir kameranın kişiyi ayırt edip edemediği, piksel yoğunluğuyla ölçülür: ppm = kameranın yatay piksel sayısı / o mesafedeki sahne genişliği (metre). IEC 62676-4 (EN 62676-4) esaslı değerler tespit için 25, gözlem için yaklaşık 63, tanıma için 125 ve kimliklendirme için 250 piksel/metredir. Ayrıntılı anlatım için DORI ve ppm ile kamera mesafesi hesabı yazısına bakabilirsiniz.

Kasa ve giriş gibi yüzün ayırt edilmesi gereken noktalarda hedef 250 ppm olduğundan sahne dar tutulur: 2 MP (1920 piksel) bir kamerada sahne genişliği en fazla yaklaşık 7,7 m, 4 MP (2560 piksel) kamerada yaklaşık 10,2 m, 8 MP (3840 piksel) kamerada yaklaşık 15,4 m olmalıdır. Kasa önü gibi 2-3 m genişlikte bir sahnede 2 MP kamera zaten 600 ppm üzerinde yoğunluk verir.

Mesafe hesabı için sahne genişliği W = 2 x d x tan(yatay görüş açısı / 2) formülüyle bulunur. Örneğin yatay görüş açısı yaklaşık 90 derece olan 4 MP bir kamerada W yaklaşık 2 x d olur; 250 ppm için d yaklaşık 5 m, 125 ppm için yaklaşık 10 m çıkar. Aynı açıda 2 MP kamerada bu mesafeler yaklaşık 3,8 m ve 7,7 m olur.

Plaka okunacaksa (rampa girişi, otopark) ölçüt farklıdır: plaka okuma yazılımı için üretici dokümanlarında tek satırlı plakada en az yaklaşık 130 piksel genişlik ve kamera açısının her yönde yaklaşık 30 dereceyi aşmaması önerilir. Bu, geniş açılı bir iç mekân kamerasıyla sağlanamaz; plaka noktasına ayrı bir kamera ayrılır.

• Yüz kimliklendirme (kasa, giriş): yaklaşık 250 ppm; kamera göz hizasına yakın ve ışığa karşı olmayacak biçimde yerleştirilir.
• Tanıma (tanıdığı kişiyi ayırt etme): yaklaşık 125 ppm; salon ve koridor kameraları için makul hedeftir.
• Genel gözlem ve tespit: 25-63 ppm; geniş depo alanı ve çevre kameralarında yeterlidir.
• Plaka: plaka genişliğinde yaklaşık 130 piksel (tek satırlı) ve dar bir şerit; ayrı kamera önerilir.

Koridor aralığı ve kör nokta kontrolü

Reyon ve raf koridorlarında bir kamera, koridorun ekseni boyunca baktığında en verimli sonucu verir; kameranın tanıma düzeyinde (125 ppm) görebildiği mesafe yukarıdaki formülle hesaplanır. 4 MP ve yaklaşık 90 derece görüş açısındaki bir kamera için bu yaklaşık 10 m, 2 MP için yaklaşık 7-8 m civarıdır. Koridor daha uzunsa orta noktaya ikinci kamera ya da daha dar lensli bir model eklenir.

Pratik başlangıç kuralı olarak ardışık koridor kameraları arasında en fazla 10-15 m bırakılır ve her kameranın görüş alanı bir sonrakinin alanıyla kısmen örtüşür. Raf yüksekliği 1,8-2 m'yi aştığında rafın arkası kör noktaya dönüşür; çözüm kamerayı koridor eksenine almak ya da kesişen koridorların birleştiği noktaya yerleştirmektir.

Kör nokta kontrolü, kurulumdan önce planın üzerinde, kurulumdan sonra ise canlı görüntü üzerinde yapılır. Kamera yerleştirme yüksekliği ve açısı için montaj yüksekliği rehberlerine de bakılabilir.

