Kamera ve Güvenlik Sistemi Kurulum Sözleşmesi ile Teslim Tutanağı: Hangi Maddeler Olmalı?

Kurulum sözleşmesi nedir ve hangi hukuki çerçeveye girer?

Kamera, alarm, yangın veya geçiş kontrol kurulumu için yapılan sözleşme, çoğu durumda Türk Borçlar Kanunu'ndaki eser sözleşmesi hükümlerine tabidir. Kanunun 470. maddesi eser sözleşmesini, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olarak tanımlar. Cihaz satışı ile montaj hizmeti birlikte verildiğinde, işin niteliğine göre satış ve eser hükümleri birlikte gündeme gelebilir.

Kanunun 12. maddesine göre sözleşmeler, kanunda aksi öngörülmedikçe hiçbir şekle bağlı değildir. Yani kurulum sözleşmesinin yazılı olması kanunen zorunlu değildir; ancak yazılı sözleşme, kapsamı ve sorumlulukları ispat edilebilir kılar. Telefonda ya da mesajla konuşulan işler, teslimden sonra farklı hatırlanır.

Aynı sözleşme şablonunu birçok müşteriye sunan kurulumcular için 20. madde de önemlidir: önceden, tek başına hazırlanıp karşı tarafa sunulan hükümler genel işlem koşulu sayılabilir ve bu koşullar denetime tabidir. Tüketici ile yapılan işlerde ayrıca tüketici mevzuatındaki haksız şart kuralları da dikkate alınmalıdır. Bu nedenle şablonu müşteriyi açıkça dezavantajlı bırakmayacak biçimde yazmak ve imzadan önce okutmak gerekir.

İş kapsamı, kapsam dışı işler ve ürün listesi nasıl yazılır?

Sözleşmenin en önemli bölümü, neyin dahil neyin hariç olduğunu açıkça söyleyen kapsam maddesidir. Kanunun 480. maddesi, bedel götürü belirlenmişse yüklenicinin eseri o bedelle yapmakla yükümlü olduğunu, eser öngörülenden fazla emek ve masraf gerektirse bile bedelin artırılmasının istenemeyeceğini söyler. Dolayısıyla götürü bedelli bir işte kapsam belirsizse maliyet riski kurulumcuya kalır.

Ürün listesi marka, model, adet ve gerekirse sürüm bilgisiyle yazılmalıdır; "4 adet kamera" gibi ifadeler yerine kamera çözünürlüğü, lens, kayıt cihazı kanal sayısı, disk kapasitesi ve varsa PoE anahtar bilgisi belirtilmelidir. Seri numaraları teslim tutanağına işlenirse garanti başlangıcı da netleşir.

• Dahil işler: keşif, cihaz montajı, kablolama, kayıt cihazı ve ağ ayarı, uzaktan erişim kurulumu, test ve eğitim.
• Kablo ve malzeme miktarı: ön görülen kablo metrajı, boru veya kanal tipi ve ek metraj için birim esası.
• Kapsam dışı örnekler: ek elektrik hattı çekimi, pano değişikliği, duvar delme sonrası sıva ve boya, yıkım veya kırma, asma tavan sökümü, yüksekte çalışma için iskele veya platform.
• Müşteri tarafından sağlanacaklar: varsa kendi getirdiği cihaz veya kablo; bunların uygunluğu ve sorumluluğu ayrıca yazılmalı.
• Standartlara atıf (isteğe bağlı): alarm sistemlerinde EN 50131-7, kamera sistemlerinde IEC 62676-4 gibi uygulama kılavuzlarına dayanılıp dayanılmayacağı; yangın alarmında EN 54-14 ve ilgili yönetmelik şartları.

Müşteri sorumlulukları ve ödeme planı hangi yapıda olmalı?

Kurulumun zamanında ve hatasız bitmesi çoğu zaman müşterinin hazırlığına bağlıdır. Kanunun 472. maddesi, iş sahibinin sağladığı malzeme veya gösterdiği yer ayıplıysa ya da işin zamanında yapılmasını tehlikeye düşürecek bir durum çıkarsa yüklenicinin bunu hemen bildirmesi gerektiğini, bildirmezse sonuçlarından sorumlu olacağını belirtir. Bu yüzden müşteri sorumlulukları ve kurulumcunun yazılı uyarı yükümlülüğü sözleşmede karşılıklı yer almalıdır.

Ödeme planında tutarın kendisi şablonda tek başına değil, yapı olarak tanımlanır: peşinat, malzeme tesliminde ödeme, montaj bitişinde ödeme ve kabul testi sonrası kalan bölüm gibi aşamalar ve her aşamanın hangi olaya bağlandığı yazılır. Kanunun 479. maddesine göre aksi kararlaştırılmadıkça iş sahibinin bedel ödeme borcu eserin teslimi anında muaccel olur; aşamalı ödeme isteniyorsa bunun sözleşmede açıkça yer alması gerekir.

