Geçiş Kontrol Kontrolörüne Kaç Kart ve Kaç Kapı Bağlanır? Kullanıcı Kapasitesi ve Olay Hafızası

Geçiş kontrolde kapasite hangi sayılarla ölçülür?

Bir geçiş kontrol cihazının kapasitesi tek sayı değildir; kullanıcı/kart limiti, bağlanabilen kapı ve okuyucu sayısı ve olay hafızası ayrı ayrı bakılması gereken üç limittir. Bunlardan biri dolduğunda diğerleri boşta olsa bile sistem sınırına ulaşmış sayılır.

Üretici veri sayfalarında bu değerler genellikle "card capacity", "user capacity", "event capacity", "fingerprint capacity" ve "face capacity" satırlarında bulunur. Aynı seri içinde farklı model sonekleri (örneğin parmak izi okuyuculu ya da okuyucusuz sürüm) farklı limitler taşıyabilir; bu nedenle aşağıdaki üretici sayıları yol göstermek içindir ve alım öncesinde doğrula işaretiyle güncel veri sayfasından kontrol edilmelidir.

• Kullanıcı ve kart limiti: cihazın belleğinde tanımlı olabilecek kişi ya da kart sayısı.
• Kapı ve okuyucu limiti: kontrol panelinin yönetebildiği kapı kilidi, çıkış butonu ve okuyucu girişi sayısı.
• Biyometrik şablon limiti: parmak izi ve yüz tanıma terminallerinde kullanıcı kartından ayrı sayılan şablon sayısı.
• Olay (log) hafızası: kart okutma, kapı açılması, alarm ve arıza kayıtlarının cihaz içinde tutulabildiği toplam kayıt sayısı.

Bağımsız keypad ve okuyucuda kaç kart ve PIN tanımlanır?

Bağımsız (standalone) keypad veya okuyucu, yazılım ve ağ olmadan tek kapıyı yöneten cihazdır ve kapasitesi ağ bağlantılı sistemlere göre çok daha düşüktür. Piyasadaki birçok modelde kullanıcı sayısı yüzlerce ile birkaç bin arasında değişir (doğrula), olay kaydı ise ya hiç yoktur ya da sınırlı sayıda kayıt tutar.

Bazı modeller kart ve PIN'i ayrı kullanıcı kaydı sayar; yani aynı kişiye hem kart hem PIN tanımlandığında kapasitenin iki kaydı tükenebilir. Başka modellerde ise tek kullanıcı numarasına hem kart hem PIN bağlanır. Bu fark, 1000 kullanıcılık bir cihazda gerçekte kaç kişinin tanımlanabileceğini yarıya indirebilir.

Bağımsız cihaz küçük işletme, tek odalı depo ya da yardımcı kapı için uygundur. Birden fazla kapı, vardiya raporu, kart iptalinin tek noktadan yapılması veya olay geçmişi gerekiyorsa ağ bağlantılı panel tercih edilir; iptal süreçleri için kart kaybolunca ve personel ayrılınca yetki iptali rehberine bakılabilir.

Kontrol paneline kaç kapı ve okuyucu bağlanır?

Ağ bağlantılı kontrol panelleri kapı sayısına göre sınıflanır ve çoğunlukla 1, 2, 4 veya 8 kapılık modellerle sunulur. Kapı sayısı, panelin kilit rölesi, çıkış butonu ve okuyucu girişlerinin sayısıyla belirlenir; bu nedenle panelin kapı sayısını aşan her kapı için ek panel gerekir.

Kural basittir: okuyucu sayısı = kapı sayısı × (1 veya 2). Yalnızca giriş kontrol edilen kapıda tek okuyucu, giriş ve çıkışın ikisinin de kayıt altına alındığı kapıda iki okuyucu gerekir. Çıkışı butonla açılan kapıda ikinci okuyucu yoktur; ancak çıkış kaydı da isteniyorsa (örneğin anti-passback için) çıkışa okuyucu eklenir.

Örnek olgu olarak Hikvision'ın DS-K2600 serisi veri sayfasında dört kapılı DS-K2604 modeli için 100.000 kart (genişletmeyle 200.000) ve 300.000 olay (genişletmeyle 600.000) kapasitesi, dört Wiegand ve RS-485 okuyucu bağlantısı belirtilmiştir; model sonekleri (T, G, G2) arasında değer ve okuyucu sayısı farklı olabileceğinden bu sayılar doğrula ile teyit edilmelidir. Okuyucu bağlantı protokolü seçimi için Wiegand ve OSDP rehberi ayrıntı verir.

