Evden Taşınırken veya Ev Satarken Alarm ve Kamera Sistemi: Kime Ait, Nasıl Devredilir, Nasıl Sıfırlanır?

Ev el değiştirirken alarm ve kamera sistemi kime aittir?

Sistemin sahibi, cihazı kimin, hangi hakla ve hangi belgeyle takmış olduğuna göre değişir; tek bir kural yoktur. Türk Medeni Kanunu'nda bir şeyin bütünleyici parçası (m. 684) ile eklentisi (m. 686) ayrı tanımlanır. Duvar içinden geçen sabit kablolar ve binayla bütünleşmiş tesisat genellikle taşınmazla birlikte düşünülür; panel, dedektör, kamera ve kayıt cihazı ise çoğunlukla sökülebilir, yani taşınır niteliktedir.

Bu ayrımın bir cihaz için nereye düştüğü yerel âdete ve somut duruma bağlıdır. Bu yüzden tartışmayı sonradan değil, satış ya da kira sözleşmesi aşamasında kapatmak gerekir: hangi cihazların evde kalacağı, hangilerinin götürüleceği ve hangi hesapların devredileceği yazılı olmalıdır.

Kiracı açısından tablo farklıdır. Kiracı, kiraya verenin yazılı rızasıyla kiralananda yenilik ve değişiklik yapabilir; rıza veren kiraya veren, yazılı olarak kararlaştırılmadıkça eski hale getirilmesini isteyemez (TBK m. 321). Yani kiracı kendi aldığı cihazı genellikle sökerek götürebilir, ancak sökümün bıraktığı iz konusunda sözleşme ve rıza belgesi belirleyicidir.

Ev satarken satış sözleşmesine ve demirbaş listesine ne yazılmalı?

Satıcı ile alıcı arasında sistemin akıbeti, tapu devrinden önce yazılı bir demirbaş listesiyle netleştirilmelidir. Tapu devri resmî işlemdir, fakat evin içindeki taşınır cihazlar için ayrıca yazılı bir liste ya da protokol yapmak uyuşmazlığı önler.

Listeye yalnız "alarm var" yazmak yetmez; marka, model, seri numarası ve hangi parçaların evde kalacağı açıkça belirtilmelidir. Alarm ve kamera sistemi bir bulut hesabına bağlıysa, hesabın kim tarafından, hangi tarihte devredileceği de listeye girmelidir.

• Cihaz envanteri: panel, klavye, dedektörler, sirenler, kameralar, kayıt cihazı (NVR/DVR), disk, adaptörler ve kumandalar tek tek yazılır.
• Kalacak ve götürülecekler: "evde kalır" ve "satıcı götürür" ayrımı cihaz bazında belirtilir; götürülecekse sökümün kim tarafından ve hangi tarihte yapılacağı eklenir.
• Hesap ve abonelikler: bulut uygulaması hesabı, izleme merkezi aboneliği ve GSM hattı için devir şartı yazılır.
• Kayıtların silinmesi: satıcının kamera kayıtlarını ve kendi kullanıcı tanımlarını teslimden önce silmesi taahhüt edilir.
• Teslim tutanağı: anahtarlar, kodlar, kartlar ve kumandalar sayılarıyla birlikte tutanağa geçirilir.

Kiracı olarak taşınırken sistemi sökmek ve hasarı onarmak

Kiracı, kendi sistemini taşınırken sökebilir; ancak kiralananı teslim aldığı durumda geri vermek zorundadır (TBK m. 334). Sökümde açılan vida deliği, bant izi ya da kablo kanalı gibi izler, ev sahibinin yazılı rızası ve sözleşme şartlarına göre değerlendirilir. Sözleşmeye uygun kullanımdan doğan eskime ve bozulmalardan kiracı sorumlu değildir; sözleşmeye aykırı hasarda ise zararı giderme yükümlülüğü doğar.

