Çarpıp kaçan aracın plakası kamera kaydından bulunabilir mi?
Evet, çoğu durumda bulunabilir; ancak bunun için görüntünün zamanında korunması ve doğru makama, doğru yolla istenmesi gerekir. Plaka; aracın park ettiği sokaktaki iş yeri kameralarında, site veya apartman kameralarında, bazen de belediye ve emniyet kent kameralarında yer alabilir.
Burada iki ayrı süreç yürür. Birincisi delil toplama: olayı polise bildirmek, tutanak tutturmak, kamera sahiplerini belirlemek. İkincisi görüntünün resmen alınması: kayıt, kamerayı işleten kişinin keyfî olarak göstereceği bir şey değil; kolluk, savcılık veya yetkili makam talebiyle hukuka uygun biçimde teslim edilen bir delildir. Doğrudan karşılaştığınız her işletme görüntüyü size vermek zorunda değildir; ama olayı bildirdiğinizde kaydı silmeden saklaması çoğu zaman en doğru davranıştır.
Plakanın okunabilmesi görüntü kalitesine de bağlıdır. Gece, yağmur, far parlaması veya geniş açılı bir kamera plakayı okunmaz hâle getirebilir; bu durumda aracın modeli, rengi, hasar izi ve geliş-gidiş yönü gibi bilgiler de soruşturmaya yardımcı olur.
Olay yerinde hemen yapılacaklar
İlk yarım saatte yaptıklarınız, sonraki başvuruların gücünü belirler; çünkü hem iz ve delil hem de kamera kaydı zamanla kaybolur.
Aşağıdaki sıra pratikte işe yarar:
- Aracın etrafını fotoğraflayın ve videoya alın: hasarı yakından, aracın park yerini ve çevresini uzaktan çekin; boya aktarımı, cam kırığı, plastik parça ve yerdeki sıvı gibi izleri ayrıca kaydedin.
- Tarih, saat ve konumu not edin: aracı en son ne zaman gördüğünüzü ve hasarı ne zaman fark ettiğinizi yazın; kamera kayıtlarında aranacak zaman aralığı buradan çıkar.
- Polise bildirin: 155 Polis İmdat veya 112 üzerinden olayı bildirin; ekip gelirse kaza tespit tutanağı düzenlenmesini isteyin. Ekip gelemeyecekse en yakın karakola gidip tutanak talep edin.
- Tanık arayın: yakındaki esnaf, güvenlik görevlisi, apartman yöneticisi ve komşulara sorun; telefon numaralarını alın.
- Çevredeki kameraları belirleyin: dükkân girişleri, bankamatik, benzinlik, site ve apartman girişleri, trafik direkleri gibi noktaları fotoğraflayıp konumunu kaydedin.
- Aracı toparlamadan önce delili koruyun: parçaları veya izleri temizlemeyin; araç sürülebilir durumdaysa bile önce fotoğraf ve tutanak.
- Sigortacınıza haber verin: poliçenizdeki bildirim sürelerini kaçırmamak için tutanak numarasıyla aynı gün başvurun.
Kanun ne diyor: çarpıp kaçmanın hukuki sonucu
Karayolları Trafik Kanunu'nun 81. maddesi, sürücüsü ya da sahibi yerinde olmayan araca zarar veren sürücüye açık bir yükümlülük getirir. Sürücü, zarar verdiği aracın sahibini veya ilgili kişileri bulmak zorundadır; bulamazsa durumu tespit edip zarar verilen şeyin üzerine yazılı bilgi bırakmalı ve ilgili zabıtaya en kısa zamanda haber vermelidir.
Aynı maddeye göre anlaşma hâli dışında maddi hasarlı, ölümlü veya yaralanmalı kazalarda zabıtanın izni olmadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücüye idari para cezası uygulanır. Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda olay yerinden ayrılmak için hapis cezası ve sürücü belgesinin geri alınması da öngörülmüştür. Bu hükümler 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değiştirilmiştir; güncel tutarlar ve uygulama için mevzuat metnine bakmak gerekir.