• 1 kapı, 1 okuyucu: yalnız giriş kontrollü kapı; çıkış butonla.
• 1 kapı, 2 okuyucu: giriş ve çıkış kayıtlı kapı; turnike ve anti-passback için gerekli.
• Kablo mesafesi: Wiegand okuyucu için sınırlı mesafe, RS-485/OSDP için daha uzun hat mümkündür (doğrula: üretici kablo tablosu).
• Panel sayısı: gerekli kapı sayısı / panelin kapı sayısı, yukarı yuvarlanır.

Parmak izi ve yüz tanıma terminallerinde şablon ve yüz limiti

Biyometrik terminallerde kapasite kart sayısından bağımsız olarak şablon (template) cinsinden verilir; bir kişiye birden fazla parmak tanımlanırsa her parmak ayrı şablon sayılır. Örneğin kişi başına 2 parmak kaydedilen 3000 kişilik bir parmak izi cihazı 6000 şablon tutmalıdır.

Yüz tanıma terminallerinde ise yüz limiti ile kart limiti ayrı ayrı belirtilir. Hikvision DS-K1T671M için yaygın veri sayfasında en fazla 6000 yüz ve 6000 kart yazarken, parmak izi okuyuculu DS-K1T671MF sürümünde ayrıca 5000 parmak izi limiti bulunur; eski bir sayfada ise 5000 yüz ve 50.000 olay gibi farklı değerler görülebilir. Bu örnek, aynı model adının revizyona göre değişebildiğini gösterir ve tüm değerler doğrula ile işaretlenmelidir.

Terminal sınırı bazı sistemlerde cihaz başınadır ve yazılım bir kişiyi birden fazla terminale dağıtır; bu durumda toplam kapasite her terminalin sınırına bağlı kalır. Model seçimi için Hikvision ve Dahua yüz tanıma geçiş terminalleri rehberi karşılaştırma ölçütlerini verir. Biyometrik verinin saklanması ayrıca KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veri sayıldığından, tutulan şablonların silinme süreci de planlanmalıdır.

Kapasite nasıl hesaplanır? Formül ve kart tipi etkisi

Kullanıcı kapasitesi, gerçekte tanımlı kullanıcıya devir, misafir ve yedek payı eklenerek hesaplanır. Pratik kural olarak yedek payı %20-30 alınır (doğrula: işletmenin büyüme beklentisine göre değişir); yedeksiz seçilen cihaz ilk personel artışında yetersiz kalır.

Aşağıdaki adımlar hesabı sıraya koyar:

• Adım 1: Mevcut kullanıcı sayısı (N) yazılır.
• Adım 2: Yıllık personel devri hesaplanır: D = N × yıllık ayrılma oranı. Silinmeyen eski kayıtlar bellekte kaldığından devir, silme disiplini yoksa kapasiteye eklenir.
• Adım 3: Misafir, stajyer, müteahhit ve geçici kart sayısı (M) eklenir.
• Adım 4: Toplam (N + D + M), (1 + yedek oranı) ile çarpılır; formül: K = (N + D + M) × 1,25 (yedek %25 için).
• Adım 5: Kapı sayısı ve okuyucu sayısı hesaplanır; okuyucu = kapı × (1 veya 2).
• Adım 6: Olay kapasitesi, günlük olay sayısına bölünür: dolma süresi = olay hafızası / (günlük geçiş × çalışılan gün).

Kart tipi bellek tüketimini etkiler mi?

Kontrolör kartın üzerindeki veriyi değil kart numarasını saklar; dolayısıyla kart tipi başına bellek farkı genellikle küçüktür ama sıfır değildir. 26 bitlik Wiegand numarası ile 34 bit, 56 bit veya 7 baytlık seri numarası farklı uzunlukta kayıt gerektirebilir; ayrıca bazı üreticilerde kart numarası uzunluğu kapasiteyi etkileyen bir parametre olarak belirtilir (doğrula).

Kart tipi asıl olarak güvenlikte fark yaratır: 125 kHz EM kartlar yalnızca sabit numara iletirken MIFARE DESFire gibi şifreli kartlar kimlik doğrulaması yapar. Kart ailelerinin farkı için RFID kart türleri ve kopyalama riski yazısı kullanılabilir. Mobil kimlik ve plastik kartı bir arada kullanan sistemde her kimlik ayrı kayıt sayılabilir; bu durumda kişi başına birden fazla kart hesabı yapılmalıdır.

