Alarm Aküsü Kaç Saat Dayanır? Panel Bekleme Akımı (mA), GSM Modülü ve Siren İçin Yedek Akü Hesabı

Alarm aküsü kaç saat dayanır ve neye bağlıdır?

Alarm aküsünün dayanma süresi, sistemin toplam bekleme akımı küçüldükçe uzar ve akünün gerçek (kullanılabilir) kapasitesi büyüdükçe uzar. Elektrik kesildiğinde panel, klavye, kablolu dedektörler ve GSM modülü aynı aküden beslenir; dolayısıyla süre, bu cihazların akımlarının toplamına göre belirlenir.

Hırsız alarm panellerinde yedek akü genellikle 12 V kapalı tip kurşun-asit (VRLA/AGM) türündedir ve 4 Ah ile 18 Ah arasındaki değerlerde seçilir. Kullanılacak akünün boyutu panel kutusuna da bağlıdır; kutuya sığmayan akü için harici güç kutusu gerekebilir. Yangın alarmı da akü hesabı gerektirir ancak onun kuralları farklıdır; bu yazı yalnızca hırsız alarm paneli içindir.

Genel bir fikir vermek gerekirse, toplam 100 mA çeken küçük bir konut sistemi 7 Ah akü ile bir günü rahatça geçirir. Dedektör sayısı çok, GSM modülü sürekli veri bağlantılı ve klavyeler aydınlatmalı ise aynı akü birkaç saat kısalır. Bu nedenle tahmin yerine her cihazın bekleme akımını üretici belgesinden okuyup toplamak gerekir.

Bekleme akımı nasıl toplanır? Panel, klavye, dedektör ve GSM

Bekleme akımı, sistemin hiçbir alarm vermeden çalışırken çektiği akımdır ve hesabın ana girdisidir. Her cihazın veri sayfasında genellikle miliamper (mA) cinsinden "bekleme akımı" ya da "standby current" değeri bulunur; bu değerler toplanır.

Kablolu dedektörlerin (PIR) çoğu 12 V hattan birkaç mA ile onlarca mA arasında akım çeker; çift teknolojili, aynalı ya da dış mekân modellerinde değer yükselir. Klavyenin aydınlatması ve ekranı açık kaldığında akım artar. GSM/4G modülünün bekleme akımı düşüktür, fakat modül şebekeye veri gönderdiği ya da çağrı kurduğu anlarda kısa süreli zirveler çeker; bu zirveler kısa olsa da akünün iç direncini zorlar ve yaşlı akülerde gerilimin çökmesine yol açabilir.

Aşağıdaki dağılım yalnızca hesabı göstermek için seçilmiş varsayım değerlerdir; gerçek cihazlarda üretici belgesindeki akım kullanılmalıdır.

• Alarm paneli: 40 mA (örnek varsayım)
• Klavye: 15 mA (örnek varsayım, ekran ışığı kapalıyken)
• 3 adet kablolu PIR dedektör: 3 x 8 mA = 24 mA (örnek varsayım)
• GSM/4G modülü bekleme akımı: 20 mA (örnek varsayım; veri gönderiminde kısa süreli zirve çeker)
• Toplam bekleme akımı: yaklaşık 100 mA = 0,1 A

Yedek akü formülü: kaç amper-saat gerekir?

Gereken akü kapasitesi, bekleme akımının hedeflenen saatle çarpılıp güvenlik katsayısına bölünmesiyle bulunur. Temel formül şudur: Ah = bekleme akımı (A) x süre (saat) / kullanılabilir oran. Kullanılabilir oran, akünün etiketindeki kapasitenin gerçekte ne kadarının çekilebileceğini gösterir; derin deşarj sınırı, deşarj hızı ve sıcaklık nedeniyle 0,6-0,7 gibi bir değer almak güvenli yaklaşımdır.