• Planda her kameranın görüş konisini çizin; örtüşmeyen boşlukları işaretleyin.
• Kapı arkası, merdiven altı, kasa arkası, soğuk oda girişi ve raf dipleri tipik kör noktalardır.
• Camlı vitrin ve parlak yüzeylerde yansıma ve karşı ışık olup olmadığını gün boyu iki farklı saatte test edin.
• Gece görüş mesafesini yalnızca veri sayfasına değil, sahnedeki gerçek ışık durumuna göre değerlendirin.

Örnek hesaplar: 30 m², 100 m² ve 300 m²

Aşağıdaki örneklerde kamera başına ortalama 2-4 Mbps bit hızı ve sürekli kayıt varsayılmıştır. 1 Mbps sürekli kayıt günde yaklaşık 10,8 GB tutar; gerçek bit hızı kamera modeline, kodeğe (H.265 genellikle H.264'ten düşük bit hızı verir) ve sahne hareketine göre değişir, bu yüzden kendi sisteminizde kayıt cihazının hesaplayıcısıyla doğrulayın. Disk süreleri için kayıt süresi hesabı yazılarına da bakabilirsiniz.

• Yaklaşık 30 m² dükkan veya butik: 3-5 kamera (giriş, kasa, salon, arka kapı). 4 kanallı kayıt cihazı yeterlidir, ileride ekleme düşünülüyorsa 8 kanal seçilir. 4 kamera x 2 Mbps = 8 Mbps, yani günde yaklaşık 86 GB; 15 gün için yaklaşık 1,3 TB, 30 gün için yaklaşık 2,6 TB (2-4 TB disk). PoE için 4-8 portlu switch ya da kayıt cihazının dahili PoE portları.
• Yaklaşık 100 m² mağaza, küçük market veya ofis: 8-12 kamera (kasalar, giriş, çıkış, 4-6 koridor veya ortak alan, depo, arka kapı). 16 kanallı kayıt cihazı uygundur. 10 kamera x 2-3 Mbps = 20-30 Mbps, günde yaklaşık 216-324 GB; 15 gün için 3,2-4,9 TB, 30 gün için 6,5-9,7 TB (6-10 TB disk). 16 portlu PoE switch; kameraların çekeceği güç tipik olarak kamera başına 4-8 W, toplam 40-80 W aralığındadır.
• Yaklaşık 300 m² depo, atölye veya geniş market: 16-24 kamera (kapılar, rampa, raf koridoru uçları, çevre, kasalar). 32 kanallı kayıt cihazı ya da iki cihaz kullanılır. 20 kamera x 2-4 Mbps = 40-80 Mbps, günde yaklaşık 432-864 GB; 15 gün için 6,5-13 TB, 30 gün için 13-26 TB. 80 Mbps toplam yük için kayıt cihazının gelen bant genişliği en az yaklaşık 115 Mbps olmalıdır (toplam yükün %70-80'i kuralı). 24 portlu PoE switch ya da uzak noktalar için ayrı switch gerekir; kablo mesafesi bakır kabloda 100 m sınırını aşmamalıdır.

Kanal, disk ve switch port planı nasıl çıkarılır?

Kanal sayısı, kamera sayısının ileride eklenecek 2-4 kamerayla artırılmış halinin bir üst standart kanal değerine yuvarlanmasıyla bulunur (4, 8, 16, 32). Kayıt cihazı seçiminde yalnızca kanal değil, gelen bant genişliği, disk yuvası sayısı ve ONVIF desteği de bakılır; ayrıntı için NVR seçimi, kanal ve bant genişliği rehberini inceleyin.

Disk kapasitesi şu formülle bulunur: kapasite (GB) = toplam Mbps x 10,8 x saklama günü. Tüm kayıt hareket algılamayla yapılırsa gerçek kullanım sürekli kayda göre belirgin biçimde düşebilir, ancak olay yoğun bir yerde (market kasaları) bu düşüş sınırlı kalır. Saklama süresi seçerken ayrıca KVKK'nın kaydı mümkün olan en kısa süre saklama ilkesini göz önünde bulundurun.