Ev sahibi iade sırasında kiralananı gözden geçirip kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır; bildirmezse kiracı bu eksiklikler bakımından sorumluluktan kurtulur (TBK m. 335). Olağan incelemeyle anlaşılamayan eksikliklerde sorumluluk sürebilir. Ayrıntılı çerçeve için kiralık evde güvenlik sistemi ve kiracı hakları rehberine bakabilirsiniz.

• Söküm öncesi cihazların bulunduğu noktaları fotoğraflayın; teslimde aynı noktaları yeniden çekin.
• Delik, kanal ya da boya izi için onarım yöntemini ve masrafı kimin karşılayacağını yazılı kararlaştırın.
• Söküm öncesi kodlarınızı ve hesap bilgilerinizi not edin; yeni evde cihazları kendi hesabınıza yeniden ekleyin ve eski evin kullanıcılarını silin.
• Ev sahibinin izniyle takılan kalıcı tesisatı (gömme kablo, tavan dedektörü) bırakacaksanız bunu da yazıya geçirin.

Yeni sahibin ilk günkü kontrol listesi: alarm paneli ve izleme merkezi

Yeni eve giren kişi, önceki sahibin tanımladığı hiçbir alarm koduna, kullanıcıya ve aboneliğe güvenmemelidir. Alarm panelinde eski kullanıcı kodları, kart ve kumanda tanımları ile kurulumcuya verilmiş bir mühendis kodu kalmış olabilir. Eski kodu bilen biri evin giriş çıkış saatlerini öğrenebilir ya da sistemi devre dışı bırakabilir.

Alarm bir izleme merkezine bağlıysa abonelik sözleşmesi önceki sahibin adınadır. Devir için izleme firmasına yazılı başvuru yapılır; firma hangi belgeleri isteyeceğini ve aboneliğin devredilip devredilmediğini ya da yeniden kayıt gerektirip gerektirmediğini belirler. Acil durumda aranacak kişilerin ve parola sözcüğünün de yenilenmesi gerekir; aksi halde alarm olduğunda eski sahibe ulaşılmaya çalışılır.

• 1. Tüm kullanıcı kodlarını silin: ana (master) kodu değiştirin, eski kullanıcı ve zorlama (panik) kodlarını kaldırın.
• 2. Kurulumcu kodunu sorun: sistemi kuran firma ya da kurulumcu kodu ile teknik ayarlara erişebilir; yeni sahip bunun nasıl yönetileceğini öğrenmelidir.
• 3. İzleme merkezi kaydını devredin: abone adı, adres, acil durum irtibat kişileri ve parola sözcüğü güncellenir.
• 4. GSM hattını kontrol edin: panelde SIM kart varsa hattın kime ait olduğu ve bildirim numaraları kontrol edilir.
• 5. Bildirim numaralarını ve e-postaları değiştirin: panelin SMS, arama ve uygulama bildirim listesinde eski sahibin bilgileri kalmamalıdır.
• 6. Tüm dedektörleri ve sirenleri test edin: ayrıca sabotaj ve arıza geçmişini inceleyerek sistemin sağlam olduğundan emin olun.

Uygulama hesapları: Ajax, Hik-Connect ve EZVIZ'de eski kullanıcıyı çıkarmak

Bulut uygulamasıyla yönetilen sistemlerde asıl kontrol, panelin kendisinden çok bağlı olduğu hesaptadır. Eski sahip hesabında kaldıkça canlı görüntüyü, alarm olaylarını ya da kurma-bırakma durumunu görmeye devam edebilir. Bu yüzden devir sırasında hem eski sahibin hesabından cihazın kaldırılması hem de yeni sahibin kendi hesabını açması gerekir.