Kusur açısından da önemli bir hüküm vardır: 84. maddeye göre park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun park edilmiş araçlara çarpan sürücü, kazada asli kusurlu sayılır. Yani aracınız kurallara uygun park hâlindeyse kusur tartışması çoğunlukla çarpan tarafta toplanır; yanlış veya yasak yerde park etmişseniz bu değerlendirme değişebilir.
Tutanak tarafında 83. madde, trafik zabıtasının kazanın oluş nedenlerini, iz ve delillerini belirleyerek trafik kaza tespit tutanağı düzenlemesini öngörür. Bu tutanak hem sigorta hem de ileride açılabilecek bir tazminat davası için temel belgedir.
Çevre iş yeri, site ve bina kameralarından görüntü isteme
Kamera sahibine yaklaşırken amaç, kaydı hemen izlemek değil, silinmemesini sağlamak olmalıdır. Görüntüyü izleme ve kopyalama işini kolluk ya da savcılık yürütür; siz yalnızca kameranın yerini, olay saatini ve tutanak numarasını bildirirsiniz.
Kayıt süresi bu yüzden kritiktir. Kayıt cihazları diski dolunca en eski görüntülerin üzerine yazar; bu süre cihazın kapasitesine, kamera sayısına ve çözünürlüğe göre birkaç günden birkaç haftaya kadar değişir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kamera kayıtları için sabit bir gün sayısı belirlemez; kayıt, işlendiği amaç için gerekli olan süre kadar tutulur. Dolayısıyla bir iş yerinin kaydı hâlâ elinde olup olmadığını ancak ona sorarak öğrenebilirsiniz. Saklama süresi ilkeleri için kamera kayıtları kaç gün saklanmalı rehberine bakabilirsiniz.
Başvuruyu hızlandıran küçük işler şunlardır:
- Kameranın baktığı alanı ve sizin aracınızın konumunu gösteren bir fotoğraf hazırlayın.
- Olay saatini geniş tutun (örneğin son gördüğünüz an ile hasarı fark ettiğiniz an arası); işletmeye tek bir dakika söylemek yerine aralık verin.
- İşletme yetkilisinden kaydı silmemesini, üzerine yazılmasını önlemesini ve kolluk gelene kadar korumasını rica edin; talebi yazılı yapmak (kısa bir dilekçe veya e-posta) sonradan ispat kolaylığı sağlar.
- Tutanağı düzenleyen karakola kameraların listesini verin; görüntüyü işletmeden ekipler almak üzere resmî yazı ister.
- Site yönetimi veya apartman yöneticisi söz konusuysa, kaydın yöneticide mi yoksa güvenlik şirketinde mi tutulduğunu öğrenin.
Kamera sahibi görüntü talebini nasıl karşılar? KVKK yaklaşımı
Kamera kaydı, görüntüdeki kişileri ve araç plakasını belirlenebilir kıldığı için kişisel veri sayılır; kamerayı işleten işletme, site yönetimi veya şirket veri sorumlusudur. 6698 sayılı Kanun, kişisel verilerin yalnızca kanunda öngörülen usul ve esaslara uygun, belirli ve meşru amaçlar için işlenmesini ve sınırlı ölçüde muhafaza edilmesini ister (md. 4).
Kaydın üçüncü kişiye aktarılması ise açık rızaya veya Kanun'un 5. maddesinin ikinci fıkrasındaki şartlardan birine dayanmalıdır (md. 8). Bu şartlar arasında hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi, bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması ve ilgili kişinin haklarına zarar vermemek kaydıyla meşru menfaat bulunur. Pratikte kamera sahibi için en sağlam yol, görüntüyü yazılı resmî talep üzerine kolluğa veya savcılığa teslim etmektir.