• Elektrik: kamera, kayıt cihazı ve panel noktalarında enerji, topraklama ve pano erişimi kimin sorumluluğunda?
• İnternet ve ağ: uzaktan izleme için internet hattı, sabit IP veya CGNAT durumu, modem yönetim erişimi.
• Erişim: montaj günlerinde bina, çatı, kat ve teknik odaya giriş izinleri; site yönetimi veya mal sahibi onayı.
• Ödeme aşamaları: peşinat, teslimde ödeme ve kabul sonrası bakiye; vade, fatura düzenleme ve gecikme halinde uygulanacak koşul.
• Mülkiyet saklı kalması: bedel ödenene kadar cihazların kime ait olduğu (hukuki geçerliliği için hukuk danışmanından görüş alınmalı).

Teslim ve kabul testi: tutanakta neler yer almalı?

Teslim tutanağı, işin bittiğini ve müşterinin belirtilen koşullarda teslim aldığını gösteren belgedir. Kanunun 474. maddesine göre iş sahibi, teslimden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları uygun süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır. Tutanak bu gözden geçirmenin yapıldığını ve bulguların kayda geçtiğini belgelendirir.

Kanunun 477. maddesi ise eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra yüklenicinin, kasten gizlediği ve usulüne göre gözden geçirmede fark edilemeyecek ayıplar dışında sorumluluktan kurtulduğunu; gözden geçirme ve bildirimin ihmal edilmesi halinde eserin kabul edilmiş sayılacağını düzenler. Bu nedenle tutanaktaki bulgu satırları müşteri için de kurulumcu için de önemlidir: eksikler yazılırsa giderme tarihi de yazılır.

• Taraf ve iş bilgileri: müşteri, kurulum adresi, sözleşme numarası ve teslim tarihi.
• Cihaz listesi: marka, model, adet ve seri numaraları; sözleşmedeki liste ile fiili durum karşılaştırması.
• Kabul testi sonuçları: her kameranın görüntü ve açı kontrolü, gece görüşü, kayıt ve geri oynatma testi, alarmda her dedektörün ve sirenin yürüyüş testi.
• Uzaktan erişim testi: mobil uygulamadan canlı izleme, bildirim ve kullanıcı yetkileri.
• Kayıt ayarları: kayıt süresi, çözünürlük, disk kapasitesi, tahmini kayıt günü ve üzerine yazma davranışı.
• Enerji kesintisi testi: UPS veya akünün devreye girmesi, alarm panelinde şebeke ve akü arıza bildirimleri.
• Eksik ve kusur listesi: tespit edilen eksikler, giderme tarihi ve ikinci kabul gerekip gerekmediği.
• Teslim edilen dokümanlar: kullanım kılavuzu, kablolama veya yerleşim planı, ağ adresleri tablosu ve garanti belgeleri.
• İmzalar: müşteri ve kurulumcu adına yetkili imzaları, mümkünse tarih ve saatle.

Kullanıcı eğitimi, parola devri ve garanti başlangıcı

Eğitim kaydı, teslimin parçası olarak tutanağa eklenir: eğitimi kimin aldığı, hangi konuların anlatıldığı (canlı izleme, kayıt oynatma, alarm kurma ve devre dışı bırakma, bildirimler) ve eğitimin süresi yazılır. Eğitimin içeriği için teslim ve kullanıcı eğitimi rehberine bakılabilir.

Parola devri çoğu zaman gözden kaçar. Teslimde yönetici hesabı müşteriye ait olmalı, üretici varsayılan parolaları değiştirilmeli ve kurulumcunun destek için kullandığı geçici hesaplar ya listelenmeli ya da kapatılmalıdır. Parolaların tutanağa açık yazılması güvenlik açığıdır; bunun yerine parolanın mühürlü zarfla veya güvenli bir yöntemle teslim edildiği ve ilk girişte değiştirildiği kaydedilir. Uzaktan erişim güvenliği için VPN ile güvenli uzaktan erişim yazısı yol gösterir.

Garanti başlangıcı tutanakta açıkça yazılmalıdır: garanti teslim tarihinden mi, üreticinin fatura tarihinden mi başlıyor? Cihaz garantisi ile işçilik (montaj) garantisi ayrı süreler olabilir. Kanunun 478. maddesi, ayıplı eser nedeniyle açılacak davaların teslim tarihinden başlayarak taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki, taşınmaz yapılarda beş yıl ve yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yıl sonra zamanaşımına uğradığını söyler. Bir güvenlik sisteminin hangi gruba girdiği somut olaya göre değerlendirilir; tutanaktaki teslim tarihi bu süreler için de başlangıç kaydıdır. Sözleşmeye bağlı bakım için ayrıca bakım sözleşmesi nasıl hazırlanır yazısına bakın.

