Ev alarm sistemi nelerden oluşur?
Bir ev alarm sistemi beş temel parçadan oluşur: panel (hub), giriş noktalarını izleyen kontaklar, evin içindeki hareketi izleyen dedektörler, uyarı veren siren ve sizi haberdar eden uygulama ya da izleme merkezi bağlantısı. Panel bu cihazlardan gelen bilgiyi değerlendirir, sistem kurulu iken ihlal varsa sireni çalıştırır ve bildirimi iletir.
Sistemi tamamlayan isteğe bağlı parçalar vardır: duman ve gaz dedektörü, su baskını sensörü, panik butonu, uzaktan kumanda ve klavye. Bunlar güvenlik kadar günlük kullanımı da kolaylaştırır; ancak ilk kurulumda zorunlu değildir, sonradan eklenebilir.
Seçimde sorulacak ilk soru marka değil, evi nasıl koruyacağınızdır: ev boşken mi, yoksa içeridekiler uyurken de mi koruma istiyorsunuz? Bu cevap, hangi dedektörlerin nereye konacağını ve sistemin 'evde' ve 'dışarıda' modlarını nasıl kuracağınızı belirler.
- Panel: Tüm cihazları yönetir, akü ile elektrik kesintisinde çalışmayı sürdürür, internet ve GSM ile haber verir.
- Kapı-pencere kontağı: Kapı ya da pencere açıldığında panele bilgi gönderir.
- Hareket dedektörü: İç mekânda hareketi algılar; evcil hayvan varsa özel tipi seçilir.
- Siren: İç ve dış mekân için ses ve ışıkla caydırır.
- Uygulama ve izleme: Bildirimi telefona ya da alarm izleme merkezine taşır.
Kablosuz mu kablolu mu? Konut için karar kuralı
Yaşanan ve döşeli bir dairede kablosuz sistem çoğunlukla doğru tercihtir; çünkü cihazlar duvar delinmeden, boya ve sıva yapılmadan yerleştirilir. Yeni inşaat ya da kapsamlı tadilat varsa kablo sıva öncesinde gizlenebildiği için kablolu veya karma sistem de değerlendirilir. Ayrıntılı karşılaştırma için kablolu mu kablosuz alarm sistemi mi rehberine bakabilirsiniz.
Kablosuz sistemin güvenilirliği haberleşme tasarımına bağlıdır. İyi bir kablosuz sistem iki yönlü haberleşir, veriyi şifreler, cihaz panelle bağlantısını kaybettiğinde uyarı verir ve parazit girişimini fark edebilir. Örnek olarak Ajax'ın Jeweller protokolü üretici sayfasında 868 MHz bandında, AES tabanlı blok şifrelemeyle, kanal değiştirme (frekans atlama) ve parazit tespitiyle tanımlanır; cihazlar panele 12 ila 300 saniye aralıklarla durum bildirir. Bu bir üretici beyanıdır; ürün seçerken aynı soruları her üreticiye sorun.
Kablosuz sistemde dikkat edilecek iki nokta pil ve menzildir. Pil ömrü modele göre değişir; üretici sayfalarında CR123A pille yıllarca süre beyan edilir, ancak bu süre kullanım koşullarına göre kısalır. Menzil de açık alan değeridir; betonarme perde duvar, metal kapı ve kat araları sinyali zayıflatır. Bu nedenle keşifte gerçek ortam testi ve gerekirse tekrarlayıcı (repeater) istenmelidir.
Kiracı için alarm: taşınırken götürülebilen kablosuz kurulum
Kiracı için en uygun çözüm, delme ve kırma gerektirmeyen, sökülüp yeni eve taşınabilen kablosuz sistemdir. Kontaklar ve dedektörler çoğunlukla çift taraflı bantla ya da az sayıda vidayla sabitlenir; kaldırıldığında iz bırakmaması için bantlı montajda yüzeyin temiz ve düz olması gerekir.