Formüle alarm anında siren çalışırsa harcanacak enerji de eklenir: Ah = (I bekleme x t bekleme + I siren x t siren) / (kullanılabilir oran x yaşlanma katsayısı). Siren akımı modele göre değişir; örnek hesapta 1 A ve 10 dakika varsayılır. Bazı sirenler 0,5 A civarında akım çekerken, güçlü ve flaşörlü modellerde değer 1 A ve üstüne çıkabilir. Siren sürelerini sınırlayan panel ayarı akü açısından da önemlidir.

• 1. adım: Toplam bekleme akımını bulun: 100 mA = 0,1 A.
• 2. adım: Hedef süreyi seçin: örnek olarak 24 saat. Bekleme enerjisi 0,1 x 24 = 2,4 Ah.
• 3. adım: Siren enerjisini ekleyin: 1 A x (10/60) saat = yaklaşık 0,17 Ah. Toplam yaklaşık 2,57 Ah.
• 4. adım: Payı uygulayın: kullanılabilir oran 0,7 ve yaşlanma katsayısı 0,8 ise bölen 0,56 olur. Gereken kapasite 2,57 / 0,56 = yaklaşık 4,6 Ah.
• 5. adım: Bir üst standart değere yuvarlayın: bu örnek için 7 Ah akü yeterli bir paydır, 4 Ah ise sınırdadır.

7 Ah akü ile alarm kaç saat çalışır? Örnek hesap

12 V 7 Ah bir akü ile toplam 100 mA çeken bir alarm sistemi, kullanılabilir oran 0,6-0,7 alındığında yaklaşık 40-50 saat çalışır. Hesap şöyledir: 7 Ah x 0,7 = 4,9 Ah kullanılabilir kapasite; 4,9 Ah / 0,1 A = 49 saat. Oran 0,6 alınırsa 42 saat bulunur. Bu iki değer örnekteki 40-50 saat aralığını verir.

Aynı akü dört yıllık, kapasitesi yüzde 20 düşmüş ise tablo değişir: 7 x 0,7 x 0,8 = 3,9 Ah kullanılabilir kapasite; siren için 0,17 Ah ayrılınca 3,75 Ah kalır ve süre yaklaşık 37 saate iner. Toplam akım 200 mA'ya çıkarsa (daha çok dedektör, ek modül) süre yarıya, yaklaşık 18-19 saate düşer.

Bu nedenle "7 Ah akü kaç saat dayanır" sorusunun tek bir cevabı yoktur; süre akıma ve akünün yaşına göre değişir. Hesaplayıp sonucu not almak, bakım sırasında kıyas yapmayı da kolaylaştırır.

Akü yaşlanması, soğuk ve güvenlik payı

Kurşun-asit akünün kapasitesi zamanla düşer, soğukta ise geçici olarak azalır; bu iki etki hesaba güvenlik payı olarak eklenmelidir. Veri sayfasındaki anma kapasitesi, genellikle yeni akü ve oda sıcaklığı için verilir. Dışarıda, soğuk bir bodrumda ya da kışın ısıtılmayan depoda akünün verebildiği enerji belirgin biçimde azalır; üreticinin sıcaklık-kapasite eğrisine bakmak gerekir.

Aküyü bu yüzden her 3-4 yılda bir değiştirmek yaygın uygulamadır. Alarm panelinin akü seviyesi göstergesi yeni akü için sağlıklı gerilimi gösterebilir ama yük altında aküyü çabuk bırakabilir. Çünkü yaşlanan akünün iç direnci artar, kapasitesi düşer ve bir kesintide beklenenden çok önce kapanabilir. Kurulumcular genellikle akünün tarihini üzerine yazar ve yılda bir yük testi yapar.

• Yaşlanma katsayısı: 3-4 yıllık akü için 0,8 gibi bir değer hesaba katılır.
• Sıcaklık: soğuk ortamda ek pay bırakın ya da aküyü ısıtılan bölüme alın.
• Şarj gerilimi: yüksek sıcaklık ve yanlış şarj ayarı akü ömrünü kısaltır; panelin şarj ayarı akü türüne uygun olmalıdır.
• Yıllık test: boşta gerilim ölçümüne ek olarak yük altında (örneğin siren çalışırken) gerilim kontrol edilmelidir.
• Etiket: akünün takıldığı tarih üzerine yazılır; değişim tarihi kayda geçer.

