NVR Ekranında Çoklu Görüntü Düzeni: 4, 9, 16 Bölme, Sıralı Gezinti ve Tam Ekran

Kayıt cihazında çoklu görüntü düzeni nedir?

Çoklu görüntü düzeni, kayıt cihazının HDMI veya VGA çıkışına bağlı monitörde birden çok kameranın aynı anda ızgara şeklinde gösterilmesidir. Bu ekrana canlı izleme (live view) denir ve kayıttan bağımsızdır: ekran düzenini değiştirmek kaydı, kamera ayarını ya da disk kullanımını etkilemez.

Üretici kılavuzlarında canlı izleme penceresi bölme sayıları 1, 4, 6, 8, 9 ve 16 gibi seçeneklerle listelenir; kanal sayısı yüksek cihazlarda 25, 32, 36 ya da 64 bölmeye kadar çıkan seçenekler de bulunur. Hangi bölmelerin görüneceği cihazın modeline ve kanal sayısına bağlıdır.

Aynı işlemleri uzaktan telefonla yapmak istiyorsanız canlı izleme düzeni ile geçmiş kayıt izleme farklı ekranlardır; geçmiş kayıt için kayıt cihazından geçmiş kayıt izleme rehberine bakabilirsiniz.

4, 6, 8, 9 ve 16 bölmeli ekran nasıl seçilir?

Bölme seçimi, canlı izleme ekranında fareyle sağ tıklayınca açılan menüden ya da ekranın altındaki araç çubuğundan yapılır. Menü adı üreticiye göre 'Görünüm', 'Pencere bölme', 'View' ya da 'Layout' olabilir; içinde 1, 4, 6, 8, 9, 16 gibi seçenekler sıralanır.

Hangi bölmenin hangi iş için uygun olduğunu şu kurallar belirler:

• 1 bölme: tek kamerayı tam ekran gösterir; kapı, kasa ya da kasiyer gibi tek noktayı yakından izlemek için kullanılır.
• 4 bölme (2x2): en okunaklı çoklu düzendir; 16:9 monitörde her pencere yeterince büyük kalır ve küçük işyerleri için çoğu zaman yeterlidir.
• 6 ve 8 bölme: bir büyük pencere ile çevresindeki küçük pencerelerden oluşan düzenlerdir; ana girişi büyük, diğer noktaları küçük izlemek için uygundur.
• 9 bölme (3x3): 8 ve 9 kameralı sistemlerde tüm kameraları tek ekranda toplar; her pencere ekranın dokuzda biri kadar olur.
• 16 bölme (4x4): 16 kanala kadar tüm kameraları aynı anda gösterir; pencereler küçüldüğü için ayrıntı okumak yerine genel durumu izlemeye yarar.

Bir kamerayı tam ekran yapmak ve geri dönmek

Kamerayı tam ekran yapmanın en hızlı yolu, o kameranın penceresine fareyle çift tıklamaktır; tekrar çift tıklayınca cihaz önceki bölmeli düzene döner. Üretici kılavuzlarında bu davranış, canlı izleme penceresinde bir kanalı çift tıklayınca tam ekran olması şeklinde tarif edilir.

Çift tıklama çalışmıyorsa şu adımları sırayla deneyin:

• Fare imlecini ilgili kameranın penceresinin üzerine getirin; önce tek tıklayıp pencerenin seçildiğinden emin olun.
• Seçili pencerede hızlıca iki kez sol tıklayın; yavaş tıklamalar çift tıklama olarak algılanmaz.
• Olmazsa pencerenin üstünde ya da altında beliren araç çubuğundaki 'tam ekran' simgesini kullanın.
• Hâlâ olmazsa sağ tık menüsünden bölme sayısını 1'e alıp kanalı elle seçin.
• Geri dönmek için yeniden çift tıklayın ya da sağ tık menüsünden önceki bölmeyi seçin.

Kamera sırasını sürükleyerek değiştirmek

Pencerelerin yerini değiştirmek için bir kameranın penceresini fareyle tutup başka bir pencerenin üzerine bırakmak yeterlidir; iki kameranın yeri birbiriyle değişir. Üretici kılavuzlarında canlı izlemede kameraları sürükleyerek yeniden sıralamak mümkün olan işlemler arasında sayılır.