Kira sözleşmesinde eve yapılacak değişikliklerle ilgili hükümler varsa ev sahibinin onayı alınmalıdır. Yazılı onay, özellikle vida ya da dış mekân sireni gibi kalıcı iz bırakabilecek uygulamalarda ileride anlaşmazlığı önler.
- Panelin kendi internet bağlantısı ve yedek aküsü olsun; ev sahibinin modeminden bağımsız çalışabilmesi için GSM yedeği de düşünülebilir.
- Cihazları çıkarıp tekrar kullanabileceğiniz modüler bir sistem seçin; taşınırken panel yeni adrese tanıtılabilmeli.
- Kablo çekimi gerektirmeyen siren ve kontak seçin; dış sireni yalnızca izin varsa montajlayın.
- Hesap yönetimi kiracıya ait olsun; sözleşme bitince erişim yetkileri devredilebilsin ya da silinebilsin.
Evcil hayvan dostu (pet-immune) dedektör nasıl çalışır?
Pet-immune dedektör, belirli bir ağırlık ve boy sınırının altındaki hayvanların hareketini alarm saymayacak şekilde ayarlanmış pasif kızılötesi (PIR) dedektördür. PIR dedektörler ortamdaki sıcaklık farkını ve hareketi algılar; pet-immune modeller sinyalin büyüklüğüne ve lens bölgelerine bakarak küçük kütleli hareketleri eler.
Önemli nokta, bu özelliğin üreticiye göre değişen koşullarla geçerli olmasıdır. Örneğin Ajax'ın MotionProtect modeli için üretici, 2,4 m yüksekliğe monte edildiğinde ve lens hareket yoluna dik konumlandırıldığında 20 kg'a kadar ve 50 cm altındaki hayvanlardan kaynaklanan yanlış alarmların azaltıldığını belirtir. Bu değerler başka modellerde farklıdır; kendi hayvanınızın kilosuna ve boyuna göre üreticinin teknik sayfasına bakın. Marka ayrıntıları için Ajax marka sayfası kullanılabilir.
Pet-immune ifadesi 'hayvan asla alarm vermez' anlamına gelmez. Kedi mobilyaya, rafa ya da merdivene tırmanırsa görüş alanındaki yüksekliği değişir ve boy sınırını aşabilir. Bu yüzden kurulumda dedektörün karşısına tırmanılabilir yüzeyler bırakılmamalı ve kurulumdan sonra gerçek yürüme testi yapılmalıdır.
- Evcil hayvanınızın en yüksek ağırlığını ve zıplayarak ulaşabildiği yüksekliği not edin.
- Teknik sayfadaki ağırlık, boy ve montaj yüksekliği koşullarını birlikte kontrol edin.
- Dedektörü merdiven, koltuk ve kedi ağacı gibi tırmanma noktalarına bakmayacak şekilde yerleştirin.
- Kurulumdan sonra evcil hayvanınızın serbest dolaşımıyla 'yürüme testi' yapın.
- Hayvan sık girdiği odada hareket dedektörü yerine kapı-pencere kontağıyla çevre koruması düşünün.
Kapı-pencere kontağı, hareket dedektörü ve siren sayısı nasıl hesaplanır?
Cihaz sayısını kabaca bir formülle çıkarabilirsiniz: toplam cihaz = giriş kontakları + erişilebilir pencere kontakları + iç hareket dedektörleri + siren + isteğe bağlı güvenlik cihazları. Giriş kontağı, dışarıdan ulaşılabilen her kapı ve pencere için; hareket dedektörü ise girişten yaşam alanına giden ana geçiş yolu için düşünülür.
Kontak mantığı basittir: kapıya ya da pencereye takılan bir mıknatıs, çerçevedeki gövdeden uzaklaşınca (açılınca) panele bilgi gider. Üretici örneğinde (Ajax DoorProtect) bu kontak mühürlü cam gövdeli bir reed anahtarıdır, sökülme durumunda alarm veren sabotaj algılaması bulunur ve üçüncü taraf bir dedektör için ek kontak girişi sunar. Seçerken sabotaj korumasının, pil uyarısının ve ek giriş seçeneğinin olup olmadığına bakın.