AC kaybı bildirimi, sabotaj ve GSM gecikme ayarı

Panel, şebeke elektriği kesildiğinde bunu AC kaybı arızası olarak kaydeder ve izleme merkezine ya da kullanıcıya bildirir. Çoğu panelde bu bildirimin ne kadar bekletileceği ayarlanabilir; kısa kesintilerde gereksiz bildirim yağmasın diye gecikme süresi tanımlanır. Ayarın değer aralığı panele göre değişir; kesin değerleri panelin kurulum kılavuzundan öğrenin.

Gecikme süresi çok uzun ayarlanırsa akünün yarısı bitmiş olabilecek bir kesintiden haberdar olamazsınız; çok kısa ayarlanırsa kısa kesintilerde gereksiz bildirim gelir. İzleme merkezi aboneliği olan sistemlerde süre, merkezin müdahale planına uygun seçilmelidir.

Sabotaj anı akü açısından özel bir durumdur. Birisi önce şebeke elektriğini keser, ardından GSM anteni veya hattı bozarsa sistem yalnızca akü ve yerel siren ile kalır. Panel kutusu açıldığında ya da kablo kesildiğinde sabotaj olayı oluşur ve siren çalışırken akım artar. İyi tasarlanmış bir kurulumda siren süresi sınırlandırılır, akü düşük uyarısı bildirilir ve GSM modülünün ek pili ya da ayrı beslemesi düşünülür.

EN 50131 ve sigorta şartnamesi: gereken yedek güç süresi

Sertifikalı hırsız alarm sistemlerinde yedek güç süresi, EN 50131 serisinde sistemin güvenlik derecesine (Grade) göre tanımlanır. Serideki EN 50131-1 genel sistem gereksinimlerini, EN 50131-6 ise güç kaynaklarını kapsar. Şebeke arızasında şarj edilen akü (A tipi güç kaynağı) için yaygın olarak aktarılan süreler Derece 1 ve 2 için 12 saat, Derece 3 ve 4 için 60 saattir; güç kaynağı arızası alarm izleme merkezine iletiliyorsa Derece 3 ve 4 için süre 30 saate indirilebilir.

Bu nedenle "12 saat" değeri genellikle Derece 2 için geçerli olan süredir; Derece 3'te daha uzun süre istenir. Standardın metnini ve ürünün ilgili Derece için onaylanıp onaylanmadığını üretici belgesinden ve sertifikasından teyit edin. Ürün veri sayfaları da kullanılan sürelere atıf yapar ve hangi Derece ile uyumlu olduğunu yazar.

Sigorta poliçeleri çoğu zaman standart derecesini, izleme merkezine bağlantıyı, yıllık bakımı ve belirli bir minimum yedek güç süresini şart koşabilir. Bu koşullar sigorta şirketinden şirkete ve poliçeden poliçeye değişir. Alarm sistemini kurdurmadan önce poliçe şartnamesini yazılı olarak isteyin, akü hesabını bu süreye göre yapın ve hesabı kurulum belgelerine ekleterek saklayın.

Akü seçimi ve ilgili rehberler: Bayifi'de nereden başlanır?

Akü kapasitesi doğru hesaplandığında, bir kesintide sistemin kapanmadan ayakta kalması sağlanır. Akü kimyasını seçerken kurşun-asit ve LiFePO4 karşılaştırmasına bakabilirsiniz. Şebekesiz yerlerde güneş paneli ve siren için şebekesiz alarm sistemi rehberine bakabilirsiniz.

Jeneratörlü tesislerde geçiş sırasındaki dalgalanma için jeneratör ve ATS rehberine göz atabilirsiniz.

Bayifi'de kurulumcuları bayiler sayfasında ve il rehberlerinde bulabilirsiniz. Alarm panelleri ve aküler için toptancıların anlık stoklu ürünlerine pazar sayfasından, markalara göre ürünlere ise Ajax marka sayfasından bakılabilir. Kurulumcu ya da toptancıysanız firmanızı kaydol sayfasından ekleyebilirsiniz.