Bu sıralama, cihazın kendi monitör düzenidir; kanalın numarasını ya da adını değiştirmez. Kameranın adını ekranda ve uygulamada düzenli göstermek için kamera adlandırma ve sıralama rehberindeki kanal adı ve grup düzeni adımlarını uygulayabilirsiniz.

Cihaz yeniden başlayınca ya da başka bir kullanıcı oturum açınca düzen eski hâline dönüyorsa, ayarın kalıcı olması için düzeni kaydeden 'görünümü kaydet' ya da benzeri bir seçenek aranmalıdır; bu özellik modele göre değişir.

Sıralı gezinti (sequence / tour) ve bekleme süresi

Sıralı gezinti, ekrana sığmayan kameraların belirlenen süre aralığıyla gruplar hâlinde otomatik dönmesidir. Üreticiye göre 'Sequence', 'Auto-switch', 'Tour' ya da 'Otomatik geçiş' adıyla geçer; kullanıcı bekleme süresini saniye cinsinden ayarlar.

Süre aralığı üreticiye ve modele göre değişir. Örneğin Dahua'nın NVR ayar sayfasında genel gezinti (tour) aralığı 1–120 saniye olarak belirtilir ve genel gezintinin tüm bölme türlerini desteklediği yazılır; Hikvision kılavuzu ise bekleme süresinin saniye olarak ayarlandığını söyler. Kendi cihazınızın aralığı için menüdeki seçenek listesine bakın.

Gezintiyi kurmanın genel adımları şunlardır:

• Canlı izleme ekranında sağ tık menüsünden gezinti (sequence/tour) seçeneğini bulun; bazı cihazlarda bu seçenek Ayarlar > Ekran > Gezinti altındadır.
• Gezintiye girecek bölme düzenini seçin; örneğin 16 kameralı bir sistemde 4 bölme seçilirse gezinti 4 grup hâlinde döner.
• Bekleme süresini girin; kameraları sadece genel olarak taramak için kısa süre, ayrıntı okumak için daha uzun süre uygundur.
• Gezintiye alınmasını istemediğiniz kanalları (ör. kayıt odası kamerası) listeden çıkarın.
• Gezintiyi başlatın; durdurmak için fareyi hareket ettirip simgeye tıklamak ya da bölme düzenini elle değiştirmek yeterlidir.

Çok bölmede görüntü neden daha düşük kalitede görünür? Alt akış ve ana akış

Çok bölmeli ekranda görüntünün bulanık görünmesinin başlıca nedeni, cihazın çok pencerede alt akışı (sub stream), tam ekranda ise ana akışı (main stream) kullanmasıdır. Her kamera iki ayrı video akışı üretir: ana akış yüksek çözünürlüklü ve kayıt içindir; alt akış daha düşük çözünürlüklü ve bant genişliği dostudur.

Dahua'nın ağ kamerası kılavuzları alt akışı 'düşük bit hızlı ve akıcı görüntü' olarak tanımlar ve bant genişliği yetmediğinde ana akışın yerine kullanıldığını belirtir. Hikvision kılavuzunda ise canlı izlemede ana akış, alt akış ya da otomatik seçim yapılabildiği görülür; otomatik seçimde cihaz bölme sayısına göre akışı kendisi belirler.

Bu davranışın pratik sonucu şudur:

• Pencere sayısı arttıkça cihaz, çözülmesi gereken toplam görüntü yükünü azaltmak için alt akışa geçer; 16 bölmede 4K kameranın alt akışı bile yeterli olur, çünkü pencere küçüktür.
• Bir kameraya çift tıklayıp tam ekran yapınca çoğu cihaz ana akışa geçer ve görüntü belirgin biçimde netleşir.
• Tam ekranda da görüntü bulanıksa kameranın alt akış çözünürlüğü düşük ya da cihazın canlı izleme akışı 'alt akış' olarak sabitlenmiş olabilir; ayar menüsünde canlı izleme akış türünü kontrol edin.
• Kayıt kalitesi bu durumdan etkilenmez; kayıt, kamera kaydı için seçilen akış üzerinden yapılır.