Hareket dedektörleri için üretici menzilleri de dikkate alınır; örneğin bir modelde algılama mesafesi 12 m olarak belirtilir. Pratikte dedektör, ana giriş koridoru ve salon gibi hırsızın geçmek zorunda olduğu noktaya yerleştirilir; her odaya dedektör koymak gerekmez.
- Daire (2+1 veya 3+1): Giriş kapısı kontağı, balkon kapısı, zemin ve düşük katlardaki pencereler, salona bakan 1 hareket dedektörü.
- Bahçe katı ve villa: Her giriş kapısı, zemin kattaki tüm pencereler, kat başına en az 1 hareket dedektörü, dış siren.
- Yazlık: Kapı ve pencere kontakları, hareket dedektörü, yüksek pil ve akü güvencesi, GSM ya da internet üzerinden bildirim.
- Siren: İç sirenle birlikte dış mekân sireni caydırıcılığı artırır; dış sirende IP sınıfı (IEC 60529) ve sabotaj koruması aranır.
Uygulama kontrolü ve alarm izleme merkezi
Uygulama kontrolü, alarmı telefondan kurmayı, devre dışı bırakmayı ve olayları anında görmeyi sağlar; izleme merkezi ise siz ulaşılamazken bildirimi uzman bir ekibin değerlendirmesi anlamına gelir. İkisi birbirinin alternatifi değildir, birlikte de kullanılabilir. Merkezin neyi nasıl yaptığını alarm izleme merkezi nedir rehberinde bulabilirsiniz.
Uygulamada şu özellikleri arayın: kullanıcıya özel yetki, ziyaretçi ya da temizlik görevlisi için sınırlı kod, olay geçmişi, pil ve sinyal durumunun görünmesi ve ev kurulu değilken yapılan işlemlerin kayıt altına alınması. Bildirimin internet ve mobil şebeke gibi iki yoldan iletilebilmesi, tek bağlantının kopmasına karşı önemlidir.
İzleme merkezi seçerken sinyalin kimin tarafından, hangi sürede değerlendirileceğini, sizin ve yakınlarınızın arama sırasını ve yanlış alarm durumunda yapılacak işlemi yazılı isteyin. Bu bilgiler sözleşmede açıkça yer almalıdır.
Kamera ile birlikte kullanım ve KVKK
Alarm ve kamera farklı işler yapar: alarm olayı tespit eder, kamera ise olayın ne olduğunu gösterir. Alarm bildirimi geldiğinde ilgili kameradan görüntü açabilmek, yanlış alarmı hızla ayıklamanızı ve gereksiz müdahaleyi önler. Telefondan izleme için kamerayı telefondan izleme rehberini, akıllı ev yapısı için ise akıllı ev güvenlik sistemleri yazısını inceleyebilirsiniz.
Görüntü kaydı kişisel veri sayılır. Kendi evinizin içini yalnızca ailenizle ilgili amaçlarla izlemek ile ortak alanı, komşunun alanını, bakıcıyı ya da temizlik görevlisini izlemek aynı hukuki durum değildir. Bu gibi durumlarda Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun (KVKK) yayınladığı rehberleri ve 6698 sayılı Kanun'un aydınlatma yükümlülüğünü gözden geçirmek gerekir.
Kameranın ağ güvenliği de alarm sisteminin parçasıdır: varsayılan parolayı değiştirmek, cihaz yazılımını güncel tutmak ve kamerayı doğrudan internete açmamak temel adımlardır.
Ev alarmı satın almadan önce kontrol listesi ve Bayifi
Kurulum öncesi şu soruları yanıtlayabiliyorsanız doğru sisteme yaklaşmışsınız demektir. Standart tarafında, EN 50131 serisi alarm sistemlerini Derece 1'den Derece 4'e kadar sınıflandırır; üretici kaynakları konutlarda genellikle Derece 1 ve 2 düzeyinin tipik olduğunu belirtir, sigortacı belirli bir derece istiyorsa güç kaynağı dahil tüm sistemin o dereceyi sağlaması gerekir. Dış mekânda kullanılacak cihazlarda IEC 60529'a göre IP, darbe dayanımında ise IK sınıfı kontrol edilir.