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 160. maddesi, savcıya bir suç şüphesini öğrenir öğrenmez delilleri toplayıp muhafaza altına alma görevi verir; 332. madde ise savcı, hâkim veya mahkemenin yazılı olarak istediği bilgilere on gün içinde cevap verilmesini zorunlu kılar. Kanun'un 28. maddesinin ikinci fıkrası da suçun önlenmesi veya suç soruşturması için gerekli veri işlemede aydınlatma yükümlülüğü ile ilgili kişinin bazı haklarının uygulanmayabileceğini belirtir.
Bir işletme veya site yönetimi talep aldığında şu sırayı izleyebilir:
- Kaydı hemen koruyun: ilgili saat aralığını cihazdan dışa aktarıp ayrı bir yerde saklayın; otomatik silme bu kaydı etkilememelidir.
- Talebin kimden geldiğini teyit edin: kolluk veya savcılıktan yazı istenir; telefonla veya sosyal medyadan gelen taleplerde kayıt teslim edilmez.
- Erişim kaydı tutun: kaydı kimin, ne zaman, hangi gerekçeyle dışa aktardığı not edilmelidir.
- Üçüncü kişileri koruyun: kayıtta çarpmayla ilgisi olmayan kişiler görünüyorsa, kaydı yalnız talep eden makama teslim edin; internette veya mesaj gruplarında paylaşmayın. Bu konuda kamera görüntüsünü WhatsApp grubunda paylaşmak rehberi ayrıntılıdır.
- Aydınlatma ve politika: işletmede kamera levhası, aydınlatma metni ve saklama süresi tanımlı olmalı; bu ayrıntılar için iş yerinde güvenlik kamerası ve KVKK yazısına göz atın.
Belediye ve emniyet kent kameraları (MOBESE-KGYS) için başvuru yolu
Kent kameraları emniyet ve belediyelerin işlettiği sistemlerdir; bu kayıtlar genellikle vatandaşa doğrudan verilmez, olayın polise bildirilmesi ve soruşturma kapsamında kolluk veya savcılık tarafından talep edilmesi yoluyla değerlendirilir. Sizin yapabileceğiniz, olay yerindeki kent kamerasının konumunu (direk, kavşak, cadde adı) ve olay saatini tutanağa geçirtmektir.
Başvurunun hangi birime, hangi biçimde yapılacağı ile kayıtların ne kadar süre tutulduğu il emniyet müdürlüğüne ve ilgili belediyeye göre değişebilir. Bu konuda kesin bilgi için olayı bildirdiğiniz karakoldan, il emniyet müdürlüğünden veya ilgili belediyenin bilgi işlem ya da zabıta biriminden teyit edin. Başvuruyu hızlı yapmak yine esastır; eski kayıtlar saklanmamış olabilir.
Sigorta dosyası: tespit tutanağı, kasko ve Güvence Hesabı
Sigorta tarafında en önemli belge, olay yerinde veya sonradan karakolda düzenlenen trafik kaza tespit tutanağı ile fotoğraflardır. Karşı aracın plakası bulunursa o aracın zorunlu trafik sigortası üzerinden talepte bulunabilirsiniz; Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi, zarar görenin dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvurması gerektiğini ve kuruluşun en geç 15 gün içinde cevap vermesini öngörür.
Karşı taraf bulunamazsa aracınızın hasarı için ilk bakılacak yer kasko poliçesidir; çarpma, çarpıp kaçma ve park halinde uğranılan hasar teminat kapsamında olabilir, ancak muafiyet, hasarsızlık indirimi ve teminat şartları poliçeye göre değişir. Sigortacı ödeme yaptıktan sonra sorumlu sürücü sonradan bulunursa genellikle ona rücu eder. Kapsamı sigorta şirketinizden teyit edin.
Trafik Sigortası Güvence Hesabı'nın internet sitesinde, aracın tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar kapsam içinde sayılır. Yalnızca araç hasarı olan bir olayda bu hesabı ana çözüm olarak düşünmek yerine, kasko teminatınızı ve sigorta uzmanından alacağınız görüşü esas alın.