Ekran taşıyor, kesiliyor ya da kenarlar görünmüyor

Kayıt cihazı menüsünün ya da kamera görüntüsünün kenarının kesilmesi çoğunlukla çıkış çözünürlüğünün monitörün desteklediği çözünürlükle uyuşmamasından kaynaklanır. Çözünürlük, cihazın Ayarlar > Ekran bölümünden seçilir; Dahua'nın ayar sayfasında 1280x1024, 1280x720, 1920x1080, 1024x768 ve bazı serilerde 3840x2160 seçenekleri sayılır ve değişikliğin uygulanması için sistemin yeniden başlaması gerekir.

Kısa bir kontrol sırası şöyledir:

• Çıkış çözünürlüğünü monitörün ya da televizyonun doğal çözünürlüğüne (çoğu zaman 1920x1080) ayarlayın.
• Televizyonda 'Görüntü boyutu' ya da 'Ekrana sığdır / Just Scan / 1:1' seçeneğini kullanın; aşırı tarama (overscan) kenarları keser.
• Cihaz görüntüsü hiç gelmiyorsa farklı bir çıkış (HDMI/VGA) deneyin ya da ekran çözünürlüğünü varsayılana almak için cihaz kılavuzundaki sıfırlama adımını uygulayın.
• Kablo, adaptör ve televizyona bağlantı konularını burada tekrar etmiyoruz; bunun için kamera görüntüsünü TV'ye bağlama rehberine bakın.

Fare, uzaktan kumanda ve ikinci çıkışla hızlı kullanım

Kayıt cihazının canlı izleme ekranı en rahat fareyle, sağ tık menüsü ve çift tıklama üzerinden kullanılır. Birçok cihazla kutuda gelen uzaktan kumanda ise yön tuşları, bölme seçme ve tam ekran gibi temel işlemleri sunar; fare yoksa ekran menüleri bu kumandayla da gezilebilir.

Bazı cihazlarda ikinci bir video çıkışı (HDMI2 ya da VGA) bulunur ve bu çıkış ana ekrandan farklı bir düzen gösterebilir. Dahua'nın ayar sayfasında 'VGA+HDMI2' seçeneğiyle iki çıkışın bölme sınırları ayrı belirlenir; örneğin 32+4 ifadesi, VGA'da en çok 32 bölme, HDMI2'de en çok 4 bölme anlamına gelir ve değişiklik için sistem yeniden başlar.

İkinci çıkışın tipik kullanımları şunlardır:

• Ana monitörde 16 bölme, ikinci ekranda bir kameranın 1 bölme izlenmesi (ör. kasa ya da giriş).
• Sıralı gezintinin yalnızca bir çıkışta çalışması, diğerinde sabit düzenin görünmesi.
• Kasiyer ya da resepsiyon tarafında yalnızca ilgili kameraların gösterilmesi, güvenlik odasında ise tüm kameraların izlenmesi.
• İkinci çıkış her cihazda bulunmaz ve her modelde farklı ayarlanır; satın almadan önce model özelliklerinde 'çift çıkış' ya da 'dual output' ifadesine bakın.

Bayifi bu konuda nasıl yardımcı olur?

Ekran düzeni ve çıkış ayarları cihazdan cihaza değiştiği için kurulumu yapan firmanın cihazı kurarken bu ayarları işletmeye göre yapması en sağlıklısıdır. Bölgenizdeki kurulumcuları Bayifi bayi dizininde il il inceleyebilir, örneğin İstanbul ya da İzmir rehberlerine bakabilirsiniz.

Kayıt cihazı ve kamera modellerini toptancıların güncel stoklarıyla Bayifi pazarında görebilir, Hikvision ve Dahua gibi markaların sayfalarında ürünleri inceleyebilirsiniz. Kurulumcu ya da toptancıysanız firmanızı kaydol sayfasından ekleyebilirsiniz.