Bayifi, Türkiye'de güvenlik kamerası, alarm, yangın ve geçiş kontrol kurulumcuları ile toptancıları buluşturan bir B2B pazar yeri ve il il firma dizinidir. Konutunuz için keşif yapacak firmayı aramak isterseniz bayiler sayfasındaki il rehberlerinden profilleri inceleyebilirsiniz. Kurulumcu ya da toptancıysanız stoklu ürünler için pazar bölümüne bakabilir, firmanızı kaydol sayfasından ekleyebilirsiniz.
- Kaç kapı, kaç pencere ve hangi girişler korunacak, listelendi mi?
- Evcil hayvanın ağırlık ve boy sınırı, dedektör teknik sayfasıyla karşılaştırıldı mı?
- Kablosuz menzil gerçek ortamda test edildi mi, tekrarlayıcı gerekiyor mu?
- Panel akü süresi, GSM ve internet yedeği, düşük pil uyarısı netleşti mi?
- Sabotaj koruması (kapak, söküm, parazit) olan cihazlar mı seçildi?
- Garanti, servis ve izleme koşulları yazılı mı?
Sık sorulan sorular
Ev için alarm sistemi nasıl seçilir?
Önce bina tipine ve korunacak giriş noktalarına bakılır: kapı ve pencere sayısı, evcil hayvan, kablolu ya da kablosuz tercih ve bildirim yöntemi belirlenir. Ardından panel, kontak, hareket dedektörü ve siren sayısı keşifte netleştirilir.
Kiracı için kablosuz alarm sistemi mantıklı mı?
Evet, çünkü kablosuz sistem duvar delmeden kurulur ve taşınırken sökülüp yeni eve götürülebilir. Ev sahibinin onayı gereken bir montaj yapılacaksa bu onayı yazılı almak iyi olur.
Evcil hayvan dostu (pet-immune) dedektör nedir?
Belirli bir ağırlık ve boy sınırının altındaki hayvanların hareketini alarm saymayacak şekilde tasarlanmış PIR hareket dedektörüdür. Üreticiye göre değişen ağırlık, boy ve montaj yüksekliği koşullarını teknik sayfadan kontrol etmek gerekir.
Kedim ya da köpeğim alarmı çaldırır mı?
Dedektörün sınırı içindeki hayvan çoğu zaman alarm vermez, ancak kedi mobilyaya tırmanıp boy sınırını aşarsa alarm verebilir. Bu yüzden doğru yükseklikte montaj ve kurulum sonrası yürüme testi önemlidir.
Bir daire için kaç adet kapı-pencere kontağı gerekir?
Dışarıdan ulaşılabilen her kapı ve pencere için bir kontak düşünülür; çoğu dairede giriş ve balkon kapısı ile alt katlardaki pencereler öne çıkar. Kesin sayı keşifte kapı ve pencere sayısı sayılarak belirlenir.
Alarm sistemi internet kesilince çalışır mı?
Panelin yedek aküsü varsa elektrik kesilince çalışmaya devam eder ve yerel siren çalar. İnternet kesilirse bildirim için GSM yedeği ya da ikinci bir iletişim yolu bulunan sistemleri tercih etmek gerekir.
Alarm izleme merkezi evde şart mı?
Hayır, şart değildir; uygulama bildirimi ile sizin müdahale etmeniz de bir çözümdür. Sürekli evde bulunamayan ya da yazlığı uzun süre boş kalan kullanıcılar için izleme merkezi ek bir güvence sağlar.
Ev alarmı ile kamera birlikte kullanılır mı?
Evet, alarm olayı tespit eder, kamera de olayı görüntüyle doğrulamanıza yardımcı olur. Görüntü kişisel veri olduğundan ortak alan ve çalışan görüntüleme durumlarında KVKK rehberlerine dikkat etmek gerekir.