Switch tarafında her kamera bir port tutar; yukarı bağlantı (uplink) ve kayıt cihazı için en az iki port daha ayrılır. PoE bütçesi, kameraların güç tüketimlerinin toplamı artı yaklaşık %20-25 pay olarak hesaplanır. IEEE 802.3af (Tip 1) cihaz başına en fazla yaklaşık 12,95 W, 802.3at yaklaşık 25,5 W, 802.3bt ise 51 W ve 71,3 W'a kadar güç sağlar; PTZ ve ısıtıcılı kameralar için at ya da bt gerekebilir. Toplam güç hesabı için PoE güç bütçesi rehberine bakın.

• Kanal: kamera sayısı + 2-4 yedek, bir üst standart kanala yuvarlanır.
• Gelen bant: toplam Mbps, cihaz değerinin %70-80'ini geçmemeli.
• Disk: toplam Mbps x 10,8 x gün (GB); disk yuvası ve izleme için tasarlanmış disk tipi kontrol edilmeli.
• Switch: kamera sayısı + 2 port, PoE bütçesi + %20-25 pay, kablo 100 m sınırı.
• Kablo: bakır (CCA olmayan) kablo kullanın; ayrıntı için kablo metrajı ve kalite yazılarına bakın.

Çalışan gizliliği ve yasal çerçeve

Çalışanların bulunduğu ofis ve mağazalarda kamera yerleşimi hem güvenlik hem de kişisel veri ilkelerine göre planlanır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun iş yerlerinde güvenlik kamerası kullanımına dair kamuoyu duyurusunda tuvalet, soyunma odası, mescit ve dinlenme alanı gibi özel alanlara kamera konulmaması, ses kaydının gerekçesiz yapılmaması ve kameraların çalışan performansını ölçmek için kullanılmaması istenir. Doğrula: duyurunun güncel metnini ve işyerinize özgü durumu bir hukuk danışmanıyla teyit edin.

Bu nedenle ofiste kamera, çalışma masalarına değil giriş, resepsiyon, ortak alan ve kritik odalara yönlendirilir. Masa görünen bir açı kaçınılmazsa görüş alanı daraltılır, maskeleme (privacy mask) kullanılır ve gerekçe belgelenir. Doğrula: çalışan izleme sınırları ve aydınlatma yükümlülüğü için işyerinde güvenlik kamerası ve KVKK yazısını okuyup güncel kurum kararlarını kontrol edin.

Kamera takmanın yasal bir zorunluluk olup olmadığı işyeri türüne ve bulunduğu ildeki idari uygulamaya göre değişir; genel bir zorunluluk iddiasında bulunmak yerine kendi sektörünüzün koşullarını kontrol edin. Ayrıntılar için işyerinde kamera zorunluluğu yazısına bakabilirsiniz.

• Tuvalet, soyunma, mescit ve dinlenme alanına kamera konmaz.
• Çalışan masalarını sürekli izleyen geniş açılı ya da yüz odaklı kayıttan kaçının (teyit edin).
• Kayıt erişimi yetkili kişilerle sınırlı olmalı, erişim yetkisi yazılı belirlenmeli.
• Giriş noktalarında bilgilendirme levhası ve aydınlatma metni bulundurulmalı.

Kurulumcu ve ürün bulmak: Bayifi'nin yeri

Kamera sayısı ve konumları için en güvenilir yöntem, işyerini gezip ölçecek bir kurulumcudan yazılı bir plan istemektir. Bayifi'de il il firma dizinindeki kurulumcuları inceleyebilir, toptancıların stoktaki ürünlerine ve tek talep ile teklif alma seçeneğine pazar bölümünden ulaşabilirsiniz. Kurulumcu ya da toptancıysanız firmanızı kaydol sayfasından ekleyebilirsiniz.