Ajax hub için üretici kılavuzunun fabrika ayarı adımları şunlardır: hub açıkken tüm kullanıcılar ve kurulumcular hub'dan çıkarılır, güç düğmesi 30 saniye basılı tutulur (logo kırmızı yanıp söner) ve hub hesaptan kaldırılır. Kılavuz ayrıca fabrika ayarına döndürmenin kullanıcıları silmediğini ve olay akışını temizlemediğini belirtir; ayrıca hub'ı hesaptan kaldırmak, ayarların, bağlı kullanıcıların ve eşleşmiş dedektörlerin kayıtlı kalmasına yol açar. Bu nedenle sıra önemlidir: önce kullanıcıları çıkarın, sonra sıfırlayın, en son hesaptan kaldırın. Ürün ve uygulama sürümüne göre ayrıntılar değişebilir; Ajax marka sayfası ve üretici kılavuzu ilk başvuru kaynağıdır.

Hik-Connect kılavuzunda cihazın başka birine devri ("Transfer Device to Others") ve cihazın ilk hesabından ayrılması ("Unbind Device from Its Original Account") için ayrı bölümler bulunur. Önceki sahip cihazı kendi hesabından silmemişse yeni hesaba eklemek genellikle engellenir; bu durumda önceki sahipten devri istemek ya da üreticinin izin verdiği sıfırlama yolunu kullanmak gerekir. Hik-Connect kurulumu ve doğrulama kodu için Hik-Connect rehberine bakılabilir.

EZVIZ ve Imou gibi bulut hesabına bağlı ev kameralarında da cihaz tek bir hesaba kayıtlıdır; model ve uygulama sürümüne göre eski hesaptan silinmeden yeni hesaba eklenemeyebilir. Hesap bilgisini sormadan kameraya el koymak yerine, önceki sahipten cihazın hesabından çıkarılmasını isteyin.

• Eski sahipten kameraları ve alarmı hesabından silmesini, paylaşım verdiği kişileri kaldırmasını isteyin.
• Yeni hesabı kendi e-posta ve telefonunuzla açın; iki adımlı doğrulamayı etkinleştirin.
• Uygulamada paylaşılan kullanıcı ve yetkili listesini kontrol edin; tanımadığınız kişileri kaldırın.
• Bulut depolama ya da bildirim aboneliği varsa kime fatura edildiğini kontrol edin.

Kamera ve NVR: fabrika ayarına dönme ve yeni yönetici şifresi

Kameraları ve kayıt cihazını fabrika ayarına döndürmek, bilinmeyen ayarları ve şifreleri temizlemenin en güvenli yoludur. Fabrika ayarı sonrası cihaz yeniden aktivasyon ister; bu aşamada yalnız sizin bildiğiniz yeni bir yönetici şifresi belirlenir. Hangi menünün yalnız ayarları, hangisinin ağ bilgisini de sıfırladığı modele göre değişir; model kılavuzunu kullanın.

Yönetici şifresi önceki sahipten alınabiliyorsa bu işlem çok daha kolaydır. Şifre bilinmiyorsa Hikvision için SADP aracı, hesap, e-posta ya da XML/QR kodu gibi üretici onaylı yollar kullanılır; ayrıntılar için Hikvision şifre sıfırlama rehberine bakılabilir. İnternetten indirilen şifre kırma programları güvenli bir çözüm değildir.

İkinci el cihaz olarak devralınan sistemlerde de aynı mantık geçerlidir; hesap kilidi ve sıfırlama konusunu ikinci el kamera ve alarm cihazı rehberinde bulabilirsiniz.

• Önce kayıtları değerlendirin: önceki sahibe ait görüntüler varsa silinmeden önce kime teslim edileceğine karar verin.
• Fabrika ayarına döndürün: kameraları ve kayıt cihazını modelin kılavuzundaki yöntemle varsayılana alın.
• Yeni yönetici şifresi belirleyin: uzun, tahmin edilemez ve başka hiçbir hizmette kullanılmayan bir şifre seçin.
• Uygulama doğrulama kodunu yenileyin: bulut hizmeti açıksa cihaz doğrulama kodunu da değiştirin.
• Ağ ayarlarını kontrol edin: önceki sahibin bıraktığı port yönlendirme, uzak erişim ve DDNS tanımları kaldırılmalıdır.
• Yazılımı güncelleyin: üretici sitesinden güncel yazılımı yükleyin.
• Router ve Wi-Fi şifresini değiştirin: önceki sahibin bildiği ağ şifresi geçerli kalmamalıdır.