Sosyal medyada plaka paylaşmanın riski
Çarpıp kaçan aracı sosyal medyada paylaşmak istemek anlaşılırdır, ancak plaka paylaşımı ciddi risk taşır. Plaka, aracın sahibine ulaştırdığı için kişisel veridir; görüntüyü veya plakayı yayan kişi veri sorumlusu gibi değerlendirilebilir ve yanlış kişiyi hedef gösterme, hakaret veya kişisel verilerin hukuka aykırı yayılması gibi sonuçlarla karşılaşabilir.
Bu yüzden görüntüyü ve plakayı polise veya savcılığa teslim edin, internette yayımlamayın. Yanlış okunmuş bir plaka ya da benzer plakalı masum bir araç, kamuoyu önünde hedef hâline gelebilir. Gerektiğinde hukuki destek almak, paylaşımdan daha güvenli bir yoldur.
Bayifi bu konuda nerede devreye girer?
Kendi iş yeriniz, siteniz veya otoparkınız için plaka okuyabilen, geceyi ve kaydı doğru yöneten bir kamera sistemi kurdurmak istiyorsanız yakınınızdaki kurulumcuları bayiler sayfasından bulabilirsiniz. Kurulumcular ve toptancılar için stoktaki ürünler ve teklif talebi pazar bölümünde yer alır; firmanızı dizine eklemek için kaydol sayfası kullanılır.
Sık sorulan sorular
Aracıma çarpıp kaçtı, ne yapmalıyım?
Önce aracın ve çevrenin fotoğrafını çekin, olayı 155 veya 112 üzerinden polise bildirin ve kaza tespit tutanağı isteyin. Ardından çevredeki kameraların yerini ve olay saatini not edip sigortanıza haber verin.
Çarpıp kaçan aracın plakası kamera kaydından bulunur mu?
Çoğu durumda bulunur, ancak görüntü kalitesi ve kaydın süresi belirleyicidir. Plaka okunamıyorsa araç modeli, rengi ve hasar izleri de soruşturmada kullanılır.
İş yerinden veya siteden kamera görüntüsü isteyebilir miyim?
Doğrudan görüntü teslimi garanti değildir; kamera sahibi veri sorumlusudur ve kaydı genellikle kolluk veya savcılık yazısıyla verir. Siz kaydın silinmemesini rica edip olayı polise bildirmelisiniz.
Kamera kayıtları ne kadar süre saklanır?
KVKK sabit bir gün sayısı belirlemez; süre, kayıt amacı ve cihaz kapasitesine göre değişir ve disk dolunca üzerine yazılır. Bu yüzden başvuru ilk gün yapılmalıdır.
MOBESE görüntüsü nasıl istenir?
Olayı polise bildirip kent kamerasının yeri ve saatini tutanağa geçirtmek gerekir; kayıt genellikle kolluk veya savcılık talebiyle değerlendirilir. Usul il ve belediyeye göre değişebilir, ilgili kurumdan teyit edin.
Park halindeki araca çarpıp kaçmanın cezası var mı?
Evet; Karayolları Trafik Kanunu md. 81 uyarınca zaruret dışında olay yerinden ayrılmak idari para cezasına tabidir, yaralanmalı veya ölümlü kazalarda daha ağır yaptırımlar vardır. Güncel hükümler için mevzuat metnine bakın.
Karşı taraf bulunamazsa hasarımı kim öder?
Karşı taraf bulunamazsa araç hasarı için öncelikle kasko poliçeniz devreye girer. Güvence Hesabı, aracın tespit edilememesi hâlinde bedensel zararlarda söz konusudur.
Plakayı sosyal medyada paylaşmak suç olur mu?
Plaka kişisel veri sayılabilir ve yanlış kişiyi hedef göstermek hukuki sorumluluk doğurabilir. Görüntüyü yalnızca polis veya savcılıkla paylaşmak en güvenli yoldur.