Örnek hesap: 80 personelli ofis ve 400 kişilik site/fabrika

Aşağıdaki iki örnek yukarıdaki formülü rakama döker; oranlar varsayımdır ve her işletmede değişir.

• Ofis (80 kişi, 4 kapı): N = 80; yıllık devir %15 → D = 12; misafir ve geçici kart M = 20; toplam 112; yedek %25 ile K = 112 × 1,25 = 140, yani en az 150 kullanıcılık kapasite yeterlidir.
• Ofis okuyucu sayısı: ana kapı giriş-çıkış (2 okuyucu) + 3 kapıda yalnız giriş (3 okuyucu) = 5 okuyucu; 4 kapılık tek panel yeterlidir.
• Ofis olay hızı: günde 80 kişi × yaklaşık 6 geçiş = 480 olay; ayda 22 iş günüyle yaklaşık 10.500 olay. 100.000 olaylık hafıza yaklaşık 9-10 ayda, 300.000 olaylık hafıza yaklaşık 2 yılda dolar.
• Fabrika (400 kişi, 12 kapı): N = 400; yıllık devir %30 → D = 120; müteahhit, ziyaretçi ve geçici kart M = 60; toplam 580; yedek %25 ile K = 580 × 1,25 = 725, pratikte 750-1000 kapasite seçilir.
• Fabrika okuyucu sayısı: 4 turnike/kapı giriş-çıkış (8 okuyucu) + 8 tek yönlü kapı (8 okuyucu) = 16 okuyucu; 4 kapılık 3 panel gerekir.
• Fabrika olay hızı: 400 kişi × 4 geçiş = 1600 olay/gün, ayda yaklaşık 48.000 olay; 300.000 olaylık hafıza yaklaşık 6 ayda dolar, bu yüzden düzenli yazılıma aktarım şarttır.

Olay hafızası dolunca ne olur? Kayıtları yazılıma aktarma

Olay hafızası dolduğunda cihaz davranışı modele ve ayara göre ya en eski kayıtların üzerine yazmak ya da yeni kayıt almayı durdurmaktır (doğrula: cihaz menüsü ve kılavuz). Üzerine yazan cihazda eski geçmiş sessizce kaybolur; kayıt almayı durduran cihazda ise kapı çalışmaya devam etse bile yeni geçişler kaydedilmeyebilir, bu da denetim ve inceleme açısından risklidir.

Bu nedenle olaylar belirli aralıklarla ağ üzerinden yönetim yazılımına aktarılır ve oradaki veritabanında saklanır. Yazılıma aktarım otomatikse cihaz hafızası yalnızca tampon görevi görür; aktarım yapılmıyorsa cihazın dolma süresi yukarıdaki formülle hesaplanıp takvime yazılmalıdır.

Kayıtların ne kadar süre tutulacağı kurumun iç politikasına ve ilgili mevzuata bağlıdır; geçiş kayıtları kişiye ait olduğu için kişisel veri sayılır ve saklama süresi belirlenip süresi dolanlar silinmelidir.

• Dolma uyarısını açın; yazılım %80 dolulukta bildirim üretebiliyorsa bunu kullanın.
• Otomatik aktarımı günlük veya haftalık yapın; ağ koptuğunda cihaz kayıtları tutmaya devam eder.
• Saat senkronizasyonu (NTP) kontrol edin; yanlış saat, aktarılan kayıtların sıralamasını bozar.
• Eski kullanıcıları düzenli silin; hem kapasiteyi hem kişisel veri yükünü azaltır.

Doğru kapasiteyi seçmek ve Bayifi'nin yeri

Kapasite seçimi, bugünkü kullanıcı sayısına değil üç-beş yıllık büyümeye ve olay yoğunluğuna göre yapılmalıdır; sınırı aşan sistemde panel değişimi veya ikinci panel gerekir.

Bayifi'de kurulumcu bulmak için bayi listesi ve il rehberleri, toptan ürün ve stok için pazar kullanılabilir; firmanızın geçiş kontrol ürünleri veya hizmetleri varsa kaydol sayfasından kayıt oluşturabilirsiniz. Marka bazında inceleme için Hikvision sayfası gibi marka sayfalarına bakılabilir.