Kapı kodları, kumanda, kart ve kilitler

Evin fiziksel girişleri de alarm kadar önemlidir: önceki sahibin kopyalattığı anahtar, kart ya da kumanda sayısı bilinmez. Anahtarın kaç kopyasının olduğu kesin olarak öğrenilemeyeceği için çelik kapı ve diğer kapıların kilit silindirlerini değiştirmek makul önlemdir.

Kapı kontrol sistemi, bariyer ya da garaj kapısı varsa bunların kullanıcı listesi de ayrı yönetilir. Kod tuş takımları, parmak izi okuyucular, kart ve kumandalar çoğunlukla kendi yönetim menüsünden ya da yönetici kartıyla silinebilir; ayrıntı ürüne göre değişir.

• Kilit silindirini değiştirin: eski sahibin, kiracının ve emlakçının elindeki anahtarlar geçersiz olur.
• Kapı tuş takımı kodlarını sıfırlayın: fabrika ayarı yoksa kodlar kılavuzdaki yöntemle yeniden tanımlanır.
• Kart ve kumandaları iptal edin: eski kullanıcıları siler, kullanılacak olanları yeniden kaydedin.
• Parmak izi ve yüz tanıma kayıtlarını silin: önceki sahibe ait biyometrik veri cihazda kalmamalıdır.
• Garaj, bariyer ve site girişi: yönetimden eski kart ve kumandaların iptalini isteyin.
• Yedek anahtar ve zili kontrol edin: bahçe kapısı, depo ve ortak alan anahtarlarını da unutmayın.

Kamera kayıtlarında önceki sahibin görüntüleri ve KVKK

Kayıt cihazında önceki sahibin, ailesinin ve ziyaretçilerinin görüntüleri kalmış olabilir ve bu görüntüler kişisel veridir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda kişisel verilerin gerçek kişilerce tamamen kendisiyle veya aynı konutta yaşayan aile fertleriyle ilgili faaliyetler kapsamında işlenmesi kanun kapsamı dışında tutulmuştur (m. 28/1-a). Buna rağmen başkasına ait kayıtları incelemek, paylaşmak ya da saklamak hukuki ve ahlaki sorun doğurabilir.

Kanunun veri güvenliği maddesi (m. 12), veri sorumlusunu kişisel verilerin hukuka aykırı erişime karşı korunması için gerekli teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlü kılar. İşletme ve mağaza gibi ticari yerlerde kamera kaydı KVKK kapsamındadır ve işletmenin devrinde kayıtların akıbeti ayrıca planlanmalıdır. Silme yükümlülüğü ise işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalktığında kişisel verilerin silinmesini öngören m. 7 ile ilişkilidir.

• Kayıt cihazındaki eski görüntüleri izlemeyin; devir anında silinmesini sağlayın.
• Satıcı, teslimden önce kendi görüntülerini yedekleyip cihazdan sildiğini yazılı beyan edebilir.
• Diskin biçimlendirilmesi, ayar sıfırlamasından ayrı bir işlemdir; kayıtların gerçekten silindiğinden emin olun.
• Bulut kaydı varsa eski sahibin hesabındaki görüntülerin silinmesi veya saklama süresinin dolması beklenmelidir.
• Dış cepheye veya ortak alana bakan kameralarda kapı önünden geçen üçüncü kişiler de kaydedilir; çekim açısını yeni yaşam düzenine göre yeniden ayarlayın.

Bayifi bu konuda nerede devreye girer?

Devir sonrası sistemin yeniden kurulması, panelin sıfırlanması ya da yeni evin planlanması gerektiğinde keşif yapacak bir kurulumcu bulmak için il il kurulumcu dizinine ve bayi haritasına bakabilirsiniz. Sektörde çalışıyor ve bu tür devir ve yeniden kurulum işleri yapıyorsanız firmanızı Bayifi'ye kaydedebilirsiniz.