Değişiklik formu, mücbir sebep ve gecikme hükümleri

Teslimden önce ve sonra gelen "şu kamerayı da ekleyelim" talepleri en sık anlaşmazlık kaynağıdır. Çözüm, her ek işin yazılı bir değişiklik formuyla başlamasıdır. Götürü bedelli işlerde 480. madde gereği bedel tek taraflı artırılamadığından, kapsam dışı iş ancak iki tarafın imzaladığı değişiklik formuyla ek bedele bağlanabilir.

Mücbir sebep için Türk Borçlar Kanunu'nda ayrı bir tanım yoktur; 136. madde borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle ifanın imkânsızlaşması halinde borcun sona ereceğini, borçlunun durumu alacaklıya gecikmeksizin bildirmesi ve zararın artmaması için önlem alması gerektiğini düzenler. Sözleşmede mücbir sebebin neleri kapsadığı (doğal afet, salgın, resmi kısıtlama, ithalat engeli gibi) ve bildirim süresinin ne olduğu yazılırsa tartışma azalır.

Gecikme için cezai şart konulacaksa 179. ve 182. maddeler hatırlanmalıdır: taraflar ceza miktarını serbestçe belirleyebilir, ancak hâkim aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir. Bu yüzden oran ve üst sınır makul tutulmalıdır.

• Değişiklik formu içeriği: talep tarihi, eklenen veya çıkarılan ürün ve işler, ek bedel ya da bedel değişimi, teslim tarihine etkisi.
• Onay kuralı: form imzalanmadan ek işe başlanmaması.
• Teslim sonrası talepler: garanti kapsamı dışı ek iş için yeni değişiklik formu veya yeni teklif.
• Mücbir sebep: kapsam, bildirim süresi, süre uzatımı ve uzun sürmesi halinde fesih hakkı.
• Gecikme: müşteriden kaynaklanan gecikmeler (erişim, elektrik, internet hazır değil) için kurulumcunun süre uzatım hakkı.

KVKK bilgilendirmesi ve aydınlatma levhası kimin sorumluluğunda?

Kamera görüntüsü kişisel veri olduğundan, kayıt alan taraf için 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu devreye girer. Kanunun 10. maddesi, kişisel veriler elde edilirken veri sorumlusunun kimliği, verilerin işlenme amacı, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin hakları konusunda bilgi verme yükümlülüğünü getirir. Kurulumdan sonra sistemi işleten müşteri, çoğu durumda veri sorumlusudur; levha ve aydınlatma metni de onun yükümlülüğüdür.

Kurulumcunun görevi bu yükümlülüğü devralmak değil, sözleşmede müşteriye bunu hatırlatmak ve teknik olarak desteklemektir. Kanunun 12. maddesine göre veri sorumlusu, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve erişilmesini önlemek için teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır; veriler kendi adına başka biri tarafından işleniyorsa bu kişiyle müştereken sorumludur. Kurulumcu uzaktan erişimle görüntülere bakıyorsa durum değişir; ayrıntı için kurulumcunun uzaktan erişiminde KVKK yazısını inceleyin.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun iş yerlerindeki güvenlik kameralarına ilişkin kamuoyu duyurusu; ortamın kayıt altında olduğuna dair aydınlatma yapılmasını, kayıtlara yalnızca yetkili kişilerin erişmesini, kayıtların gereğinden uzun süre saklanmamasını ve tuvalet, soyunma odası gibi özel alanlara kamera konulmamasını vurgular. Bunlar sözleşme ve tutanak maddelerine dönüştürülebilir.

• Aydınlatma levhası: kimin hazırlayıp asacağı, kamera ve ses kaydı durumuna göre içeriği ve konumu.
• Görüş açısı: özel alanlara bakmayacak şekilde kamera yerleşimi ve müşteri onayı.
• Erişim yetkileri: hangi kullanıcıların izleme ve kayıt dışa aktarma yetkisi olduğu.
• Saklama süresi: kayıt cihazında ayarlanan süre ve otomatik üzerine yazma.
• Ses kaydı: özellikle gerekçelendirilmedikçe kapalı tutulması.
• Cayma ve tüketici hakları: tüketici işlemlerinde cayma hakkı ve tüketici hakları yazısındaki kurallara uygunluk.

Bayifi'nin bu konudaki yeri

Bayifi, kurulumcular ile toptancıları buluşturan bir B2B pazar yeri ve il il firma dizinidir; sözleşme şablonu sunmaz, hukuki danışmanlık vermez. Ürün listesini ve seri numarası kayıtlarını hazırlarken toptancıların stoklu ürünlerini pazar sayfasında görebilir, kurulumcu veya toptancı bulmak için bayi listesine ve İstanbul gibi il sayfalarına bakabilirsiniz.

Firmanızı dizine eklemek isterseniz kaydol sayfasından başvurabilirsiniz. Sözleşme ve tutanak şablonunuzu mutlaka bir avukata kontrol ettirin; bu yazıdaki kanun maddeleri genel bilgi amaçlıdır ve güncel metinler resmi kaynaklardan doğrulanmalıdır.